Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 września 2015 r. referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Pismem procesowym z dnia 15 lutego 2015 r. wyznaczony radca prawny – M. P. – wystąpił o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części.
Wyrokiem z dnia 16 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F. U. W dniu 15 kwietnia 2016 r. pełnomocnik strony skarżącej sporządził opinię o barku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Jednocześnie pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części.
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805; zwane dalej: "rozporządzeniem z 2015 r."). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednocześnie w myśl § 23, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.
Wskazać w pierwszej kolejności należy, iż wnioskiem pełnomocnika z dnia 15 kwietnia 2016 r. objęte zostały zarówno koszty nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jak również koszty za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Wobec tego, iż postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2015 r. – stosowanie do jego § 22 – należne radcy prawnemu wynagrodzenie za tę instancję ustalić należało w oparciu o przepisy dotychczasowe, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.; zwane dalej: "rozporządzeniem z 2002 r.").
Zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4. Stawki minimalne w postępowaniu przed sądem administracyjnym zostały określone w Rozdziale 4 rozporządzenia z 2002 r. W myśl § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r. omawiane stawki są różnicowane wedle przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, iż w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja o odmowie umorzenia należności pieniężnej, przyjąć należało dla wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego stawkę minimalną określoną w punkcie "c" powyższego przepisu, tj. 240 zł. Zauważyć bowiem należy, iż decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych należności, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty pieniężnej co do zasady.
Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 89/08 ponosząc, iż jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonego jest umorzenie określonej kwoty zaległej, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji, za udział pełnomocnika w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 240 zł, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia z 2002 r.
Natomiast koszty nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej podlegają ustaleniu na podstawie rozporządzenia z 2015 r.
Zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2015 r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, opłata maksymalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzania z 2015 r., opłata maksymalna wynosi 480 zł.
Wobec tego, iż radca prawny został ustanowiony w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji, przyznać należało na jego rzecz wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 50% opłaty maksymalnej, tj. w wysokości 240 zł.
Reasumując stwierdzić należało, iż na wynagrodzenie radcy prawnego ustanowionego w niniejszej sprawie z urzędu złożyły się następujące koszty: opłata za pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w wysokości 240 zł oraz opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 240 zł. Łączna kwota należnego wynagrodzenia wyniosła zatem 480 zł.
Obliczone w ten sposób wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu należało podwyższyć o kwotę podatku od towarów i usług, o czym stanowią przepisy § 2 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r. oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2015 r.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały uiszczone w całości ani w części – na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.