Uzasadnienie
Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisaną w komparycji decyzję Ministra Rozwoju i Finansów Powiat L. (dalej jako: "skarżący" lub "powiat"), zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając powyższy wniosek pełnomocnik wskazał, że powiat nie dysponuje środkami finansowymi określonymi w zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że zapłata kwoty 339.359 zł może spowodować utratę płynności finansowej jednostek oświatowych w powiecie i brak możliwości wypełniania nałożonych na jednostkę samorządu terytorialnego obowiązków, jako, że zwrot kwot dotacji spożytkowanych już przez podległe mu jednostki oświatowe nie znajdzie pokrycia w wyrównaniu kwot ze strony jednostki samorządu terytorialnego i w związku z tym wykonanie decyzji może spowodować zmniejszenie budżetów szkół i placówek oświatowych, a w konsekwencji czego nastąpi brak możliwości realizowania obowiązków nałożonych przepisami ustawy o systemie oświaty.
W związku z tym, zdaniem pełnomocnika, wystąpi szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenia rzeczy do pierwotnego stanu, jako, że w konsekwencji placówki oświatowe pozbawione zostaną środków umożliwiających ich bieżące funkcjonowanie. Taka sytuacja spowodowałaby konieczność dokonania w ww. zakresie przesunięć budżetowych, co byłoby bardzo trudnym do odwrócenia skutkiem prawnym. Ucierpiałyby również bieżące zaplanowane zadania powiatu, w tym w szczególności polegające na konieczności tzw. wkładu własnego w ramach realizowanych projektów finansowanych ze środków europejskich, co mogłoby wstrzymać wykonanie tych projektów.
Zdaniem pełnomocnika wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu do budżetu państwa należności w wysokości 339.359 zł może spowodować trudną do odwrócenia sytuację materialną i brak wolnych środków w budżecie. Zaznaczył, że relacja wysokości utworzonej w budżecie rezerwy ogólnej oraz wysokość środków finansowych określonych w zaskarżonej decyzji może oznaczać, że skarżący będzie miał problemy z realizacją zadań określonych przepisami różnych ustaw, bowiem uiszczenie ww. kwoty wyczerpałoby całą rezerwę ogólną budżetu powiatu na 2016 rok, która co istotne i tak już została w pełni wykorzystana. Tym samym powyższe negatywnie wpłynęłoby na zabezpieczenie realizacji podstawowych i bieżących zadań powiatu.
Wraz z pismem z procesowym z [...] lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącego nadesłał uchwałę budżetową Powiatu L. na rok 2016.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powyższej regulacji wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważone z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie – w tym przypadku decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich, realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne.
Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących; ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania; aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.
Sąd rozpoznając ww. wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: po pierwsze czy wskazany we wniosku akt administracji – decyzja, jest aktem podlegającym wykonaniu – czy nadaje się do wykonania. Po drugie, jeżeli decyzja nadaje się do wykonania, Sąd musi ocenić czy strona skarżąca w sposób przekonujący wykazała przesłanki – okoliczności, przemawiające za koniecznością wstrzymania wykonania decyzji. Po trzecie czy owe przesłanki istnieją i czy dają one podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Żądaniem wstrzymania wykonania w niniejszym przypadku została objęta decyzja, którą zobowiązano skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2011 r. Zdaniem Sądu, akt ten jest rozstrzygnięciem wymagającym ze strony skarżącej powinnego zachowania, polegającego na zwrocie ww. kwoty. Wobec tego Sąd przyjął, że przedmiot wniosku o wstrzymanie nadaje się do wykonania, a zatem skarżący mógł wnieść o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu wniosek powiatu jest zasadny. Treść nadesłanej uchwały budżetowej w powiązaniu z wyjaśnieniami pełnomocnika skarżącego pozwalały na dokonanie oceny, czy w sprawie niniejszej istnieją podstawy do zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Sąd podkreśla, iż co do zasady świadczenie pieniężne jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty wskazanej należności, tj. 339.359 zł należało mieć na uwadze, że jest to kwota znaczna i trudna do zebrania, zwłaszcza dla jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 uchwały budżetowej nr [...] Rady Powiatu L. (k. 38 akt sądowych) wysokość rezerwy ogólnej na wydatki nieprzewidziane wynosi 304.508 zł. Kwota zobowiązania wynikającego z zaskarżonej decyzji przekracza zatem o ponad 11% wysokość całej rezerwy ogólnej powiatu na 2016 rok. Ponadto zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika, powyższa rezerwa została już w pełni wykorzystana.
Sąd miał na względzie, że skarżący jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jej swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13).
Wobec ww. specyfiki skarżącego, oraz oświadczenia, iż poniesienie kolejnych nieprzewidzianych kosztów spowodowałoby zagrożenie w zakresie prawidłowej realizacji zadań powiatu, Sąd uznał, że obowiązek natychmiastowego uregulowania tej kwoty spowodowałby zakłócenie w finansach skarżącego, a w konsekwencji zachwianie jego płynności finansowej. Wykonanie decyzji Ministra Rozwoju i Finansów może doprowadzić zatem do powstania trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na skarżącego, który jest jednostką samorządu terytorialnego.
Podsumowując Sąd uznał, że skarżący uprawdopodobnił, że wykonanie skarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W związku z powyższym, w oparciu art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.