Uzasadnienie
R. w P. sp. z o.o. (dalej także: Spółka, Strona, Skarżąca) wnioskiem z 26 lutego 2015 r. zwrócił się do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji o umorzenie należności z tytułu używania jedenastu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 6.369 zł, nałożonej decyzją Ministra Administracji i Cyfryzacji nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. (znak: [...]). W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pomimo braku wcześniejszego zarejestrowania odbiorników telewizyjnych, co było powodem wymierzenia opłaty, abonament był opłacany zgodnie z przepisami i należność publicznoprawna nie została uszczuplona.
Decyzją z [...] września 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1204; dalej: ustawa abonamentowa) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej: k.p.a.) KRRiT odmówiła umorzenia należności z tytułu użytkowania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, w uzasadnieniu stwierdzając, że brak jest w sprawie wyjątkowych okoliczności uzasadniających zastosowanie ulgi w postaci umorzenia.
Wobec złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z [...] lipca 2016 r. wydana na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy abonamentowej w związku z art. 104 oraz 138 § 1 pkt 1 k.p.a. KRRiT utrzymała w mocy swoją decyzję z [...] września 2015 r.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że rejestracja odbiorników rtv i dokonywanie opłat abonamentowych to ustawowy obowiązek i do abonenta należy skuteczna terminowa i właściwa realizacja tego obowiązku. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy abonamentowej w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika. Taki właśnie przypadek miał miejsce w rozpatrywanej sprawie, niesporną okolicznością jest bowiem to, że w siedzibie Spółki odnaleziono niezarejestrowane odbiorniki. Stąd nałożenie opłaty decyzją Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] lutego 2015 r. Zaznaczono, że opłata ta ma na celu penalizację zachowania polegającego na braku rejestracji odbiornika dla celów poboru opłat abonamentowych, a w konsekwencji uchyleniu się od obowiązku ich uiszczenia.
Natomiast odnosząc się do przedstawionych przez Stronę argumentów przemawiających za umorzeniem tejże opłaty, KRRiT stwierdził, że nie stanowią one wyjątkowych okoliczności uzasadniających zastosowanie ulgi. Regularne opłacanie opłat abonamentowych oceniono jako prawidłową i zgodną z przepisami postawę, zatem nie stanowi ono przesłanki szczególnej. Również prowadzenie przez Spółkę inicjatyw w formie pozaszkolnych form edukacji oraz ograniczona działalność gospodarcza polegająca na usługowym wynajmie pomieszczeń nie stanowią przesłanek o jakich mowa w art. 10 ust. 1 ustawy abonamentowej.
Za niezasadne uznano również zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 k.p.a. Stronie zapewniono w toku postępowania możliwość wypowiedzenia się, a decyzja została oparta o ustalony i niesporny stan faktyczny, z uwzględnieniem zasad rządzących wydawaniem decyzji zawierających element uznania administracyjnego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Spółki do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniesiono o stwierdzenie nieważności zarówno jej, jak i poprzedzającej ją decyzji z [...] września 2015 r.
W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:
- – art. 10 ust. 1 ustawy abonamentowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji przez podmiot inny aniżeli organ upoważniony do wydania decyzji w przedmiocie umorzenia opłaty za używanie niezarejestrowanego odbiornika oraz odsetek za zwłokę w jej uiszczeniu;
- – art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie kwot, jakie uiścił skarżący tytułem opłat abonamentowych w latach 2014 - 2015;
- – art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi w pierwszej kolejności podniesiono, że zaskarżoną decyzję podpisał Dyrektor Departamentu Budżetu i Finansów, podczas gdy zgodnie z § 10 ust. 1 Regulaminu organizacyjnego biura KRRiT jest to możliwe wyłącznie w odniesieniu do pism niezastrzeżonych do podpisu Przewodniczącego KRRiT lub członków KRRiT. Zgodnie zaś z § 10 ust. 3 ustawowe uprawnienia Przewodniczącego KRRiT, Przewodniczący KRRiT może przenieść na podstawie udzielonego upoważnienia na właściwego merytorycznie dyrektora departamentu. Regulamin nie wspomina natomiast o możliwości przeniesienia uprawnień ustawowych KRRiT.
Wskazano także na błędne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, poprzez nieprawidłowe ustalenie wysokości opłat poniesionych z tytułu abonamentu.
W odpowiedzi na skargę KRRiT wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialną wydania decyzji był art. 10 ust. 1 ustawy abonamentowej wedle którego w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu.
W niniejszej sprawie za niesporną została uznana okoliczność, że Skarżąca posiadała i wykorzystywała niezarejestrowane odbiorniki w liczbie 11, a w związku z brakiem dokonania tej rejestracji została Skarżącej wymierzona decyzją Ministra Administracji i Cyfryzacji opłata, mająca jak słusznie zauważyła KRRiT, charakter penalizujący. Wymierza się ją bowiem za niedopełnienie obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Skarżąca nie kwestionowała tej okoliczności.
W złożonym wniosku Skarżąca podniosła, że z uwagi na prowadzoną przez nią działalność edukacyjną oraz uiszczanie opłat abonamentowych zasługuje ona na zastosowanie wobec niej ulgi w postaci umorzenia należności orzeczonej decyzją Ministra. KRRiT oceniła, że okoliczności te nie stanowią szczególnych względów społecznych, uzasadniających udzielenie ulgi. Uznano bowiem, że uiszczanie opłaty abonamentowej jest wypełnieniem obowiązku nałożonego przepisami prawa, a więc jest to zachowanie prawidłowe i zgodne z normami społecznymi. Nie może więc stanowić przesłanki o wyjątkowym charakterze. Natomiast sposób i charakter prowadzonej działalności, włącznie z jej ograniczeniem, nie został uznany za okoliczność nadzwyczajną.
Sąd za niezasadne uznaje zarzuty naruszenia art. 80 k.p.a. Należy zwrócić tu uwagę, iż marginalne znaczenie ma kwestia, czy, w jakiej dokładnie wysokości i w jakim okresie Skarżąca poniosła koszty związane z uiszczaniem opłaty abonamentowej. Podstawową kwestią do ustalenia w niniejszej sprawie było bowiem po pierwsze to, czy faktycznie przedmiotowe odbiorniki były niezarejestrowane – w tym zakresie brak było sporu, a jak słusznie zauważyła KRRiT, istniało jeszcze związanie stanem faktycznym ustalonym w niezaskarżonej decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] lutego 2015 r. Relewantnymi dla ustalenia stanu faktycznego w tej kwestii działaniami KRRiT były te mające na celu uzyskanie ze strony Ministra potwierdzanie ostateczności decyzji wymierzającej opłatę. W tym zakresie niezasadny jest również zarzut uniemożliwienia Stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, albowiem to w jej gestii leżało ewentualne wniesienie odwołania od tej decyzji, zatem mogła się również w tej kwestii wypowiedzieć na każdym etapie postępowania przed Radą.
Po drugie zaś i podstawowe ustalić należało, czy istnieją szczególne przesłanki do udzielenia ulgi, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy abonamentowej, czego również nie stwierdzono. Ponownie podkreślić należy, że postępowanie dotyczyło umorzenia opłaty za brak rejestracji odbiorników, nie zaś umorzenia opłat z tytułu abonamentu. Sąd podziela wyrażoną w decyzji ocenę organu. Nie może bowiem stanowić przesłanki nadzwyczajnej postępowanie Skarżącej sprowadzające w gruncie rzeczy do wykonywania nałożonego prawem obowiązku, a więc prawidłowa postawa podmiotu funkcjonującego w porządku prawnym. Na marginesie Sąd zauważa, że ze strony Skarżącej skromne było uzasadnienie dotyczące szczególnych okoliczności, ze względu na które miałaby zostać udzielona ulga w postaci umorzenia wymierzonej opłaty.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy abonamentowej w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., dotyczącego wydania decyzji przez organ nieuprawniony, Sąd nie uznaje także jego słuszności. Nie ulega bowiem wątpliwości, że na mocy art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może upoważniać, w formie pisemnej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Skarżąca w skardze powołuje się na treść § 10 ust. 1 i 3 Regulaminu organizacyjnego Biura KRRiT, gdzie mowa jest o przeniesieniu uprawnień Przewodniczącego Rady.
Natomiast zarówno w zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2016 r., jak i decyzji wydanej [...] września 2016 r. osoby podpisujące zaznaczyły, że wydały ją z upoważnienia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji jako organu kolegialnego, nie zaś Przewodniczącego Rady. Stąd wskazany zarzut i jego uzasadnienie jest zatem nietrafne. Brak jest bowiem podstaw do twierdzenia, że osoby podpisujące decyzję nie działały z upoważnienia KRRiT, a zatem nie może ostać się zarzut nieważności decyzji.
Wobec powyższych okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.