Uzasadnienie
W. K. w dniu [...] listopada 2006 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych. W powyższym wniosku oraz w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wnioskodawca zadeklarował zrealizowanie przedsięwzięcia nr 5 – zakup gruntu rolnego lub jego dzierżawa.
Decyzją z [...] lutego 2007 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. W decyzji tej wskazano, że warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. Ponadto wskazano, iż w ciągu 7 dni po ww. terminie należy założyć "Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia".
Po upływie terminu na złożenie stosownego oświadczenia Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem z [...] listopada 2009 r. poinformował W. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w 4 i 5 roku realizacji działania.
W dniu [...] listopada 2009 r. W. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. żądane oświadczenie z dokumentami będącymi dowodami wykonania przedsięwzięć zadeklarowanych do realizacji wraz z prośbą o przywrócenie terminu na złożenie oświadczania. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazał swoją nieobecność w kraju w okresie od [...] września 2009 r. do [...] października 2009 r. spowodowaną niespodziewaną sytuacją rodzinną.
Postanowieniem z [...] listopada 2009 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. W uzasadnieniu wskazał, iż W. K. składając wniosek w dniu [...] listopada 2009 r. uchybił 7 dniowemu terminowi na złożenie wniosku o przywrócenie terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, przyjmując, iż przyczyna ta ustała w dniu [...] października 2009r.
Po rozpatrzeniu zażalenia od powyższego rozstrzygnięcia, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M.. W uzasadnieniu wskazał, iż wypłata 3 raty płatności została zrealizowana w dniu 21 kwietnia 2009 r. A zatem ostateczny termin na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć upłynął w dniu 28 października 2009 r. Natomiast W. K. stosowne oświadczenie złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. dopiero [...] listopada 2009 r., a więc po upływie terminu na jego złożenie. Ponadto organ II instancji podtrzymał stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, iż wnioskodawca wniosek o przywrócenie terminu złożył po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.
W skardze na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] grudnia 2009 r. W. K. wniósł o jego uchylenie, wskazując, iż nieznaczne przekroczenie terminu na złożenie wymaganego przez organy oświadczenia nie miało wpływu na zrealizowanie przez niego zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju przedsięwzięć. Wskazał, iż posiadaną powierzchnię gospodarstwa rolego powiększył w zadeklarowanym czasie, co było jedynym warunkiem do uczestnictwa w czwartym i piątym roku programu wspierania gospodarstw niskotowarowych. O fakcie tym, jak podniósł skarżący, poinformowany był również organ, gdyż w 2008 r. i w 2009 r. składał on do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wnioski o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, w których deklarował zwiększoną powierzchnię gruntów. Tak więc w ocenie skarżącego złożenie wymaganego przez organy oświadczenia nie wniosłoby nic nowego do sprawy, co nie było wcześniej wiadome Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR.
Ponadto w piśmie procesowym z 20 maja 2010 r. W. K. zarzucił Agencji instrumentalne działanie i nie poinformowanie go, iż w sytuacji posiadania informacji o zrealizowaniu przez niego przedsięwzięcia, konieczne jest jeszcze złożenie oświadczenia w przypisanej formie. Stwierdził bowiem, że w razie niekompletności wniosku Agencja powinna go w porę wezwać do usunięcia braków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 58 § 1 k.p.a., w myśl którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy oraz § 2 cyt. artykułu, który stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin.
W orzecznictwie przyjmuje się, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z 8 lipca 1998r., ISA/Lu 727/97 - LEX nr 34743; wyrok NSA OZ w Szczecinie z dnia 2 lutego 2000r., SA/Sz 2125/98 - LEX nr 39797).
Czynnością której skarżący był zobowiązany dopełnić było złożenie oświadczenia o którym mowa w § 8 ust.1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.). Stosownie do treści § 8 ust. 1 tego rozporządzenia płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:
- 1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz
- 2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego (ust. 1 § 8).
Zgodnie z ust. 2 § 8, oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1. Do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, wyszczególnione w pkt 1-8 (ust. 3 § 8).
Z powyższego unormowania wynika, że w celu otrzymania wypłaty czwartej i piątej raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego na podstawie decyzji o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego wypłacanej przez 5 kolejnych lat, należy w terminie nie później niż sześciu miesięcy od dnia wypłaty III raty płatności zrealizować przedsięwzięcie, do którego rolnik się zobowiązał w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin jego realizacji.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący zrealizował przedsięwzięcie do którego był zobowiązany na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z [...] lutego 2007 r. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego wypłacanej przez 5 kolejnych lat oraz planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w którym zadeklarował zakup lub dzierżawę gruntu rolnego. Jak wynika bowiem z akt sprawy rolnik przedłożył w dniu [...] listopada 2009 r. umowę zakupu gruntu, w formie aktu notarialnego, zawartą w dniu [...] października 2007 r. (Akt notarialny Rep. A nr [...]).
Natomiast przewidziany przepisami § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. 7 dniowy termin do złożenia oświadczenia upłynął w dniu 28 października 2009 r. bowiem wypłata III raty płatności nastąpiła w dniu 21 kwietnia 2009 r. Skarżący nie kwestionuje faktu, iż nie złożył oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, wskazując jako przyczyny uzasadniające uchybienie terminu do dokonania tej czynności, wyjazd za granicę w okresie od [...] września 2009 r. do [...] października 2009 r. spowodowany niespodziewaną sytuacją rodzinną. Stanowisko Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., że wskazane przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają przywrócenia terminu do dokonania czynności tj. złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia zgodnie z planem, w ocenie Sądu zasługuje na akceptację.
Sąd zauważa również, że wskazana przez skarżącego przyczyna niezłożenia oświadczenia w terminie (pobyt za granicą) ustała, wg oświadczenia skarżącego, w dniu [...] października 2009 r. Tak więc stosownie do cytowanego powyżej art. 58 § 2 k.p.a. ostatnim dniem na złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu był [...] listopada 2009 r. Natomiast skarżący prośbę o przywrócenie terminu złożył w dniu [...] listopada 2009 r., po doręczeniu mu w tym samym dniu, tj. [...] listopada 2009 r. zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wstrzymania wypłaty 4 i 5 raty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
Ponadto zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu jest niedopuszczalne. A zatem uchybienie 7 dniowemu terminowi na złożenie wniosku o przywrócenie terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu powinno skutkować odmową przywrócenia terminu, co też zasadnie orzekły organy w zaskarżonych postanowieniach.
Co się tyczy zarzutu nieudostępnienia przez Agencję formularza do złożenia oświadczenia określonego w § 8 ust. 2 rozporządzenia to podnieść należy, że przepisy rozporządzenia nie nakładają na Agencję obowiązku przypominania rolnikowi o złożeniu oświadczenia, lecz stanowią o obowiązku udostępniania formularza, o ile oczywiście rolnik o to się zwróci. Nie ulega wątpliwości, że beneficjent otrzymujący pomoc powinien dołożyć należytej staranności, aby dotrzymać warunków na jakich pomoc przyznano. Skarżący we wniosku z dnia [...] listopada 2006r. o przyznanie pomocy finansowej na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych potwierdził, iż znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oraz jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "wspieranie gospodarstw niskotowarowych" jak również w decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. przyznającej tę formę pomocy wskazano warunki dotyczące wypłaty 4 i 5 raty. Tym samym skarżący nie może skutecznie podnosić zarzutu, co do nie poinformowania przez Agencję o terminie złożenia oświadczenia.
Nietrafny jest również zarzut nieterminowego załatwienia wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstw niskotowarowych oraz nie przystąpienie w odpowiednim czasie do jego weryfikacji umożliwiającej usunięcie braków. Otóż nie złożenie oświadczenia o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2004r. nie stanowi braku formalnego wniosku, który podlegałby uzupełnieniu przez rolnika, po uprzednim wezwaniu przez organ do jego usunięcia w trybie art. 64 § 2 k.p.a.. Złożenie wskazanego oświadczenia jak wynika z przepisów rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004r. nie jest konieczne do złożenia wniosku o przyznanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego i wydania decyzji przyznającej rolnikowi tą płatność, nie jest to zatem brak uniemożliwiający przyznanie płatności.
Natomiast ustawodawca w § 8 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia wprowadził warunek do wypłaty przyznanej płatności w czwartym i piątym roku, określając wymóg złożenia oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia do którego odnosi się termin przewidziany w § 8 ust. 2, w którym czynność ta powinna być wykonana. Spełnienie tego warunku zależy od samego rolnika, nie jest zaś uzależnione od Agencji, która ma obowiązek dostarczenia formularza do złożenia oświadczenia, o ile rolnik o taki formularz się zwróci. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła.
Trzeba również podnieść, że ustawodawca poprzez określenie trybu i warunków oświadczenia, dla celów wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku płatności nie pozostawił wątpliwości, że oświadczenia składane na potrzeby innych płatności, z których rolnik może korzystać, nie są właściwe i jako wydane w odrębnych sprawach nie mogą zastępować oświadczenia o którym mowa w § 8 ust. 2 rozporządzenia.
W tej sytuacji nie można zarzucić organowi naruszenia obowiązujących przepisów i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd oddalił skargę.