Uzasadnienie
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane w komparycji postanowienia rozstrzygnięcie Ministra Finansów, skarżąca Gmina zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazała, iż ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu zwrotu do budżetu państwa nienależnie uzyskanej części subwencji oświatowej ogólnej za rok 2012 spowoduje dla budżetu Gminy trudne do odwrócenia skutki finansowe. Jednocześnie skarżąca Gmina powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym podkreśla się, że swoboda dysponowania środkami pieniężnymi przez gminę jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja/postanowienie administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu.
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym między innymi w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/2004, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym ostatnim przypadku chodzi o taką szkodę (majątkową lub uszczerbek niemajątkowy), której wystąpienie sprawi, że nie będzie możliwe przywrócenie stanu pierwotnego, w szczególności szkoda taka nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Chodzi zatem o sytuację, w której utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu lub zdrowiu.
Żądając wstrzymania wykonania decyzji strona skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie wystarczy zatem ogólny tylko wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Podkreślić również należy, iż w judykaturze utrwalony jest już pogląd, zgodnie z którym podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go niejako, z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku.
Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA: z 25 kwietnia 2012 r., II FSK 498/12; z 10 maja 2011 r., II FZ 106/11; z 9 września 2011 r., II FSK 1501/11; z 28 września 2011 r., I FZ 219/11 i z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07).
Odnosząc dotychczasowe rozważania do badanej sprawy zauważyć należy, że skarżąca Gmina uzasadniając swój wniosek ograniczyła się do ogólnego stwierdzenia, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla budżetu Gminy trudne do odwrócenia skutki finansowe. Skarżąca nie uzasadniła jednak swojego żądania, nie przedstawiła żadnego argumentu wskazującego na potrzebę, czy konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz nie przedstawiła żadnych dokumentów przemawiających na rzecz jej wniosku. Sama okoliczność, iż skarżąca jako jednostka samorządu terytorialnego jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa, przez co jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona, nie może uzasadniać wstrzymania wykonania decyzji organu.
Zupełny brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04).
W tym miejscu Sąd wyjaśnia ponadto, iż wykonanie zaskarżonej decyzji – związane bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym – ma charakter odwracalny. W sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej przez Sąd istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot.
Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 61 § 3 w związku z § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.