Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF, uzupełnionym w dniu 27 lutego 2017 r. – data stempla pocztowego) skarżący A. B. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołał się na bardzo trudną sytuację materialną. Zarówno skarżący, jak i jego małżonka pozostają bez pracy. Żona skarżącego otrzymuje zasiłek z miejskiego ośrodka pomocy społecznej. Z uwagi na brak środków wystarczających na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych małżonkowie korzystają z pomocy swoich córek, które pokrywają im opłaty za mieszkanie i telefon oraz partycypują w zakupie żywności.
Z informacji podanych we wniosku, jak również z dokumentów nadesłanych do akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką. Do majątku małżonków należy udział w ¼ części w domu o powierzchni 70 m kw i szacunkowej wartości 50.000 zł oraz udział w ¼ części gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 5,77 ha i wartości szacunkowej 50.000 zł, na które składają się: grunty rolne o powierzchni 4,55 ha, las o powierzchni 1,22 ha i 2 budynki.
Oboje małżonkowie figurują w ewidencji Powiatowego Urzędu Pracy w W. jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku – skarżący od 29 lipca 2015 r., przy czym od 28 lipca 2016 r. nie posiada prawa do zasiłku, a jego żona – od 1 grudnia 2011 r. (zaświadczenia Starosty W. z 20 marca 2017 r. – w aktach sądowych sprawy). Decyzją z 16 stycznia 2017 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Wójta Gminy P., przyznał małżonce skarżącego zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 marca 2017 r. w wysokości 250 zł miesięcznie. Natomiast roczna dochodowość z tytułu prowadzenia przez skarżącego gospodarstwa rolnego wynosi 1.955,25 zł (zaświadczenie Wójta Gminy P. z 24 marca 2017 r. – w aktach sądowych sprawy).
W roku ubiegłym skarżący osiągnął dochód w wysokości 6.187,30 zł z tytułu świadczeń wypłaconych z Funduszów: Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (informacja o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2016 – w aktach sądowych sprawy).
Według oświadczenia żony skarżącego z 24 marca 2017 r. (data stempla pocztowego) małżonkowie nie posiadają lokat ani kont dewizowych. Natomiast dysponują rachunkiem do karty kredytowej w ING Banku Śląskim S.A., na którym zadłużenie według stanu na dzień 24 lutego 2017 r. wynosiło 1.297,59 zł (zestawienie transakcji w okresie od 27 stycznia 2017 r. do 26 lutego 2017 r. – w aktach sądowych sprawy).
Skarżący udokumentował też miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, które uiszczają jego córki, tj. opłatę za energię elektryczną – 55 zł, opłatę z telefon – 49 zł, opłatę za gaz – 40 zł. Koszty zakupu żywności oszacował na kwotę 300 zł miesięcznie, a koszty zakupu leków – na kwotę 80 zł miesięcznie.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Odnosząc przedstawione na wstępie okoliczności faktyczne do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, iż skarżący - przy bardzo niskich dochodach z prowadzonego gospodarstwa rolnego (na poziomie 160 zł w skali miesiąca) - nie jest w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i małżonki. W szczególności fakt pobierania przez żonę skarżącego świadczeń z gminnego ośrodka pomocy społecznej oraz konieczność wsparcia materialnego ze strony najbliższych potwierdzają bardzo trudną sytuację materialną skarżącego.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.