Uzasadnienie
W załączonym do skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPPr) strona skarżąca - Fundacja im. [...] z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca", "fundacja") zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że w związku szeregiem toczących się postępowań komorniczych została pozbawiona możliwości swobodnego dysponowania swoimi środkami finansowymi. Rachunki bankowe skarżącej zostały zajęte i nie ma ona płynności finansowej. Nie dysponuje żadnym majątkiem ani oszczędnościami pozwalającymi jej na uiszczenie opłaty sądowej.
W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała, iż wartość jej środków trwałych, sięga kwoty 12.517.350 zł, a w ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w wysokości 4.040,29 zł. Skarżąca posiada dwa rachunki bankowe, na których brak jest środków. Dodała, że cały majątek został zajęty w toku postępowań komorniczych.
Z dodatkowych dokumentów nadesłanych przy piśmie z 23 marca 2017 r. wynika, iż skarżąca prowadzi dwa licea: Liceum Ogólnokształcące Niepubliczne dla Dorosłych [...] oraz I Katolickie Liceum Społeczne [...] W latach 2016 i dotychczas w roku bieżącym nie otrzymała żadnej dotacji. Zatrudnia jedną osobę na pełen etat. Jako środki trwałe wymieniła Zespół Pałacowo Parkowy w K. koło G.. W roku 2015 fundacja osiągnęła dochód w kwocie 4.040,29 zł przy przychodach w wysokości 1.166.786,61 zł (zeznanie CIT-8 za rok 2015 w aktach sądowych sprawy). Natomiast według bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2015 r. rzeczowe aktywa trwałe fundacji obejmują kwotę 32.551.760,16 zł. Jednocześnie oświadczyła, że jeszcze nie sporządziła dokumentów finansowych za rok 2016, tj. sprawozdania finansowego i deklaracji CIT-8.
Skarżąca przedstawiła zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. o wszczęciu przeciwko niej postępowań egzekucyjnych obejmujących następujące kwoty należności głównych:
- • 4.276.000 zł – zawiadomienie z 6 lutego 2014 r.,
- • 71.565,20 zł – zawiadomienie z 15 grudnia 2015 r.,
- • 58.731,40 zł – zawiadomienie z 2 listopada 2016 r.,
- • 31.195,32 zł – zawiadomienie z 14 grudnia 2016 r.
Fundacja przedłożyła też wyciągi z dwóch rachunków bankowych. Na jednym z tych rachunków, prowadzonym w [...] w okresie od 1 grudnia 2016 r. do 22 marca 2017 r. wyłączne operacje sprowadzały się do pobierania przez bank opłat okresowych (na koniec każdego miesiąca) za prowadzenie rachunku (50 zł) i za usługę [...] (30 zł). Z kolei na drugim rachunku prowadzonym w [...]., w okresie od 22 marca 2016 r. do 22 marca 2017 r. jedyna transakcja polegała na przekazaniu Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym w G. kwoty 3.068,45 zł i pobraniu opłaty od tej operacji. Saldo końcowe na obu ww. rachunkach wynosiło 0 zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek uznano, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za jego uwzględnieniem.
Przede wszystkim podkreślić należy, że skarżąca posiada majątek znacznej wartości – wartość jej rzeczowych aktywów trwałych według bilansu za 2015 r. sięga kwoty 32.551.760,16 zł, a więc wielokrotnie przewyższa należny wpis sądowy od skargi w wysokości 100.000 zł. Fundacja jest właścicielem Zespołu Pałacowo Parkowego położonego w K. koło G. W orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych, jeżeli dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej: NSA/ z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12). Wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością osób prawnych, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać zabezpieczone w osiąganych przychodach.
Osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie z dnia 29 marca 2011 r. o sygn. akt I OZ 191/11).
Skarżąca fundacja nie posiada statusu organizacji pożytku publicznego, co wynika zarówno z przedłożonej informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego – według stanu na 24 lutego 2017 r. (k. 65 akt), jak również z wykazu organizacji pożytku publicznego uprawnionych do otrzymania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2016, sporządzony zgodnie z art. 27a ust. 5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 239 ze zm.) – udostępnionego przez Departament Pożytku Publicznego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej za pośrednictwem strony internetowej www.pozytek.gov.pl.
Fundacja w ramach działalności statutowej prowadzi dwa licea w Warszawie: niepubliczne i społeczne. Jej przychody w roku 2015 wyniosły 1.166.786,61 zł.
Skarżąca wprawdzie wykazała, że egzekwowana od niej przez komornika sądowego należność główna sięga kwoty prawie 4,5 milionów zł, przy czym jej majątek trwały przekracza 32,5 miliona zł.
Analiza przedłożonych przez fundację wyciągów z dwóch rachunków bankowych wskazuje, że transakcje na jednym z nich sprowadzają się w zasadzie do comiesięcznych opłat za prowadzenie rachunku, a na drugim jedyna operacja polegała na przekazaniu komornikowi kwoty 3.068,45 zł. Jednocześnie mając na względzie, iż skarżąca prowadzi działalność edukacyjną (w formie dwóch liceów w W.), a w roku 2015 jej przychody z tego tytułu przekroczyły milion zł, to brak operacji na przedłożonych rachunkach bankowych czyni mało wiarygodnym oświadczenie skarżącej, iż posiada ona tylko dwa konta bankowe. Jednocześnie skarżąca nie przedstawiła żadnych raportów kasowych ani przekazów pocztowych, które odzwierciedlałyby obrót środkami pieniężnymi, jak również nie wyjaśniła sytuacji, w której uzyskując przychody nie dysponuje zasobami pieniężnymi.
Reasumując stwierdzić należy, iż wnioskująca fundacja nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W konsekwencji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, należało orzec, jak w sentencji postanowienia.