Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 listopada 2009r., sygn. akt V SA/Wa 1309/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. T. na pismo Zastępcy Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] maja 2009 r. Nr [...] wskazując, iż pismo to stanowi jedynie odpowiedź organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i w związku z tym skarga na taką odpowiedź do sądu administracyjnego nie przysługuje. Ponadto Sąd zauważył, iż zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegała informacja zawarta w piśmie z [...] lutego 2009 r. o numerze [...], jednakże organ dokonał niepełnego pouczenia Strony co do dalszego trybu postępowania. Ponadto Sąd pouczył skarżącego, o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi.
Pismem - nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 15 stycznia 2010r. – skarżący złożył skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na informację zawartą w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2009r., o nr [...], którym odmówiono przyznania pomocy finansowej ze środków z budżetu UE. Skarżący uzasadniając wniosek wskazał, iż podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi stanowi błędne pouczenie organu o przysługującym środku zaskarżenia. Ponadto wyjaśnił, iż z uwagi na długotrwałą chorobę trwającą od [...] listopada 2009r. do [...] stycznia 2010r. niemożliwym było wcześniejsze złożenie przez skarżącego skargi i wniosku o przywrócenie terminu. Na dowód powyższego skarżący przedstawił kserokopię zwolnień lekarskich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
W niniejszej sprawie niespornym jest, że skarżący nie zachował terminu do złożenia skargi. Należy bowiem wskazać, iż stosownie do przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64 z 2007 r., poz. 427 ze zm), dalej: ustawa o wspieraniu, w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy (w ramach działań wskazanych w ustępie 1 tego artykułu), podmiot wdrążający informuje wnioskodawcę, o odmowie jej przyznania z podaniem przyczyn odmowy.
Jednocześnie w art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu, zagwarantowano wnioskodawcom prawo do złożenia na takie pismo skargi do sądu administracyjnego, na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zatem, aby skutecznie wnieść środek zaskarżenia, o którym mowa w omawianym przepisie art. 22 ust. 4 ustawy o wspieraniu należy, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., uprzednio wezwać na piśmie właściwy organ – w terminie 14 dni – do usunięcia naruszenia prawa.
Przenosząc omawiane regulacje na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, iż zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega pismo z [...] lutego 2009 r. To właśnie pismo stanowi bowiem akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Tymczasem w niniejszej sprawie organ w piśmie z [...] maja 2009r., będącym odpowiedzią organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zawarł błędne pouczenie o przysługującej stronie skardze do sądu administracyjnego, podczas gdy, skarga przysługuje na pismo z [...] lutego 2009r., które takiego pouczenia nie zawierało.
W związku z powyższym skarżący wnosząc niniejszą skargę, prawidłowo złożył również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Wprawdzie skarżący wniosek o przywrócenie terminu złożył 12 stycznia 2010 r., a więc z zachowaniem terminu wymienionego w art. 87 § 1 p.p.s.a. i jednocześnie dopełnił czynności, której nie dokonał w terminie, to jednak w ocenie Sądu nie spełnił równie ważnej przesłanki warunkującej zastosowanie przedmiotowej instytucji regulowanej przepisami art. 86 ww. ustawy, tj. nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż mając powyższe na uwadze, nie ulega wątpliwości, iż do dnia doręczenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. V SA/Wa 1309/09 z 12 listopada 2009r., tj. do dania 20 listopada 2009r., skarżący uprawdopodobnił brak winy w nie dochowaniu terminu do wniesienia skargi. Jednakże skarżący skargę wraz z wnioskiem złożył dopiero 15 stycznia 2010r. wskazując, iż w okresie od [...] listopada 2009r. do [...] stycznia 2010r. był chory.
W związku z tym Sąd zauważa, iż kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się – zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu – z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, "jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć" (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H.
Beck., W-wa 2005, str. 334). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (v. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu.
W niniejszej sprawie skarżący we wniosku o przywrócenie terminu powołała się na chorobę oraz na zwolnienie lekarskie wystawione za okres od [...] listopada 2009r. do [...] stycznia 2010r. Z załączonych do wniosku kserokopii zaświadczeń lekarskich wynika, iż skarżący faktycznie w powołanym okresie był niezdolny do pracy. Jednakże, za wyjątkiem pierwszego zwolnienia lekarskiego za okres od [...] listopada 2009r. do [...] grudnia 2009r., w pozostałych zwolnieniach w polu 12 - wskazania lekarskie – omawianych zaświadczeń wpisano cyfrę "2", co zgodnie z omówieniem znajdującym się na zaświadczeniach oznacza, że "chory może chodzić". W tej sytuacji Sąd nie mógł przyjąć, iż skarżący uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do złożenia skargi było przez niego niezawinione.
Skarżący nie wykazała bowiem, aby charakter jego choroby przebytej w dniach [...] grudnia 2009r. do [...] stycznia 2010r., potwierdzony ww. zaświadczeniami lekarskimi, uniemożliwiał mu sporządzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i nadanie go na poczcie. Z przedstawionych dokumentów wynika jedynie tyle, że w okresie od [...] grudnia 2009r. do [...] stycznia 2010r. skarżący nie mógł wykonywać pracy. Natomiast nie wynika z niego, iż skarżący był obłożnie chory, a choroba uniemożliwiała mu poruszanie się. Wręcz przeciwnie, zgodnie ze wskazaniami lekarskimi, chory mógł chodzić. A zatem nie wyklucza to tego, że osobiście mógł złożyć we wskazanym wyżej terminie wniosek o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie braku winy obciąża stronę, która na ten brak winy się powołuje.
Ponadto nie każda choroba stanowi przeszkodę w wykonaniu czynności procesowej. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu wyrażany jest pogląd co do tego, iż zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez skarżącego z zachowaniem terminu, osobiście lub korzystając z pomocy innych osób (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck, W-wa 2005, str. 335, wyrok NSA z 1.03.1999 r., sygn. II SA 45/99, LEX 46785, wyrok NSA z 4.11.1998 r., sygn. akt III SA 1243/97, LEX 36902). W tym miejscu wskazać również należy, iż z akt administracyjnych sprawy jasno wynika, iż skarżący gospodarstwo domowe prowadzi m.in. z żoną, która mogła wyręczyć skarżącego w nadaniu wniosku o przywrócenie terminu.
W tej sytuacji, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.