Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. T. (dalej: Wnioskodawca, Skarżący) jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także: organ, Agencja, ARiMR) z dnia... sierpnia 2015 r. nr... dotyczące odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych.
Skarżący w dniu 23 kwietnia 2013 r. złożył wniosek o dofinansowanie w ramach działania,,...". Pismem z dnia 7 sierpnia 2015 r. o wskazanym powyżej numerze Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy. Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał się na § 15e ust. 3 rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 – 2013 (Dz. U. z 2014 r., poz. 298 ze zm.), dalej: rozporządzenia MRiRW z dnia 17 października 2007 r. Organ wskazał, że do dnia 30 czerwca 2015 r. w ramach dostępnego limitu środków nie było możliwe przyznanie pomocy finansowej na wniosek, który zawiera zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość limitu określonego w PROW 2007-2013 na działanie.
Skarżący pismem z dnia 1 września 2015 r. (data wpływu) wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia 11 września 2015 r. rozpatrzyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i uznała, że nie doszło do takiego naruszenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Agencja wskazała, że Strona w ramach uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy przedłożył m.in. poprawiony formularz aktualizacyjny wniosku, z którego wynika, iż wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wyrażona w ESU wynosi 4,04. Zakres rzeczowo-finansowy operacji dotyczył zakupu robota udojowego, który nie wpływa na poprawę warunków ochrony środowiska naturalnego i nie jest związany z ogółem zabiegów stosowanych w gospodarstwie na trwałych użytkach zielonych.
Jak wskazała ARiMR, Wnioskodawca wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa dostarczył m.in. poprawioną ofertę na zakup robota udojowego, który zawiera również schładzalnik do mleka i odzysk ciepła. Wnioskodawca przedłożył wyjaśnienie z dnia 19.08.2015 r. pochodzące od wystawcy oferty na zakup robota, z którego to wyjaśnienia wynika, iż wystąpiła omyłka we wcześniejszej ofercie polegająca na błędnym zamieszczeniu robota do czyszczenia rusztów zamiast schładzalnika do mleka z odzyskaniem ciepła. Agencja stwierdziła, że brak jest podstaw do spełnienia żądania Wnioskodawcy w zakresie przyznania dodatkowych punktów z tytułu spełnienia wymogów ekologicznych, ponieważ sam Wnioskodawca w ramach uzupełnienia wniosku zmienił swoją deklarację poprzez wskazanie w formularzu aktualizacyjnym wniosku w tabeli III. Zestawienie rzeczowo-finansowe operacji, iż zakres operacji nie wpływa na poprawę warunków ochrony środowiska naturalnego.
Jednocześnie w części II.8 ww. formularza Wnioskodawca nie potwierdził, że realizacja operacji ma na celu poprawę warunków ochrony środowiska naturalnego. Agencja zaznaczyła, że zgodnie z wytycznymi w zakresie katalogu operacji, których realizacja w gospodarstwie ma na celu poprawą warunków ochrony środowiska naturalnego planowany do zakupu robot udojowy, zbiornik buforowy poj. 250 1 nie zalicza się do operacji, które wpływają na poprawę warunków ochrony środowiska naturalnego.
Wnioskodawca przedłożył ofertę z dnia 19 sierpnia 2015 r. na zakup robota udojowego w standardzie z jednostką centralną, w zakresie której wskazano, że powyższe urządzenie posiada schładzalnik z funkcją odzyskiwania ciepła. Agencja stwierdziła, że sam robot udojowy nie zawiera w swoim wyposażeniu schładzalnika do mleka. Schładzalnik ten należy osobno zakupić jako inne urządzenie. Wnioskodawca określając ostatecznie zestawienie rzeczowo-finansowe operacji nie wskazał schładzalnika jako odrębnej pozycji zestawienia operacji ani jako elementu np. w zestawie do udoju mleka. Jednocześnie, składając zapytania ofertowe w dniu 09.01.2015 r. Wnioskodawca określił, że jest zainteresowany zakupem robota udojowego ze zbiornikiem buforowym 250 1 bez wskazania, czy robot powinien zawierać dodatkowe urządzenie, tj. schładzalnik do mleka.
Wnioskodawca został dwukrotnie wezwany - pismami z dnia 18.12.2014 r. oraz z dnia 26.08.2014 r. m.in. do złożenia wyjaśnień co do zakwalifikowania robota udojowego jako maszyny mającej wpływ na ochronę środowiska. Wnioskodawca nie przedstawił wymaganych wyjaśnień w tym zakresie, natomiast poprawił formularz zmieniając swoją deklarację, tj. że przedmiotowy robot udojowy nie wpływa na ochronę środowiska. Zdaniem organu za prawidłowe sporządzenie wniosku i jego załączników ostatecznie odpowiada Wnioskodawca i po jego stronie istniał obowiązek przygotowania oraz dostarczenia dokumentacji wniosku o przyznanie pomocy w wymaganym terminie do ARiMR. Agencja stwierdziła, że zgodnie z ogólnopolską listą z dnia 30.06.2015 r. określającą kolejność przysługiwania pomocy wnioskodawcom działania 1.21 "...", którzy ubiegali się wsparcie w naborach przeprowadzonych w latach 2011-2013 wynika, że wniosek o przyznanie pomocy Wnioskodawcy, który wpłynął do ARiMR w dniu 23.04.2013 r. znajduje się poza limitem dostępnych środków, czyli na tzw. "białej części".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, któremu zarzucił naruszenie § 3 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2, § 10 ust. 3, § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
W odpowiedzi na skargę Agencja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swą argumentację z zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007r o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1387 ze zm.) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Na mocy § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. pomoc przysługuje według kolejności ustalonej przez Agencję dla całego kraju, przy zastosowaniu kryteriów wyboru operacji.
Natomiast § 15 ust. 3 pkt 1 a) tego rozporządzenia określa, iż o kolejności przysługiwania pomocy decyduje suma uzyskanych punktów przyznanych na podstawie kryteriów określonych w tymże przepisie. Zgodnie z § 15e ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w przypadku, gdy wnioski o przyznanie pomocy złożone w ramach działania zawierają zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Programie na to działanie, wnioskodawców informuje się niezwłocznie w formie pisemnej o tym fakcie, pouczając o sposobie postępowania z takimi wnioskami. Zgodnie z ust. 2 powyższego przepisu, wnioski, o których mowa w ust. 1, rozpatruje się w terminie do dnia 30 czerwca 2015 r. Jeżeli natomiast przyznanie pomocy finansowej wnioskodawcy w ramach limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Programie na to działanie nie jest możliwe do dnia 30 czerwca 2015 r., Agencja odmawia przyznania pomocy i informuje tego wnioskodawcę w formie pisemnej, o odmowie przyznania pomocy finansowej, podając przyczyny tej odmowy (§ 15e ust. 3 cytowanego rozporządzenia).
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Wnioskodawca otrzymał od ARiMR wezwanie z 26 sierpnia 2014 r. W wezwaniu tym Agencja poinformowała, że z uwagi na zmianę przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w celu aktualizacji danych niezbędne było złożenie wypełnionego i podpisanego formularza aktualizacyjnego, zaktualizowanej tabeli wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa z wykorzystaniem standardowych nadwyżek bezpośrednich SGM oraz pozostałych dokumentów, których dostarczenia wymagają zmiany wprowadzone w ramach aktualizacji we wniosku o przyznanie pomocy. Agencja poinformowała jednocześnie Wnioskodawcę, że jeśli w terminie wskazanym w ogłoszeniu wypełniony Formularz aktualizacyjny nie zostanie złożony lub dane dotyczące ustalenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa (ESU) nie zostaną zaktualizowane, to Agencja odmówi przyznania pomocy. Agencja poinformowała też o kryteriach wyboru kolejności przysługiwania pomocy.
Poza sporem jest także okoliczność, że Wnioskodawca otrzymał od ARiMR obszerne, dziewięciostronicowe wezwanie z 26 lutego 2015 r. W wezwaniu tym Agencja poinformowała o konieczności poprawy i uzupełnienia wniosku, dokładnie wyszczególniając sformułowane wymagania i określając jednocześnie czternastodniowy termin na dokonanie czynności. Ponadto, Agencja załączyła do wezwania kopie stron wniosku z zaznaczonymi błędami lub brakami. Wezwanie Wnioskodawca otrzymał w dniu 11 marca 2015 r., a czynności dokonał w dniu 30 marca 2015 r. (data nadania dokumentów w urzędzie pocztowym do ARiMR), nie zachowując zatem określonego wezwaniem terminu.
Ponadto, Wnioskodawca otrzymał w dniu 4 maja 2015 r. pismo... Oddziału ARiMR w R. z 27 kwietnia 2015 r., w którym organ poinformował o niemożności finansowania wniosku z powodu braku środków finansowych. Agencja poinformowała też, że dalsza procedura rozpatrywania wniosku będzie mogła zostać uruchomiona w przypadku zwolnienia środków finansowych oraz że w sytuacji, gdy na przewidziana do realizacji operację nie będzie dostępnych środków, Agencja odmówi przyznania pomocy.
Jak prawidłowo wskazała ARiMR, przyznanie pomocy finansowej wnioskodawcy w ramach limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Programie na działanie 121 nie było możliwe do dnia 30 czerwca 2015 r. Wnioskodawca znajdował się bowiem w pozycji nr... na "Liście informującej o kolejności przysługiwania pomocy dla wnioskodawców działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" PROW 2007-2013, którzy złożyli wnioski o przyznanie pomocy w naborach przeprowadzonych w 2011 r. lub 2012 r. lub 2013 r., zawierające zapotrzebowanie na środki przekraczające wysokość limitu wojewódzkiego na dzień 23.07.2014 r. i którzy dokonali aktualizacji danych zawartych w złożonych wnioskach o przyznanie pomocy w terminie od 5 września do 3 listopada 2014 r." (w aktach adm. Sprawy). Była to tzw. część biała listy, czyli poza limitem dostępnych środków. Odległa pozycja Wnioskodawcy na liście była natomiast wynikiem nieuzupełnienia w terminie wniosku o przyznanie pomocy.
W tym miejscu Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie Agencji wydane zostało na podstawie przepisu nie przewidującego tzw. luzu decyzyjnego. Cytowany przepis § 15e ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. stanowi bowiem, iż "Agencja odmawia przyznania pomocy", a nie "może" takie rozstrzygnięcie wydać.
Sąd stwierdza, że nie są słuszne zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia wymienionych przez pełnomocnika Skarżącego przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Przepisy tego rozporządzenia nie mają bowiem zastosowania w niniejszej sprawie, co słusznie podkreślił organ w odpowiedzi na skargę.
Nie ulega także wątpliwości, że podpisując wniosek Wnioskodawca podpisał także w pkt VIII.8 tego wniosku oświadczenie, że przyjął do wiadomości, iż na podstawie § 15 ust. 10 rozporządzenia z dnia 17 października 2007 r. Prezes ARiMR poda do publicznej wiadomości na stronie internetowej administrowanej przez ARiMR informację o kolejności przysługiwania pomocy w ramach działania 121 w danym województwie, ustalonej przy zastosowaniu kryteriów wyboru operacji (k. 52 akt adm.).
Uzasadnione było zatem działanie ARiMR polegające na odmowie przyznania wnioskowanej pomocy i z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.