Uzasadnienie
W dniu 23 lutego 2009 r. (data nadania w placówce pocztowej) H. O. złożył wniosek - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną. Wskazał, że zamieszkują w domu o pow. [...] m² i posiadają gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, które nie przynosi żadnych korzyści finansowych. Podniósł, iż oboje z żoną są chorzy i nie starcza im na leki. Wyjaśnił też, że wraz z żoną utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w kwocie 930 zł oraz dochodów ze sprzedaży mleka w wysokości [...] zł. Ponadto w innych, dodatkowych informacjach o stanie majątkowym skarżący wskazał na dopłaty unijne.
Postanowieniem z 2 kwietnia 2009 r. Sąd w składzie Referendarza sądowego uznał, iż rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Odpis niniejszego postanowienia, wraz z pouczeniem o sprzeciwie, został doręczony zainteresowanemu w dniu 9 kwietnia 2009 r. i w dniu 15 kwietnia 2009 r. skarżący złożył przysługujący mu środek zaskarżenia.
W sprzeciwie, nie zgadzając się z wydanym postanowieniem Referendarza sądowego zainteresowany wskazał na swój wiek, zły stan zdrowia i trudną sytuację materialną. Wskazał także, iż koszty utrzymania gospodarstwa przewyższają jego dochody, jednakże zajmuje się gospodarstwem ze względu na szacunek do ziemi. Na koniec stwierdził, że nie jest w stanie zapłacić wpisu od wniesionej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż w związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu, postanowienie Sądu z 2 kwietnia 2009 r. o odmowie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez H. O. zakresie, zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a, traci moc, co oznacza, iż sprawa jest ponownie rozpoznawana od początku.
Następnie podkreślić trzeba, iż na podstawie art. 199 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z treścią wymienionego przepisu, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy, uregulowane w art. 243 i przepisach następnych p.p.s.a., stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Wskazać również należy, iż instytucja prawa pomocy -z uwagi na swój wyjątkowy charakter- winna być stosowana przede wszystkim w stosunku do osób bezrobotnych, samotnych, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. W sytuacji, gdy strona posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub finansowe, powinna partycypować w kosztach zainicjowanego przez siebie postępowania.
Kierując się powyższym, zasadność wniosku skarżącego należało rozpatrzyć z uwzględnieniem obciążeń finansowych, jakie zainteresowany byłby zobowiązany ponieść w toczącym się postępowaniu, oraz jego możliwości finansowych.
Oceniając wysokość dochodów skarżącego i jego żony Sąd stwierdził, iż rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy, iż skarżący wraz z małżonką -oprócz dochodów ze świadczeń emerytalnych i ze sprzedaży mleka (w wysokości [...] zł, zgodnie z oświadczeniem skarżącego)- uzyskują pomoc w postaci dopłat do gruntów i upraw. Z wykazu rolników dotyczących przyznanych płatności, znajdującego się na stronie internetowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (www.arimr.gov.pl) wynika, iż w 2007 r. wysokość przyznanych skarżącemu środków finansowych wyniosła ponad 6800 zł. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że skarżący nie wykazał by wszystkie środki finansowe pozostające w jego
Sygn. akt V SA/Wa 30/09 dyspozycji były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) jego rodziny, związane z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych (w tym na leki).
Zatem, w ocenie Sądu, uzasadnione jest stwierdzenie, iż stałe dochody jakie uzyskuje skarżący pozwalają mu na poniesienie przewidywanych w niniejszej sprawie kosztów sądowych.
Dodać w tym miejscu zaś należy, iż wpis od skargi wniesionej przez skarżącego, zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wynosi 200 zł. Sytuacja finansowa w jakiej znajduje się skarżący nie jest zaś na tyle ciężka, aby uniemożliwiała poniesienie takiej opłaty sądowej, powodując uszczerbek utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny.
Z tych względów, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.