Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez F. U. (dalej: Wnioskodawca, Skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: Minister) z dnia... czerwca 2015 r. nr... utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia... marca 2015 r. o odmowie umorzenia należności w wysokości... zł.
Rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu... października 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wydał decyzję o ustaleniu Wnioskodawcy kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w kwocie... zł.
W wyniku odwołania po rozpoznaniu sprawy Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w K. utrzymał w mocy decyzję ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności.
Na powyższą decyzję Wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 lipca 2015 r. I SA/Kr 427/15 oddalił tę skargę.
Pismem z dnia 12 lutego 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia 16 lutego 2015r. Wnioskodawca zwrócił się o umorzenie kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich ustalonych decyzją Kierownika BP ARiMR z dnia... października 1014 r.
Decyzją z dnia... marca 2015 r. Prezes ARiMR odmówił wnioskowanego umorzenia.
W rezultacie złożonego odwołania po ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister decyzją z dnia.. czerwca 2015 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że problematykę umarzania na wniosek dłużnika należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U. Nr 258, poz.1747, dalej: rozporządzenie).
Minister powołał się na art. 54 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) 485/ 2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12. 2013r, str. 549, z późn. zm.) stanowiący o przypadkach, w których państwa członkowskie mogą zadecydować o zaprzestaniu odzyskiwania.
Podał, że zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, Prezes ARiMR z urzędu umarza należności, o ile należność w ramach jednego programu pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia. Wskazał również, że na łączną kwotę.... zł składają się Jednolita Płatność Obszarowa w wysokości.. zł i Uzupełniająca Płatność Obszarowa w wysokości... zł. Powyższe kwoty, jak podał organ. przekraczają wartość kwoty 100 euro.
Zdaniem organu nie zachodzi tu także przypadek całkowitej nieściągalności i nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności (§ 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia). Minister podał bowiem, że Wnioskodawca jest właścicielem gruntów o pow.... ha fizycznych, w tym.. ha użytków rolnych oraz.. ha lasów. Za rok 2014 otrzymał płatności w wysokości odpowiednio...zł i... zł.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił organowi, że ocenił jego sytuację majątkową i możliwość spłaty w stosunku do kwoty wynikającej z poszczególnych decyzji każdej osobno tj. ONW i OB w ramach jednego roku, a żąda się zwrotu łącznie za wszystkie lata. Wskazał, że pieniądze zużył zgodnie z przeznaczeniem, a Prezes Agencji pobrał z należnych Skarżącemu dopłat za 2014 r. kwotę... zł. Otrzymane płatności obszarowe oraz ONW nie zabezpieczają całego zadłużenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.).
Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd przypomina, iż problematykę umarzania na wniosek dłużnika należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U.Nr 258, poz.1747).
Zasadnie organy uznały, iż nie został spełniony warunek z § 4 ust. 1 rozporządzenia, gdyż należność w ramach jednego programu pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego, na łączną kwotę.. zł składają się Jednolita Płatność Obszarowa w wysokości...zł i Uzupełniająca Płatność Obszarowa w wysokości... zł. Powyższe kwoty przekraczają wartość kwoty 100 euro.
Prawidłowo zostało ustalone, że za rok 2014 Skarżący otrzymał płatności w wysokości... zł oraz... zł, zatem słusznie organ przyjął, że nie została spełniona przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, tj. w postepowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Nie można zgodzić się z zarzutem braku prawidłowego ustalenia sytuacji majątkowej Skarżącego, co mogłoby się przekładać na zaistnienie – jak uważa Skarżący – przesłanki z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Sąd zgadza się, że sytuacja materialna Skarżącego jest trudna, jednakże, jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ – wartość nieruchomości w obrocie prywatnym w woj. [...] w IV kwartale 2014 r. wg. GUS wynosiła ok.... zł bez uwzględnienia powierzchni lasu.
Skarżący otrzymał także wskazane wyżej dopłaty. Zatem prawidłowe jest przyjęcie przez organ orzekający, że dłużnik posiada majątek podlegający egzekucji o wartości znacznie przekraczającej wysokość zadłużenia i potencjalnych kosztów prowadzenia tej egzekucji. Należy także pamiętać, że sam fakt znajdowania się dłużnika w trudnej sytuacji materialnej nie jest przesłanką do umorzenia zgodnie z obowiązującym w tej kwestii rozporządzeniem. Ponadto, prawodawca pozostawił do uznania organu orzekającego rozstrzygnięcie w kwestii umarzania zaległości oraz odsetek. Jest to więc tzw. decyzja uznaniowa, co nie znaczy że może być ona dowolna. Musi być zawsze poprzedzona wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia wraz z ich analizą.
Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie zostało to dopełnione. W sprawie nie ma także znaczenia podniesiony przez Skarżącego w skardze fakt, że dopłaty zostały zużyte zgodnie z przeznaczeniem. Sąd nie mógł się w niniejszej sprawie zajmować przyczynami ustalenia kwoty do zwrotu i dobrą wiara rolnika we wskazaniu powierzchni gruntów przy składaniu wniosków o otrzymanie dofinansowania. Te kwestie zostały zbadane przez organy i sąd administracyjny w innej sprawie, dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Z uwagi na to, że wszystkie zarzuty skargi okazały się niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.