Uzasadnienie
K. O. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] września 2007 r., wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 25.02.2008 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż zamieszkuje wraz z narzeczoną i małoletnim synem, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca podała, iż uzyskuje miesięczny dochód w wysokości około 3.000 zł brutto. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż pracę zarobkową wykonuje dopiero od 15 maja 2007 r., zamieszkuje w mieszkaniu narzeczonej, opłaca czynsz wyznaczony przez właściciela mieszkania, ponosi również opłaty za ogrzewanie, energię elektryczną, wyżywienie i utrzymanie dziecka.
Z uwagi na to, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z 28 marca 2008 r. wezwano go do udzielenia odpowiedzi na konkretne pytania oraz do złożenia określonych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych.
Korespondencja zawierająca wezwanie – skierowana na adres podany we wniosku – została podjęta w dniu 10 kwietnia 2008 r. (potwierdzenie doręczenia, k. 39 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie nie zostało złożone.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Literalna wykładnia powyższej regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił uznaniu referendarza lub sądu rozpoznającego wniosek. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności.
Wobec tego, iż oświadczenia zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF z 25.02.2008 r., okazały się niewystarczające do oceny czy skarżący nie jest w stanie ponieść obciążających go kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, został wezwany – zgodnie z omawianymi wyżej regulacjami – do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. W szczególności wyjaśnienia wymagało jakie są miesięczne wydatki strony i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym związane z utrzymaniem, skoro osiąga on stały miesięczny dochód w wysokości około 3.000 zł brutto, zaś obowiązek uczestniczenia w kosztach sądowych na obecnym etapie sprawy sprowadza się do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł.
Mając zatem na uwadze, iż powyższe wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.