Uzasadnienie
Pismem z [...] listopada 2020 r. Polski Fundusz Rozwoju S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: "PFR") odrzucił wniosek H. w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") o udzielenie finansowania w ramach programu "Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Dużych Firm".
Następnie, w piśmie z [...] listopada 2020 r. PFR podtrzymał w całości zajęte wcześniej stanowisko.
Wobec powyższego Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w uzasadnieniu której wskazała, że odrzucenie wniosku było bezzasadne i bezprawne ponadto szkodzi interesom Spółki oraz interesowi społecznemu. W ocenie Skarżącej PFR winien uzasadnić stanowisko w przedmiocie odrzucenia wniosku bowiem Spółka ma prawo wiedzieć jakie przyczyny legły u podstaw niekorzystnego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę PFR wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na to, że pismo z [...] listopada 2020 r. nie stanowi aktu lub czynności podlegającej zaskarżeniu na drodze sądowo-administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy art. 3 – 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm. dalej jako p.p.s.a.).
Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Rozważając sprawę należy stwierdzić, że pismem z [...] listopada 2020 r. PFR odrzucił wniosek Skarżącej o udzielenie finansowania w ramach rządowego programu "Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Dużych Firm". Celem projektu był zapobiegnięcie ryzyka masowej upadłości Beneficjentów oraz zwolnień ich pracowników na skutek znaczących zakłóceń w funkcjonowaniu gospodarki w związku z epidemią COVID-19. Podstawę prawną wspomnianego programu rządowego stanowił załącznik do uchwały Rady Ministrów z 27 kwietnia 2020 r. nr 51/2020. Załącznik wydany zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (Dz.U. 2020 poz. 2011). Zgodnie bowiem z treścią art. 21a ust. 1 wspomnianej ustawy, realizację rządowego programu - Tarcza finansowa powierza się Polskiemu Funduszowi Rozwoju.
Spółka złożyła w dniu 29 sierpnia 2020 r. wniosek o udzielenie finansowania w ramach ww. programu. Przystąpienie do programu poprzedzone zostało akceptacją przez Skarżącą warunków i zasad ubiegania się i udzielania przez PFR finansowania programowego, zawartych w treści Regulaminu oraz Dokumentach Finansowania Programowego. Tymczasem w Regulaminie wyraźnie wskazano, iż złożenie przez przedsiębiorcę wniosku nie oznacza automatycznego zakwalifikowania się do udziału w programie, w tym nie oznacza przyznania przedsiębiorcy finansowania programowego w kwocie i w ramach instrumentu podanego przez niego w formularzu wniosku (§ 9 pkt 3 Regulaminu).
Ponadto wskazać należy, że w § 9 ust. 10 Regulaminu zaznaczono, iż "Przedsiębiorca przyjmuje do wiadomości i akceptuje, że złożenie wniosku nie kreuje po jego stronie roszczenia o udzielenie Finansowania Programowego oraz że decyzja PFR w przedmiocie udzielenia lub odmowy udzielenia Finansowania Programowego jest oparta na Zasadzie Racjonalnej Uznaniowości".
Jednocześnie procedura rozpoznawania wniosków w ramach programu nie przewidywała drogi odwoławczej, a to z uwagi na nadzwyczajny charakter programu, jak również cel zapewnienia podstawowego założenia programu, jakim jest efektywność i szybkość rozpoznawania wniosków, w interesie wszystkich aplikujących przedsiębiorców (§ 4 ust. 7 Regulaminu).
W niniejszej sprawie Skarżąca kwestionując odrzucenie przez PFR wniosku, skierowała do PFR w dniu 18 listopada 2020 r. pismo z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o uzasadnienie odmowy przyznania przez PFR finansowania programowego. Jak już wyżej wspomniano, procedura rozpatrywania wniosków w ramach programu nie przewidywała drogi odwoławczej, a ponadto zgodnie z brzmieniem § 5 ust. 12 Regulaminu PFR nie był w żadnym razie zobligowany do wydawania uzasadnień w przypadku bądź to pozytywnego, bądź też negatywnego rozpatrzenia wniosku.
Mając zatem na uwadze powyższe oraz fakt, że żaden przepis ustawy o systemie instytucji rozwoju nie przekazał do właściwości sądów administracyjnych sporów powstałych na tle realizacji programu, brak jest podstaw do orzekania w niniejszej sprawie przez tutejszy sąd administracyjny.
Ponadto PFR występował w relacji z beneficjentami programu jako spółka prawa handlowego, a nie jako organ administracji publicznej. PFR nie wykonywał też w ramach realizacji programu jakichkolwiek czynności z zakresu administracji publicznej, jako że stosunek pomiędzy PFR a podmiotami wnioskującymi o przyznanie finansowania miał charakter czysto cywilnoprawny Udzielenie finansowania następowało bowiem na podstawie umowy cywilnoprawnej, a nie w drodze decyzji administracyjnej.
Cywilnoprawny charakter relacji pomiędzy Wnioskodawcą a PFR, potwierdzają także postanowienia § 9 ust. 5 Regulaminu, które obejmują akceptację Wnioskodawcy co do faktu, iż żadne postanowienie Regulaminu, innych Dokumentów Programowych, umów jak również formularz wniosku i możliwość jego wypełnienia i przesłania nie stanowią oferty skierowanej do jakiejkolwiek osoby lub nieograniczonego kręgu osób w zakresie zawarcia jakiejkolwiek umowy lub nawiązania innego stosunku prawnego, przyrzeczenia publicznego w odniesieniu do jakiegokolwiek elementu programu, ani jakiegokolwiek wiążącego lub niewiążącego zobowiązania do dokonani jakiejkolwiek czynności faktycznej lub prawnej.
Jednocześnie ani pismo z [...] listopada 2020 r. ani też z [...] listopada 2020 r. nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, dlatego nie można ich umieścić w żadnej z kategorii spraw podlegającej kognicji sądu administracyjnego, a w szczególności określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Ww. pisma mają charakter wyłącznie informacyjny i nie mogą być traktowane jako działania podlegające kontroli sądu administracyjnego.
Jednocześnie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Natomiast stosownie do treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. W myśl § 2 cyt. przepisu postanowienie w przedmiocie zwrotu wpisu może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.