Uzasadnienie
W dniu [...] marca 2006 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (dalej KRUS) wydał w odniesieniu do Z. P. decyzję o wstrzymaniu od dnia 1 marca 2006 r. wypłaty emerytury rolniczej z powodu pobierania emerytury wypłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz zobowiązaniu go do zwrotu nadpłaconej emerytury rolniczej w kwocie 26.434,18 zł.
W decyzji tej Prezes postanowił również o odstąpieniu od obciążenia Z. P. obowiązkiem zwrotu nadpłaconej emerytury w kwocie 56.763.53 zł. W decyzji zawarte zostało pouczenie o terminie i sposobie odwołania od wspomnianej decyzji do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Pismem z dnia 7 kwietnia 2006 r. Z. P. zwrócił się do Prezesa KRUS z wnioskiem o umorzenie mu kwoty emerytury przewidzianej do zwrotu. Wnioskodawca powołał się na podeszły wiek, zły stan zdrowia jego i żony, wydatki związane z leczeniem i zakupem niezbędnych leków, pokryciem wydatków na niezbędne utrzymanie, które to okoliczności uniemożliwiają mu spłatę zadłużenia.
Do wniosku załączył rachunki za energię elektryczną, wodę oraz dwie decyzje; jedną dotyczącą orzeczenia o jego stopniu niepełnosprawności i drugą dotyczącą jego żony o uznaniu jej za inwalidę pierwszej grupy.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. [...] Prezes KRUS odmówił Z. P. umorzenia należności. W uzasadnieniu decyzji Prezes podniósł, że zarówno wnioskodawca jak i jego żona otrzymują emerytury, posiadają więc środki utrzymania. Otrzymując zaś decyzję o przyznaniu mu prawa do emerytury rolniczej z dnia [...].06.1993 r., wnioskodawca został poinformowany o obowiązku powiadomienia KRUS o sytuacji, w której on albo żona pobieraliby emerytury z ZUS, czego nie dokonał. W takiej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku.
Przedmiotową decyzję doręczono Z. P. w dniu 19 czerwca 2006 r. - jej odbiór pokwitowała B. P. W piśmie z dnia 25 czerwca 2006 r. skierowanym do Prezesa KRUS syn M. P. poinformował, że podczas nieobecności ojca przebywającego w sanatorium nadeszła dotycząca go decyzja, do której ojciec będzie mógł ustosunkować się dopiero po dniu powrotu z sanatorium tj. po 8 lipca 2006r.
W piśmie z dnia 9 lipca 2006 r. Z. P. zwrócił się o ponowne rozpoznanie złożonego wniosku o umorzenie nadpłaconej kwoty.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Prezes KRUS na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. kpa i art. 41 a ust. 1 pkt 2 ustawy z dniz 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznemu rolników utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Prezes wskazał, że warunki materialno-życiowe wnioskodawca ma bardzo dobre, a ponadto posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie wszystkich wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem. Prezes wskazał, że wnioskodawca otrzymuje 947,68 zł miesięcznie a jego żona 738, 70 zł. miesięcznie emerytury, co pozwoli na spłatę istniejącego zadłużenia.
Od powyższej decyzji Z. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze Z. P. wniósł o jej uwzględnienie podnosząc, że płacił zawsze należne składki na KRUS mając świadomość tego, że w związku z tym będzie mu przysługiwało określone świadczenie emerytalne. Składając wniosek o przyznanie emerytury w 1993 r. nie wiedział, że w 1992 r. nastąpiła niekorzystna zmiana przepisów dotycząca osób, które korzystały również z powszechnego ubezpieczenia. W efekcie będąc chorą osobą w podeszłym wieku, zmuszony jest zwracać pieniądze, które w jego ocenie były mu w rzeczywistości należne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem uwzględnić skargę także z takich przyczyn, które w ogóle nie zostały w niej podniesione.
Mając na względzie powyższe uwagi należy wskazać, że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na nieważność zaskarżonej decyzji. Przypomnieć należy, że decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] czerwca 2006 r. doręczono skarżącemu w dniu [...] czerwca 2006 r. do rąk dorosłego domownika (dowód zwrotne potwierdzenie odbioru - akta adm. bez nru strony oraz k 31 akt sąd). Doręczenie takie przewiduje treść art. 43 ustawy kpa i jest ono skuteczne. Dokonanie doręczenia decyzji potwierdza także pismo z dnia 25 czerwca 2006 r. sporządzone przez syna skarżącego M. P. a skierowane do Prezesa KRUS. W tej sytuacji 14 dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek upłynął w dniu 3 lipca 2006r. Wniosek ten skarżący nadał na poczcie w dniu 12 lipca 2006 r. (dowód k. 66 i 76a akt adm.). Wniosek ten został zatem złożony po terminie a nadto nie został podpisany (dowód. 69 akt.adm.).
Pismo to nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, zaś za taki wniosek nie może uchodzić pismo M. P. z dnia 25 czerwca 2006 r.(k. 68 akt adm.). W aktach brak jest też dowodu na to, że skarżącemu przywrócono termin do rozpoznania wniosku, co powoduje, że decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. po upływie 14 dniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - o czym stanowi art. 129 § 2 kpa - stała się ostateczna. W tych warunkach brak podpisu pod wnioskiem należy uznać za okoliczność drugorzędną, pozostającą bez wpływu na tok postępowania.
W tym stanie rzeczy więc - zgodnie z treścią art. 134 kpa należało wydać w sprawie stosowne postanowienie. Wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2006r. w II instancji, należy uznać zatem za wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, co powoduje konieczność uznania jej za nieważną - art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zasadność zastosowania w sprawie przepisów kpa wynika stąd, że zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 o ubezpieczeniu społecznym rolników, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych a zgodnie z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w sprawach uregulowanych tą ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygając w przedmiotowej sprawie, miał obowiązek na podstawie art. 145 § 1 ust. 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji wyroku.