Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. S. (dalej: skarżąca lub strona) była decyzja Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z [...] maja 2015 r. nr [...] uchylająca w całości decyzję własną z [...] października 2014 r., nr [...] i umarzająca postępowanie w części dotyczącej okresu od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009r. w wysokości 204 zł wraz z odsetkami i odmawiającą umorzenia zaległości w płatności opłaty abonamentowej za okres od 1 stycznia 2010 r. do 30 września 2014 r. w wysokości 1.029,30 zł wraz z odsetkami. Zaskarżona decyzją została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z [...] lutego 2014r. skarżąca wniosła o umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. We wniosku strona wskazała, że obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wyjaśniła, że zaistniała sytuacja powstała w wyniku nagłośnienia przez media i rząd informacji o niepłatności abonamentu RTV.
W odpowiedzi na wezwanie organu z [...] lipca 2014r. do nadesłania dowodów potwierdzających wyjątkową sytuację strony, skarżąca nadesłała decyzję o waloryzacji emerytury K. S. ze wskazaną kwotą 3.617,76 zł oraz zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w T. z [...] sierpnia 2014r. potwierdzające, że skarżąca posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku.
Decyzją z [...] października 2014r. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (dalej także: organ lub KRRiT) odmówiła umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych w wysokości 1.233 zł wraz z odsetkami w wysokości 400,34 zł.
Pismem z [...] października 2014r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu skarżąca wskazał, że organ w sposób lakoniczny uzasadnił odmowę umorzenia należności. Ponownie wskazała, że przyczyną niepłacenia opłat abonamentowych była wypowiedź Premiera Donalda Tuska.
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2015r. organ uchylił w całości swoją decyzję z [...] października 2014r. oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej okresu od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. w wysokości 204 zł wraz z odsetkami w wysokości 124,91 zł i odmówił umorzenia zaległości za okres od 1 stycznia 2010 r. do 30 września 2014 r. w wysokości 1029,30 zł wraz z odsetkami w wysokości 275,03 zł.
W uzasadnieniu KRRiT wskazała na art. 10 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014r., poz. 1204, dalej: ustawa o opłatach abonamentowych) i wyjaśniła, że w sprawie nie ma podstaw, by stwierdzić, że w przypadku skarżącej wystąpiły przesłanki, o których mowa w tym przepisie.
Organ stwierdził, że sam fakt, że w momencie składania wniosku o umorzenie zaległości skarżąca był osobą bezrobotną, jest niewystarczający do umorzenia przedmiotowej zaległości. Przesłanką umorzenie zaległości może być szczególny sytuacja lub nadzwyczajny przypadek losowy niezawiniony przez stronę ubiegającą się o umorzenie. W ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji stan majątkowy strony nie potwierdza, iż uregulowanie zaległości pociągnie za sobą uciążliwe skutki finansowe. W ocenie organu, obowiązek zapłaty zaległości w płatności opłat abonamentowych nie będzie wiązał się z utratą środków niezbędnych do zapewnienia właściwej egzystencji skarżącej i jej rodziny. Wyjaśnił także, że do powstania przedmiotowych zaległości nie doszło w wyniku okoliczności o szczególnym charakterze lecz, strona doprowadziła do nich własnym zaniechaniem. Organ wskazał, że strona dokonała rejestracji odbiornika [...] lutego 2000 r. i od tej daty ciążył na niej obowiązek zapłaty. Natomiast ostatnia wpłata nastąpiła za grudzień 2006 r.
Zdaniem KRRiT w świetle powyższych ustaleń umorzenie zaległości wraz z odsetkami stanowiłoby dla strony potwierdzenie, iż nie spotkają ją żadne negatywne konsekwencje nieuregulowania opłaty abonamentowej, co jest ustawowym obowiązkiem. Przychylenie się do wniosku stawiałoby skarżącą w uprzywilejowanej sytuacji względem innych abonentów, którzy pomimo niskich dochodów czy też bezrobocia, w sposób terminowy, uiszczali opłaty abonamentowe. W związku z powyższym, w opisanym stanie faktycznym nie można było mówić o spełnieniu przesłanek z art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych,
Organ wyjaśnił, że powodem umorzenie w części postępowania było przedawnienie należności za 2009r.
Pismem z [...] czerwca 2015 r. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazała, że odpowiedź organu nie nastąpiła w trybie Kodeksy postępowania administracyjnego, gdyż udzielono jej po ponad pół roku i naliczano przez ten okres odsetki. Ponownie wskazała, że przyczyną niepłacenia przez nią i wielu innych Polaków abonamentu była wypowiedź Premiera Tuska.
Stwierdziła również, że w piśmie z [...] października 2014r. wnosiła o rozłożenie należności na raty, nie naliczając odsetek, czego organ nie wziął pod uwagę.
Ponadto podała, że utrzymuje się jedynie z emerytury męża oraz że w 2008 roku wraz z mężem zostali rodziną zastępczą, dlatego też w jej ocenie spełniają wymagania ustawy z 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2013r., poz. 182 ze zm., dalej: u.p.s.) do umorzenia zaległości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2014r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v.art. 145 § 1 p.p.s.a.)
W pierwszej kolejności odnosząc się do twierdzeń strony skarżącej, że zaprzestała uiszczania opłat w związku z wypowiedzią Premiera Rządu Rzeczypospolitej Polskiej, zauważyć należy, że wypowiedź Donalda Tuska miała miejsce w kwietniu 2008 r. tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżąca już w okresie od 1 stycznia 2007r. nie uiszczała opłat abonamentowych. Ponadto i najważniejsze wypowiedzi polityków i to tych najwyższych rangą nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Źródła te wskazuje Konstytucja RP w art. 87 ust. 1 i są nimi: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika z ustawy. Zatem wypowiedź polityka nie mogła uchylić obowiązku uiszczania opłat abonamentowych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe Poczta Polska S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Skarżąca zarejestrowała odbiornik i nie złożyła zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnień (wraz z przedstawieniem dokumentów potwierdzających to uprawnienie), zatem miała obowiązek uiszczania opłat abonamentowych.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu.
Okoliczność taka może lecz nie musi stanowić przyczynę dla umorzenia zaległości w płatności opłat abonamentowych. Skarżąca pomimo wezwań organu nie przedstawiła okoliczności uzasadniających stwierdzenie, że w niniejszej sprawie zachodzi wyjątkowa sytuacja, o której mowa w art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. Wobec tego w wyniku przeprowadzonego postępowania KRRiT zasadnie uznała, że skarżąca nie wykazała w dostatecznym stopniu, że w jej wypadku zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości w płatności opłat abonamentowych. Słusznie bowiem organ wskazał, że sam fakt pozostawania osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku nie stanowi wyjątkowej okoliczności. Organ bowiem ustalił, że mąż strony prowadzący z nią wspólne gospodarstwo domowe otrzymuje emeryturę w wysokości 3.617,76 zł, co przemawiało, za uznaniem, że strona była w stanie uiścić zaległe należności. Organ zasadnie stwierdził, że w tym wypadku obowiązek zapłaty zaległości w płatności opłat abonamentowych nie będzie wiązał się z utratą środków niezbędnych do zapewnienia właściwej egzystencji strony i jej rodziny.
Należy podkreślić, że organ odniósł się do wszystkich zasadniczych, podnoszonych przez stronę, okoliczności sprawy. To strona znając swoją sytuację materialną winna nadesłać rzetelne informacje i potwierdzić je określonymi dowodami. Rolą natomiast organu było wezwanie strony do przedstawienia swojej wyjątkowej sytuacji i dokonanie oceny tej sytuacji w kontekście art. 10 ustawy o opłatach abonamentowych. Z tych obowiązków organ się w całości wywiązał. Decyzja została również podjęta w oparciu o obowiązujące przepisy w tym także ustawę z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a). To, że wydał decyzję po półrocznym okresie od złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie miało wpływu na wynik sprawy, a tylko zaistnienie istotnego wpływu na wynik sprawy upoważnia sąd do uwzględnienia skargi. Takiego wpływu sąd nie stwierdził.
Co więcej strona podnosząc zarzut nieterminowego wydania decyzji, nie skorzystała z uprawnienia jakie daje art. 37 § 1 k.p.a., który stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dlatego też podnoszony zarzut jest niezasadny.
Niezasadnie również skarżąca wskazuje, że złożyła wniosek o rozłożenie na raty należności w piśmie z [...] października 2014r. Z treści tego pisma żadną miarą nie wynika aby żądała ona rozłożenia na raty należności. Jeżeli natomiast strona uważa za zasadne złożenie takiego wniosku, to może to uczynić składając go do Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wraz ze stosownym uzasadnieniem.
Sąd także wskazuje, że jego rolą nie jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego dotyczącego rozstrzyganej sprawy. Dlatego też sąd nie mógł uwzględnić, że strona stanowiła (stanowi ?) rodzinę zastępczą dla O. S. Organ, o czym już była mowa powyżej, wzywał stronę do nadesłania wszystkich okoliczności, które miały, w ocenie strony, stanowić wyjątkową jej sytuację. Strona natomiast ograniczyła swój wniosek jedynie do wskazania, że jest osobą bezrobotną, nadesłania decyzji waloryzującej emeryturę męża oraz podnosiła powody dla których nie płaciła abonamentu. Do wszystkich tych okoliczności organ się ustosunkował.
Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności może być ponawiany i każdorazowo podlegać będzie ocenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów skarżąca może ponownie wystąpić do organu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.
Reasumując zatem zdaniem sądu orzekającego w sprawie, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe bowiem na gruncie stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowo zastosowanych przepisów prawa zaistniały w określonym zakresie okoliczności uzasadniające odmowę umorzenia zaległości z tytułu opłat abonamentowych.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadach przepisów art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną