Uzasadnienie
I. Sp. z o.o. z siedzibą we W. (dalej: "Skarżący") zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu, gdyż zaskarżone postanowienie nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Postanowienie to wydane zostało w trybie przepisu art. 84c ust. 10 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.), dalej: "u.s.d.g.".
Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GPS 3/13, na odmowę rozpatrzenia sprzeciwu wniesionego na podstawie art. 84c ust.1 u.s.d.g. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wprawdzie treść uchwały odnosi się wprost do odmowy rozpatrzenia sprzeciwu, jednakże analiza jej uzasadnienia prowadzi do wniosku, iż kontroli sądów administracyjnych nie podlegają orzeczenia wydawane w ramach postępowań prowadzonych na podstawie art. 84c u.s.d.g., w tym zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie oparte na art. 84c ust. 10 u.s.d.g.
W uzasadnieniu powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w myśl art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zakres właściwości sądów administracyjnych do orzekania w sprawach skarg na postanowienie został więc ograniczony do postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym.
Dalej NSA stwierdził, że Rozdział 5 u.s.d.g., zatytułowany "Kontrola działalności gospodarczej" wyznacza przedmiot, który nie odpowiada przedmiotowi postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), dalej: "k.p.a.". Przedmiotem postępowania administracyjnego jest przede wszystkim rozstrzygnięcie sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej, czyli władcze działanie, przez autorytatywną konkretyzację normy prawa administracyjnego przez przyznanie (odmowę przyznania) uprawnienia, lub nałożenie obowiązku na jednostkę. Tymczasem postępowanie, o którym mowa w art. 84c u.s.d.g. nie jest takim postępowaniem.
Przepisy Rozdział 5 u.s.d.g. regulują bowiem zorganizowany ciąg działań, podejmowanych przez organy kontroli, których przedmiotem jest wyłącznie ocena prawidłowości działalności gospodarczej, nie zaś załatwienie sprawy wymienionej w art. 1 pkt 1-4 k.p.a. Postanowieniem, o którym mowa w art. w art. 84 c ust. 10 u.s.d.g. organ kontroli nie rozstrzyga bezpośrednio o obowiązkach lub uprawnieniach kontrolowanego przedsiębiorcy. Odnoszą się one do samej kontroli, a więc do obowiązków organu prowadzącego kontrolę. Nie ma podstaw, aby z aktu (postanowienia), którego treść jest adresowana do organu kontroli wyprowadzać jakiekolwiek uprawnienia podmiotu kontrolowanego. Na podstawie przepisów art. 84c u.s.d.g. można jedynie mówić o tym, że organy kontroli mają obowiązek zbadania, na żądanie przedsiębiorcy, zgodności z prawem przeprowadzanej kontroli, a nie konstruować prawa przedsiębiorcy np. do żądania odstąpienia od kontroli.
Postanowienie podjęte na podstawie art. 84 c ust. 10 u.s.d.g. wpływają więc jedynie na sytuację faktyczną, a nie prawną kontrolowanego przedsiębiorcy. Nie rozstrzyga zatem o uprawnieniach lub obowiązkach materialnoprawnych przedsiębiorcy.
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, stanowiąc w art. 84c ust. 16, że "Do postępowań, o których mowa w ust. 9 i 10, w zakresie nieuregulowanym, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego", odsyła w wąskim zakresie do stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem odsyła tylko do rozpatrzenia sprzeciwu i zażalenia na postanowienie. Wprowadzenie na określenie formy rozpatrzenia sprzeciwu pojęcia postanowienia, oraz z przyznania na to postanowienie prawa zażalenia, nie daje podstawy do zaliczenia do postępowania administracyjnego postępowania, którego przedmiotem jest rozpatrzenie sprzeciwu i wydanie postanowienia oraz rozstrzygnięcia zażalenia na to postanowienie, także w formie postanowienia.
Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 października 2014 r. o sygn. akt II GSK 1277/14, odwołanie się przez sąd do zasady wyrażonej w uchwale NSA z dnia 13 stycznia 2014 r. jest w pełni uzasadnione. Ogólna moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika z art. 269 § 1 p.p.s.a. Treść tego przepisu w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że żaden skład orzekający (jakiegokolwiek sądu administracyjnego) nie może rozstrzygnąć kwestii objętej zakresem uchwały w sposób sprzeczny ze stanowiskiem w niej zawartym. Do naruszenia art. 269 § 1 p.p.s.a. doszłoby wówczas, gdyby sąd wyraził stanowisko odmienne od tego, które zostało przedstawione w powołanej uchwale.
Sąd rozpoznający niniejszą skargę związany jest więc stanowiskiem wyrażonym w uchwale z dnia 13 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GPS 3/13. Co więcej powyższe stanowisko NSA Sąd w pełni podziela, więc nie mógł uwzględnić wniosku Skarżącego o "(...) przedstawienie powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego celem podjęcia ponownej uchwały (...)".
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.