Uzasadnienie
Przedmiotem skargi K. L. (dalej: "Skarżąca") jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (dalej: "Dyrektor IC") nr [...] z [...] października 2016 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez Skarżącą od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. (dalej: "Naczelnik UC") wymierzającej Skarżącej karę pieniężną w kwocie 36.000 zł za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Powołaną wyżej decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Naczelnik UC wymierzył Skarżącej karę pieniężną w kwocie 36.000 zł za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. W decyzji tej zamieszczono pouczenie o przysługującym odwołaniu do Dyrektora IC za pośrednictwem Naczelnika UC w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Przedmiotowa decyzja została wysłana na adres prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej pod nazwą "[...] ul. [...]". Przedmiotowa korespondencja, awizowana w Urzędzie Pocztowym S. w dniu 4 maja 2015 r., a powtórnie 11 maja 2015 r., nie została podjęta przez Skarżącą i po upływie 14 dni (w dniu 19 maja 2015 r.) zwrócono ją do nadawcy.
W dniu 14 września 2016 r. Skarżąca nadała w Urzędzie Pocztowym S. odwołanie od ww. decyzji, podnosząc, że automaty, o których mowa w decyzji, nie należały do niej, lecz do H. F., który na podstawie umowy zawartej ze Skarżącą miał sprawować pieczę nad wynajętym przez nią lokalem przy ul. [...] w C. Postanowieniem z [...] października 2016 r. Dyrektor IC, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p.") w związku z art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 471 ze zm.; dalej: "u.g.h."), stwierdził, że odwołanie od decyzji Naczelnika UC zostało wniesione z uchybieniem terminu
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy na wstępie przytoczył treść przepisów art. 91 u.g.h. oraz art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 O.p. Wskazał, że z akt sprawy wynika, iż decyzja Naczelnika UC została doręczona Skarżącej w trybie określonym w art. 150 O.p. w dniu 18 maja 2015 r. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Skarżąca miała prawo wniesienia odwołania do Dyrektora IC w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, a zatem do dnia 1 czerwca 2015 r. Odwołanie Skarżącej zostało nadane w UP S. w dniu 14 września 2016 r., a więc zostało złożone po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia.
Powyższe postanowienie Skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości, zobowiązanie organu do merytorycznego rozpatrzenia odwołania wniesionego od decyzji Naczelnika UC, a także zasądzenie kosztów postępowania na jej rzecz od organu według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- 1) art. 228 § 1 pkt 2 O.p. poprzez stwierdzenie, że odwołanie od decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu, podczas gdy Skarżącej nie została doręczona zaskarżona decyzja, ani zawiadomienie o możliwości jej odbioru (awizo), a o jej wydaniu Skarżąca, bez swojej winy, dowiedziała się dopiero z wezwania do zapłaty kary pieniężnej;
- 2) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie odpowiedniego postępowania wyjaśniającego, a w szczególności zaniechanie ustalenia czy K. L.mieszkała pod adresem, na który wysłano decyzję i pozostawiono awizo, czy tylko była tam zameldowana, oraz nieuwzględnienie okoliczności, że wypadek i pobyt w szpitalu uniemożliwiły Skarżącej uczestniczenie w czynnościach postępowania i odbiór decyzji, ponieważ także z tego tytułu Skarżąca nie przebywała w miejscu zameldowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że już w trakcie postępowania w niniejszej sprawie oraz w dacie próby doręczenia decyzji i pozostawienia awizo nie mieszkała w miejscu zameldowania w S., gdzie wysłano przesyłkę, lecz w W. przy ul. W. Również w tym czasie Skarżąca uległa wypadkowi i przebywała w szpitalu. Zły stan zdrowia nie pozwolił jej na zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i przedstawienie dowodów na okoliczność, że bez wiedzy Skarżącej automaty do gier wstawił do lokalu H. F., który wykorzystał fakt jej nieobecności i choroby. Z tych dwóch przyczyn, tj. niezamieszkania w miejscu zameldowania oraz pobytu w szpitalu, Skarżąca nie miała możliwości odbioru decyzji, a doręczenie dokonane w trybie art. 150 O.p. poprzez pozostawienie awizo, należy uznać za nieskuteczne.
Skarżąca dodała, iż pod adresem miejsca jej zameldowania czasami przebywa jej matka, która nie znalazła żadnego zawiadomienia z poczty pozostawionego w drzwiach, bramie lub u sąsiadów. Zaznaczyła, że nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Gdy tylko z upomnienia do zapłaty dowiedziała się o wydanej decyzji, niezwłocznie złożyła odwołanie w tej sprawie, a nadto na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Do skargi Skarżąca załączyła kserokopie: umowy zlecenia nr [...] z 2 lutego 2015 r. dotyczącej wykonywania czynności biurowych przez Skarżącą jako zleceniobiorcę w okresie od 2 lutego 2015 r. do 2 maja 2015 r. (w trzech egzemplarzach) oraz karty informacyjnej z leczenia szpitalnego potwierdzającej hospitalizację Skarżącej w okresie od 18 do 23 marca 2015 r. (również w trzech egzemplarzach).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066).
Po rozpoznaniu niniejszej sprawy Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie zaznaczyć należy, że Sąd uznaje stan faktyczny ustalony przez organ za prawidłowy i czyni go przedmiotem własnych ustaleń.
Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zaistniała przesłanka do uznania, iż odwołanie Skarżącej od decyzji z [...] kwietnia 2015 r. zostało złożone z uchybieniem terminowi. Skarżąca nie podważa przy tym samego faktu wniesienia odwołania z naruszeniem terminu, lecz kwestionuje zasadność pozostawienia ww. decyzji w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w trybie art. 150 O.p.
Stosownie do treści art. 91 u.g.h., do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Natomiast w myśl art. 223 § 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.).
Decyzja Naczelnika UC z [...] kwietnia 2015 r. została przesłana Skarżącej na adres prowadzonej przez nią działalności gospodarczej pod nazwą [...] tj., ul. [...] będącym jednocześnie jej adresem zameldowania. Pod ww. adresem Skarżąca osobiście pokwitowała w dniu 15 kwietnia 2015 r. odbiór korespondencji w postaci trzech postanowień Naczelnika UC z [...] kwietnia 2015 r. o: wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzenie gry na automatach poza kasynem gry, włączeniu do akt sprawy materiałów z czynności procesowych przeprowadzonych w lokalu przy ul. S. w C. oraz o wyznaczeniu Skarżącej siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego.
Zatem Skarżąca miała świadomość prowadzonego wobec niej postępowania w sprawie o wymierzenie kary pieniężnej z tytułu urządzenia gry na automatach poza kasynem gry. Nadto została pouczona o przewidzianym w art. 146 § 1 O.p. obowiązku zawiadomienia organu podatkowego o każdej zmianie swojego adresu. Pouczenie takie zostało zawarte w postanowieniu z [...] kwietnia 2015 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w niniejszej sprawie. Pomimo tego Skarżąca nie powiadomiła organu podatkowego, że przebywa pod innym adresem. Niedopełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 146 § 1 O.p. implikuje skutki określone w art. 146 § 2 O.p., tj. w przypadku doręczania pisma za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1 O.p., a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja UC z [...] kwietnia 2015 r. została awizowana Urzędzie Pocztowym [...] [...] w dniu 4 maja 2015 r. (powtórne awizo nastąpiło w dniu 11 maja 2015 r.), a następnie w dniu 19 maja 2015 r. zwrócono ją do nadawcy jako podjętą przez Skarżącą w terminie 14 dni. Przepis art. 150 § 1 pkt 1 O.p. stanowi bowiem, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego.
W związku z tym, że decyzję z [...] kwietnia 2015 r. awizowano 4 maja 2015 r., organ podatkowy II instancji słusznie uznał, że przedmiotowa korespondencja została doręczona Skarżącej 18 maja 2015 r., stosownie do treści art. 146 § 2 w zw. z art. 150 § 1 pkt 1 O.p.
Załączone przez Skarżącą dokumenty w postaci kserokopii umowy zlecenia nr [...] z 2 lutego 2015 r. dotyczącej wykonywania czynności biurowych przez Skarżącą jako zleceniobiorcę w okresie od 2 lutego 2015 r. do 2 maja 2015 r. oraz kserokopii karty informacyjnej z leczenia szpitalnego w okresie od 18 do 23 marca 2015 r. nie mają żadnego wpływu na skuteczność doręczenia Skarżącej decyzji z [...] kwietnia 2015 r. Hospitalizacja Skarżącej miała miejsce w marcu 2015 r., a więc jeszcze przed doręczeniem jej trzech postanowień Naczelnika UC z [...] kwietnia 2015 r. Nadto zarówno w karcie z leczenia szpitalnego, jak i w umowie zlecenia z 2 lutego 2015 r. jako adres zamieszkania Skarżącej wpisano [...] Dokumenty te nie wskazują więc w żaden sposób na zmianę miejsca zamieszkania Skarżącej.
W konsekwencji należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż czternastodniowy termin do wniesienia przez Skarżącą odwołania od decyzji z [...] kwietnia 2015 r. bezskutecznie upłynął 1 czerwca 2015 r. Mając na względzie fakt, iż Skarżąca nadała odwołanie w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 14 września 2016 r. organ ten prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W myśl art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie w sprawie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest ostateczne (art. 228 § 2 O.p.). Wniesienie odwołania po terminie uniemożliwia merytoryczne rozpatrz sprawy. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym w zaskarżonym postanowieniu wyroku z 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 214/10 (orzeczenie dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym stwierdzenie uchybienia terminu nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy, a każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu, stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), należało skargę oddalić.