Uzasadnienie
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...], odmówił S. L. D. - obywatelowi G., narodowości nigeryjskiej nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej a także postanowił wydalić Cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Cudzoziemiec we wniosku o nadanie statusu uchodźcy z dnia [...] stycznia 2010 r. powołał się na ekonomiczne powody wyjazdu z kraju pochodzenia oraz obawę przed dalszymi prześladowaniami, którym był poddawany jako syn osoby zaangażowanej politycznie – jego nieżyjąca od 2005 r. matka była członkiem P. U. P. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podkreślił niewiarygodność Cudzoziemca, który w toku składania zeznań popadał w sprzeczności i zmieniał okoliczności związane z jego rzekomymi prześladowaniami.
Mając także na uwadze informacje o sytuacji w G. pochodzące z Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu oraz uzyskane z Departamentu Afryki i Bliskiego Wschodu Ministerstwa Spraw Zagranicznych organ nie znalazł podstaw do nadania S. L. D. statusu uchodźcy ani do udzielenia mu ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. W ocenie organu I instancji zebrany materiał dowodowy wskazuje na to, że prawdziwym powodem opuszczenia kraju pochodzenia przez Wnioskodawcę była chęć poprawienia sytuacji życiowej poprzez migrację do jednego z krajów Unii Europejskiej.
W dniu [...] sierpnia 2010 r. S. L. D. złożył odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców od decyzji organu I instancji, której zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1, art. 15 i art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej a także naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa.
W treści odwołania zaznaczył, iż jego uzasadnienie przedstawi w ciągu 14 dni.
W dniu [...] sierpnia 2010 r. wpłynęło do Urzędu do Spraw Cudzoziemców, adresowane do Rady do Spraw Uchodźców, obszerne "Uzupełnienie odwołania z dnia [...] sierpnia 2010 r." zawierające odniesienie się Strony do ustaleń organu I instancji dotyczących niespójności i niewiarygodności zeznań oraz polemikę z przyjętą przez organ sytuacją w kraju pochodzenia z zarzutami błędnego ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie. Cudzoziemiec dołączył do pisma uzupełniającego odwołanie dokumenty, z których wynikało, iż obywatelka Polski I. P. jest w ciąży z jego dzieckiem oraz powołał się na przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany określone w art. 97 ust. 1 pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.
W dniu [...] października 2010 r. decyzją nr [...] Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2010 r. w pełni podzielając jego stanowisko w sprawie.
W dniu [...] października 2010 r., przy piśmie Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2010 r., do Rady do Spraw Uchodźców wpłynęło "Uzupełnienie odwołania z dnia [...] sierpnia 2010 r.".
S. L. D. powiadomiony został o tym przez Radę do Spraw Uchodźców w dniu [...] października 2010 r. wraz z informacją, iż uzasadnienie odwołania nie było wzięte pod uwagę przez organ II instancji przy wydawaniu decyzji z dnia [...] października 2010 r., ponieważ wpłynęło do Rady już po tej dacie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] listopada 2010 r. S. L. D. zarzucił decyzji II instancji naruszenie:
- 1. art. 13 ust. 1, art. 15 i art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
- 2. art. 8 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r. oraz art. 3 ust. 1 i art. 18 Konwencji o prawach dziecka z 20 listopada 1989 r.,
- 3. art. 7, art. 77, art. 80 i 107 § 3 kpa.
W uzasadnieniu skargi Cudzoziemiec rozszerzył argumentację zawartą w uzupełnieniu odwołania oraz podał (dołączając kserokopię aktu stanu cywilnego), iż w dniu [...] listopada 2010 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w B. złożył oświadczenie o uznaniu swojego ojcostwa dziecka poczętego z matki I. P., która potwierdziła, iż składający to oświadczenie jest ojcem jej poczętego dziecka.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców zajęła dotychczasowe stanowisko w sprawie uzupełniając argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o stwierdzenie, iż Cudzoziemiec może wyjechać z Polski wraz ze swym dzieckiem i jego matką. Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku respektowania wyboru miejsca zamieszkania dokonanego przez parę małżeńską a wspólny wyjazd nie zagrozi rozwojowi psychofizycznemu dziecka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Rolą sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności jej działań z prawem a konsekwencją stwierdzenia, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania jest wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu wydanego przez organ administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców.
Organ I instancji winien, wobec jednoznacznego stanowiska strony wyrażonego w odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2010 r., umożliwić Stronie dołączenie do akt sprawy uzasadnienia złożonego w terminie odwołania. Cudzoziemiec dotrzymał wskazanego przez siebie terminu i złożył uzasadnienie odwołania w dniu [...] sierpnia 2010 r. W tym momencie organ I instancji mógł już przesłać kompletne odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu.
Jak wynika z pism Urzędu do Spraw Cudzoziemców adresowanych do Rady do Spraw Uchodźców, noszących datę [...] sierpnia 2010 r. i [...] października 2010 r., odwołanie S. L. D. – bez uzasadnienia - wraz z aktami jego sprawy wpłynęło do organu II instancji [...] września 2010 r., zaś uzasadnienie dosłane zostało dopiero [...] października 2010 r.
Organ odwoławczy już od [...] września 2010 r. dysponował odwołaniem bez uzasadnienia a więc, wobec zawartej w treści odwołania zapowiedzi jego uzupełnienia miał świadomość niekompletności przekazanych mu akt sprawy. W momencie powzięcia wiadomości o nieprzekazaniu przez organ pierwszej instancji odwołania wraz z jego uzasadnieniem Rada do Spraw Uchodźców powinna była niezwłocznie zobowiązać organ pierwszoinstancyjny do jego przekazania, zgodnie z dyspozycją art. 133 k.p.a. Zaniechanie przez organ odwoławczy podjęcia takiego działania narusza prawo.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w toku postępowania doszło do naruszenia przez organ I instancji art. 133 kpa przez nie przekazanie Radzie do Spraw Uchodźców kompletnych akt sprawy.
Art. 140 kpa stanowi, iż w sprawach nie uregulowanych w art. 136-139 kpa w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Komentatorzy M. Jaśkowska i A. Wróbel (komentarz LEX/2011 do art.140 kpa) wprost stwierdzają, iż nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu przed organem drugiej instancji mają zastosowanie przepisy rozdziału 2 kpa "Zasady ogólne".
Orzekanie bez znajomości zarzutów zgłoszonych przez Stronę w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji narusza przepisy art. 6, 7 a zwłaszcza 8 kpa nakazujący organom administracji publicznej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W ocenie Sądu naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z uwagi na charakter ujawnionych błędów proceduralnych Sąd nie poddał zaskarżonej decyzji kontroli pod kątem zasadności merytorycznego rozstrzygnięcia.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Rada do Spraw Uchodźców orzeknie w oparciu o art. 138 kpa mając na uwadze, w zakresie ustaleń dotyczących sytuacji rodzinnej Cudzoziemca, uprawnienie przewidziane w art. 136 kpa.