Uzasadnienie
Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ostrołęce w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem skarżący złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że od 2003 roku prowadzą... w P. Średnie przychody miesięczne (pomijając dotację) wynoszą kwotę około... zł. Utrzymanie przedszkola wymaga poniesienia znacznych bieżących wydatków. Przedszkole obecnie zatrudnia na umowy o pracę 5 pracowników. Przedszkole znajduje się w starym wymagającym ciągłego remontu budynku. Stałe wydatki związane z wynagrodzeniami pracowników wraz z pochodnymi, czynsz miesięczny i inne powodują w istocie stratę. Na potwierdzenie powyższego skarżący załączyli wydruk z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2014 r. i 4 miesiące 2015 r.
Skarżący podnieśli, że kwoty do zwrotu stanowią nieprzewidziane wydatki, których skarżący nie są w stanie ponieść. Zaplata powyższych kwot spowoduje, że skarżący nie będą posiadali środków pieniężnych na finansowanie bieżącej działalności przedszkola, co spowoduje konieczność jego likwidacji w trakcie roku szkolnego. Konsekwentnie, zamknięcie przedszkola spowoduje utratę pracy przez zatrudnionych pracowników, dla których lokalny rynek pracy innej pracy nie zaoferuje. Likwidacja przedszkola pozbawi także rodziców możliwości zapewnienia opieki przedszkolnej dla swoich dzieci, ponieważ inne placówki przedszkolne nie są w stanie przyjąć tak dużej ilości dzieci (około stu dzieci) w wieku przedszkolnym, co także naruszy obowiązek zapewnienia opieki przedszkolnej przez organy samorządu, które stanowi zadanie własne gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ppsa.).
Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ppsa zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. W postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) NSA stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, dostępne w CBOSA).
Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 13 września 2005 r., sygn. akt II OZ 750/05, dostępne w CBOSA).
Sąd uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący uprawdopodobnili w sposób wystarczający, że wykonanie decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu. Nie daje pewności, a jedynie wiarygodność twierdzenia określonych faktów. Dlatego też należy zwrócić uwagę na załączony do skargi wydruk z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za 2014 r. i 4 miesiące 2015 r.
Nałożony na skarżących obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są odwracalne.
Skutków zapłaty należności pieniężnej nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku może wpłynąć na wystarczająco uzasadnione przypuszczenie utraty płynności finansowej. Mając to na uwadze oraz wysokość kwoty do zwrotu, Sąd uznał argumentację skarżących. Wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażające zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 ppsa. (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 136/04, dostępne w CBOSA). Uwagi Sądu nie uszło, że, jak trafnie argumentują skarżący, zamknięcie przedszkola spowoduje utratę pracy przez zatrudnionych pracowników (którzy mogą mieć trudności ze znalezieniem pracy na lokalnym rynku) i pozbawi rodziców możliwości zapewnienia opieki przedszkolnej dla swoich dzieci.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa orzekł jak w sentencji.