Uzasadnienie
Decyzją organu drugiej instancji Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia represjonowania - po uprzednim rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia - utrzymano w mocy akt administracyjny wydany przez organ pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż brak jest podstaw aby uwzględnić wniesione odwołanie, gdyż organ pierwszej instancji dokonał trafnych ustaleń bazując na podstawie prawidłowego i wnikliwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, co stanowiło podstawę do zastosowania właściwie powołanych norm prawa materialnego.
Organ drugiej instancji uzupełniając treść pozostałych rozstrzygnięć o art. 138 § 1 pkt. 1 oraz art. 127 § 3 Kpa w motywach wskazał, iż analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy doszedł do wniosku, że nawet gdyby uznać zeznania świadków za wiarygodne, to brak jest podstawy do wydania decyzji pozytywnej, gdyż w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak jest dowodu, który wskazywałby na związek między działalnością w Armii Krajowej a aresztowaniem Z. W. w 1946 r. Taka konstatacja da się wyprowadzić z zeznań wszystkich świadków, nie można w szczególności ustalić, czy Z. W. był aresztowany na przełomie maja i czerwca 1946 r. oraz czy przebywał w areszcie UB w Z. W skardze M. W. wskazała na trudności w udowodnieniu kwestii będących przedmiotem postępowania. Wskazała, że Świadkowie L. K. i A. Z. potwierdzili fakt represjonowania męża za działalność polityczną.
W odpowiedzi na skargę - żądając oddalenia wniesionego środka zaskarżenia - podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych aktów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Na wstępie zauważyć należy, że sąd administracyjny w tym i sąd wojewódzki, sprawuje wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako Pr. o p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenia do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowani z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych, stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparatu administracyjnego państwa. Stopień zaś akceptacji owego działania organów administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa.
W powyższym kontekście, oceniając wniesiony środek zaskarżenia - wskazać trzeba, iż zasadniczą kwestię stanowi okoliczność dostrzeżona przez Sąd z urzędu, a mianowicie to, że zarówno odwołanie, jak też skarga nie zostały przez stronę podpisane. W odniesieniu do skargi brak ten sanowano. Nie uczyniono tego - z braku takich możliwości - względem wniesionego odwołania.
Mając to na uwadze wskazać trzeba, że organ administracji publicznej - przed rozpoznaniem wniesionego środka zaskarżenia - winien wezwać stronę do uzupełnienia braków w trybie art. 64 § 2 Kpa. Skoro tego nie uczynił, to rażąco naruszył prawo, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Analizując kwestię jakości przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego trzeba też wskazać, że strona nie była powiadomiona o przesłuchaniu niektórych świadków, czym naruszono regulację zawartą w art. 79 § 1 k.p.a. (np. co do przesłuchania świadka A. P.).
Mając przeto na względzie treść art. 145 § 1 ust. 2 i art. 200 Pr. o p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.