Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – M.-M. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (reprezentowana przez radcę prawnego T. P.) wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższy wniosek umotywowała brakiem jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych, co jest następstwem zajęcia konta spółki przez komornika sądowego na pokrycie zaległych zobowiązań, a także stopniem zawiłości sprawy.
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 319.500 zł, wartość środków trwałych spółki (według bilansu za ostatni rok) wyniosła 232.616,11 zł, a za ostatni rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 35.225,99 zł.
Z przedłożonego do akt niniejszej sprawy rachunków zysków i strat, sporządzonego na koniec 2016 r., wynika, że skarżąca spółka poniosła stratę z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 42.658,92 zł przy przychodach w kwocie 5.504,05 zł. Bilans spółki sporządzony na dzień 31 marca 2017 r. zamknął się po stronie aktywów i pasywów kwotą 13.969.149,49 zł.
Skarżąca przedłożyła również:
- - wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 lutego 2017 r. do 11 maja 2017 r., na którym saldo końcowe wynosiło 260,04 zł,
- - zawiadomienia komorników sądowych o zajęciu rachunku bankowego w związku z egzekucją następujących kwot należności głównych: 120.784,36 zł, 1.313,15 zł, 5.535 zł i 3.579,83 zł,
- - wydruk z elektronicznej księgi wieczystej należącej do spółki nieruchomości o powierzchni 1,15 ha położnej w M., wykazujący obciążenia w postaci 2 hipotek umownych i 3 hipotek przymusowych.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia jakichkolwiek kosztów postępowania spoczywa na podmiocie wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że przedsiębiorca, który nie wykazał, iż utracił płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych, powinien partycypować w kosztach postępowania sądowego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej: NSA/ z 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, lecz musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (vide postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11). Taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Tymczasem skarżąca posiada majątek znacznej wartości – wartość rzeczowych aktywów trwałych według bilansu na dzień 31 marca 2017 r. wynosi 13.717.365,73 zł, w tym środki trwałe sięgają kwoty 231.527,29 zł, a więc wielokrotnie przewyższa wpis sądowy od skargi wynoszący w niniejszej sprawie 200 zł. W orzecznictwie dotyczącym porównywania wysokości ciążących na stronie kosztów sądowych z posiadanym majątkiem podnosi się, iż osoba prawna nie zasługuje na zwolnienie z kosztów sądowych jeżeli dysponuje majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wymaganego wpisu (por. postanowienie NSA z 15 marca 2012 r., sygn. akt II GZ 89/12). Podkreślić też należy, iż spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą. Ze znajdującej się w aktach sądowych informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu na dzień 5 grudnia 2016 r. z rejestru przedsiębiorców (pobranej na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.) nie wynika, aby skarżąca spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej, znajdowała się w fazie upadłości czy likwidacji bądź posiadała zaległości.
Podkreślenia także wymaga, że koszty sądowe są wydatkami związanymi z bieżącą działalnością spółki. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się bowiem z możliwością powstania konieczności prowadzenia postępowań sądowych. Inne zobowiązania związane z bieżącą działalnością spółki nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (vide postanowienie NSA z 18 lipca 2012 r., sygn. akt I GZ 155/12).
W świetle powyższych okoliczności brak jest podstaw do uznania, że spółka nie dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.