Uzasadnienie
Europejskiego Centrum Młodzieży i Rozwoju Demokracji Lokalnej w W., dalej: "strona" lub "stowarzyszenie" wystąpiła z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, że nie posiada żadnego majątku: ruchomego i nieruchomego, akcji, udziałów w spółkach i nie dysponuje jakimikowiek środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż stowarzyszenie nie posiada kapitału zakładowego, majątku, środków finansowych ani środków trwałych.
Stowarzyszenie złożyło skargę kasacyjną od postanowienia Sądu I instancji z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt 424/14, którą przygotował adwokat K. K. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy jednostka taka wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.).
Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym wnioskującej strony i porównując je z obciążeniami związanymi z partycypowaniem w kosztach sądowych uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Załączone do skargi kasacyjnej odpisy zeznań podatkowych CIT-8 za lata 2010 – 2013 wskazują że w okresie 4 lat stowarzyszenie wykazywało stratę w wysokości: (-) 83.494,19 zł, (-) 41.444,54 zł, (-) 78.455,30 zł, (-) 578,97 zł. Wynik finansowy za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 maja 2014 r. jest ujemny i wynosi (-) 4.849,83 zł. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez Prezesa, stowarzyszenie nie posiada czynnego konta bankowego, ponieważ zostało ono zablokowane przez komornika. Stowarzyszenie nie zatrudnia pracowników, jego bieżąca działalność jest finansowana z nieregularnych składek członkowskich, które nie pokrywają realnych kosztów działalności.
Z załączonej do skargi informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, według stanu na dzień 9 grudnia 2013 r. postanowieniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla m W. z dnia 22 marca 2012 r. prowadzone przeciwko stronie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z uwagi na to, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych.
Niezależnie od zasadności zwolnienia strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jej wniosek o udzielenie nieopłaconej pomocy prawnej, poprzez ustanowienie pełnomocnika nie może zostać uwzględniony. Stosownie do art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego, rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym, rzecznikiem patentowym, a zasada ta nie dotyczy jedynie pełnomocnika ustanowionego na podstawie przepisów o przyznaniu prawa pomocy.
W niniejszej sprawie skarżąca złożyła skargę kasacyjną od orzeczenia wydanego przez Sąd w I instancji. Skarga kasacyjna została przygotowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata. Reprezentowanie skarżącej przez pełnomocnika w związku z przepisem art. 246 § 3 p.p.s.a. stanowi okoliczność wyłączającą możliwość przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.