Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (sporządzonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 21 kwietnia 2017 r.) skarżąca A. P. (reprezentowana przez małżonka M. P.) zażądała zwolnienia od kosztów sądowych i ustawienia adwokata. Z informacji podanych we wniosku wynika, że mąż skarżącej otrzymuje rentę, której wysokość - po potrąceniu alimentów w kwocie 800 zł - wynosi 375 zł netto (do wniosku załączono decyzję Z. U. S. Oddział w P. z 9 marca 2017 r. o przeliczeniu renty męża skarżącej). Jednocześnie we wniosku wskazano, iż skarżąca nie mieszka wspólnie z małżonkiem.
Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej, w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego, pismem Sądu z 8 maja 2017 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia ww. wniosku w terminie 14 dni poprzez:
- a) podanie osób, z którymi skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, skoro działający w charakterze jej pełnomocnika małżonek oświadczył, że nie mieszka razem ze skarżącą,
- b) wskazanie źródeł utrzymania skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym – wraz z dokumentami potwierdzającymi wysokość ich miesięcznych dochodów,
- c) wymienienie ruchomości o wartości powyżej 5.000 zł oraz nieruchomości posiadanych przez skarżącą oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, a także podanie szacunkowej wartości tych składników majątkowych,
- d) nadesłanie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane w ww. okresie,
- e) przedstawienie dokumentów potwierdzających ponoszenie przez skarżącą miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń (np. kredyty, pożyczki; koszty zakupu leków niezbędnych w procesie leczenia).
Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 maja 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta nr 58 akt sądowych sprawy) i dotychczas nie zostało ono wykonane.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest stan majątkowy jej i jej rodziny. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów i informacji, nie można stwierdzić, iż A. P. nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.