Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 8 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 355/11

Uzasadnienie

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że P. G. (zwany dalej: skarżącym) wnioskiem z [...] lutego 2005 r. wystąpił do Z. Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznanie pomocy finansowej w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom".

Po zaakceptowaniu powyższego wniosku w dniu [...] czerwca 2005 r., została zawarta pomiędzy skarżącym, a Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa umowa cywilnoprawna nr [...] na podstawie, której skarżącemu została udzielona pomoc finansowa.

Pismem z dnia [...] października 2009 r. znak [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformowała skarżącego, iż w dniu 21 listopada 2011 r. zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Umowy o dofinansowanie projektu upływa termin złożenia dokumentów potwierdzających wypełnienie zobowiązań określonych w ww. Umowie.

Kontrola dokonana przez Agencję stwierdziła, że do [...] listopada 2009 r., w którym upłynął termin zastrzeżony w § 5 ust. 1 pkt 1 Umowy do ARiMR nie wpłynęły dokumenty potwierdzające spełnienie przez skarżącego "brakujących" zobowiązań umownych. W związku z powyższym pismem z [...] kwietnia 2010 r. znak [...] skarżący został poinformowany przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o obowiązku zwrotu wypłaconej pomocy wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia wypłaty pomocy przez Agencję i o tym, że nieuchronne będzie uruchomienie postępowania windykacyjnego.

Od powyższego pisma skarżący złożył odwołanie, po analizie którego pismem z [...] grudnia 2010 r. znak [...] ARiMR poinformowała skarżącego o jego negatywnym rozpatrzeniu.

Pismem z 11 grudnia 2010 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "decyzję" z [...] grudnia 2010 r. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi, jako nie należącej do właściwości sądu administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.], dalej: p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne.

Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Natomiast zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Sąd wskazuje, że w przedmiotowej sprawie skarżący złożył skargę na pismo ARiMR z [...] grudnia 2010 r. dotyczące wyników kontroli realizacji przez skarżącego zobowiązań wynikających z umowy cywilnoprawnej oraz związanych z tym działań Agencji podjętych w celu dochodzenia zwrotu kwoty pomocy finansowej wypłaconej w związku z realizacją projektu w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom". Należy wskazać, iż w wyniku czynności kontrolnych dokonanych przez Agencję, stwierdzono że do [...] listopada 2009 r., w którym upłynął termin zastrzeżony w § 5 ust. 1 pkt 1 Umowy do ARiMR nie wpłynęły dokumenty potwierdzające spełnienie przez skarżącego "brakujących" zobowiązań umownych. Z uwagi na powyższe, stosownie do postanowień ww. umowy, Agencja podjęła działania cywilnoprawne w celu odzyskania wypłaconej kwoty pomocy finansowej.

Nie ulega wątpliwości, iż wskazany przez skarżącego przedmiot zaskarżenia nie stanowi podejmowanego w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ocena prawidłowości realizacji zobowiązań wynikających z umowy cywilnoprawnej przez jej strony wraz ze wszystkimi kontraktowymi konsekwencjami dokonania takiej oceny, podlega kontroli sądów powszechnych w razie zaistnienia sporu w tym zakresie, a nie sądów administracyjnych. W omawianym zakresie Prezes ARiMR jako organ administracji publicznej nie ma kompetencji do określania w sposób władczy i jednostronny sytuacji prawnej indywidualnie oznaczonych adresatów. Zakwestionowane przez skarżącą pismo z [...] grudnia 2010 r. nie stanowi autorytatywnej wypowiedzi władzy administracyjnej, lecz dotyczy konsekwencji niewykonania przez skarżącego zobowiązań przewidzianych umową zawartą [...] czerwca 2005 r. Agencja, dochodząc zwrotu kwoty pomocy wypłaconej na podstawie umowy, działa jako strona stosunku cywilnoprawnego, realizująca swoje uprawnienia kontraktowe, a nie jako organ administracji publicznej.

Wskazanie na umowę jako podstawę udzielenia pomocy, zawiera zarazem odwołanie się do trybu dochodzenia roszczeń wynikających z takiego zgodnego oświadczenia woli stron. Zgodnie zaś z postanowieniami ww. umowy, w przypadku stwierdzenia zaistnienia co najmniej jednej z okoliczności, o których mowa w ust. 1 § 6 Umowy, Agencja ma prawo wezwać beneficjenta do zwrotu kwoty otrzymanej pomocy finansowej wraz z odsetkami, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania do zapłaty. Oczywistym jest, że ewentualne roszczenia Agencji wynikające z zawartej ze skarżącym umowy podlegają dochodzeniu na drodze postępowania cywilnego. Powyższe koresponduje z regulacją art. 30 ust. 1 ustawy o ARiMR, zgodnie z którym w sprawach dotyczących ustalenia nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, które zostały przekazane przez Agencję na podstawie umowy w związku z realizacją m.in. sektorowego programu operacyjnego, pochodzących z Unii Europejskiej, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej - stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Zdaniem Sądu nie powinno zatem budzić wątpliwości, że spór zaistniały między Agencją a skarżącym jest sprawą cywilną, która nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W związku z tym, stwierdzić należy, iż na pismo z [...] grudnia 2010 r. skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, co stanowi przesłankę do odrzucenia skargi będącej przedmiotem niniejszego postępowania.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.