Uzasadnienie
Przedmiotem skargi, wniesionej przez B. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako Skarżący) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] października 2015 r. zawieszające postępowanie wznowione postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2015 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez zezwolenia.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:
Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z dnia [...] marca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez zezwolenia.
Decyzja została doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu [...] kwietnia 2015 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Spółka - działająca przez pełnomocnika - zaskarżyła powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który to Sąd postanowieniem z dnia 16 lipca 2015 r. (sygn. akt V SA/Wa 1867/15) odrzucił ww. skargę.
W dniu [...] lipca 2015 r. do Dyrektora Izby Celnej w W. wpłynął wniosek Skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2015 r., natomiast w dniu [...] września 2015 r. do Dyrektora izby Celnej w W. wpłynął odpis skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółkę na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2015 r. (sygn. akt V SA/Wa 1867/15).
Następnie pismem z dnia [...] września 2015 r. Spółka - działająca przez pełnomocnika - złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2015 r., jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 240 § 1 pkt 11 ustawy Ordynacja podatkowa, powołując się na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 11 czerwca 2015 r. w sprawie C-98/14 Berlington Hungary Tanacsadó es Szolgaltató kft i inni przeciwko Magyar Allam.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2015 r. wznowiono postępowanie w sprawie.
Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w W. zawiesił postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez zezwolenia.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.
W ocenie Dyrektora Izby Celnej w W. rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w sprawie, tj. rozpatrzenie przez Dyrektora Izby Celnej w W. wniosku Spółki z dnia [...] lipca 2015 r. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] marca 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez zezwolenia, będzie miało wpływ na postępowanie wznowione na wniosek Skarżącego.
Zażaleniem z dnia [...] października 2015 r. Spółka - reprezentowana przez pełnomocnika - zaskarżyła w całości postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz dalsze prowadzenie postępowania wznowieniowego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono rażące naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., poprzez mylne uznanie, że w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W. jest innym organem w rozumieniu przedmiotowej regulacji, co daje podstawę do zawieszenia niniejszego postępowania, w momencie gdy dookreślenie przez ustawodawcę w katalogu zamkniętym przesłanki zawieszenia postępowania rozciągają się jedynie na wystąpienie okoliczności, w której rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, co na gruncie przedmiotowej sprawy nie miało miejsca.
Dyrektor Izby Celnej w W. - po rozpatrzeniu zażalenia - postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2015 r. zawieszające postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2015 r.
W uzasadnieniu organ poparł swoją wcześniejszą argumentację, zawartą w zażalonym postanowieniu.
Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. Skarżący - reprezentowany przez pełnomocnika - zaskarżył to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Celnej w W. oraz "przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania".
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumenty wyrażane wcześniej w swoim postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
- 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Dyrektora Izby Celnej w W., zawarte w postanowieniach z dnia [...] października 2015 r. i z dnia [...] listopada 2015 r. oraz w odpowiedzi na skargę (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przede wszystkim - rozpoznając skargę w niniejszej sprawie - należy podkreślić, że z wniosku Skarżącego, złożonego do organu w dniu [...] lipca 2015 r., toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. w sprawie wymierzenia Skarżącej spółce kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach bez zezwolenia.
Po wszczęciu powyższego postępowania, w dniu [...] września 2015 r. pełnomocnik Skarżącego złożył drugi wniosek, tym razem w trybie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa - Rozdział 17 Wznowienie postępowania, odnoszący się do tej samej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] marca 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r.
Jak na to wielokrotnie wskazywano zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze, tryby wzruszania decyzji ostatecznych są niekonkurencyjne, ponieważ opierają się na odmiennych przesłankach, wobec czego mogą toczyć się równocześnie, jeżeli w jednej sprawie zachodzą przesłanki do wszczęcia kilku postępowań nadzwyczajnych lub gdy strona twierdzi, że takie przesłanki występują.
Istotna natomiast jest kwestia kolejności rozpoznania tych spraw. W pierwszej kolejności powinno być zakończone postępowanie o stwierdzenie nieważności, następnie postępowanie wznowieniowe, a na końcu postępowanie o zmianę decyzji ostatecznej. Stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej wyeliminuje ją bowiem z obrotu prawnego, w związku z czym bezprzedmiotowe staną się postępowania w innych trybach nadzwyczajnych, w tym w trybie zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej. Jeżeli zatem postępowanie w jednym z trybów nadzwyczajnych podlegające rozpoznaniu w pierwszej kolejności toczy się przed innym organem, postępowanie w innym trybie nadzwyczajnym powinno zostać zawieszone na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (patrz: B. Gruszczyński [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 726-727; patrz: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt III SA/Po 832/11, LEX nr 1114201).
Nie ulega bowiem wątpliwości, że pomiędzy postępowaniem mającym na celu ocenę decyzji ostatecznej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, a postępowaniem prowadzonym w celu wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją istnieje zależność, eliminująca możliwość ich dwutorowego prowadzenia. Dlatego koniecznym jest w takim przypadku zastosowanie przez organ instytucji zawieszenia tego postępowania, na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p., ale po uprzednim wszczęciu postępowania "wznowieniowego". Późniejsze podjęcie postępowania, merytoryczne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji co do ostatecznej decyzji dotychczasowej w postępowaniu "wznowieniowym" będzie więc możliwe dopiero po wydaniu przez organ decyzji wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, która w tym przypadku ma charakter zagadnienia wstępnego, o którym mowa w przepisie art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
Co prawda oceny odnośnie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w W. nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. dokonuje - na mocy art. 248 § 2 pkt 2 O.p. - ten sam organ tj. Dyrektor Izby Celnej w W., jednakże ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji objętej wnioskiem spowoduje dalej idące konsekwencje tj. wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego od chwili jej wydania, co będzie skutkowało bezprzedmiotowością procedowania odnośnie uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania i ponownego orzeczenia co do istoty. Inne działanie tj. prowadzenie tych postępowań jednocześnie, w ocenie Sądu kłóciłoby się z zasadą szybkości postępowania i ograniczonego formalizmu, zawartą w art. 125 Ordynacji podatkowej.
Z uwagi na powyższe Sąd nie stwierdził, aby organ w sprawie działał z naruszeniem przepisów wskazanych w zarzutach skargi.
Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi. Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Tym samym po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.