Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 marca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007r., jako wniesioną po terminie.
S. F. wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2008r. (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 17 maja 2008r.) wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub doradcy podatkowego.
W uzasadnieniu wniosku, jako fakty z których wynika, iż wniosek jest zasadny wskazała, iż wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem (mąż - nie pracuje, gdyż jest osobą chorą) i uczącą się córką; utrzymuje się z emerytury w wysokości 703 złotych i zasiłku rodzinnego na córkę wysokości 64 złotych. Wnioskodawczyni wskazała, iż posiada mieszkanie spółdzielcze 39,6 m2. Ponadto oświadczyła, iż nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W piśmie z dnia 28 kwietnia 2008r. skarżąca wskazał, iż jej rodzina korzysta z obiadów wydawanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Do pisma tego skarżąca załączyła dokumentację medyczną dotycząca swego stanu zdrowia oraz wyciąg ze wspólnego z mężem rachunku bankowego z saldem 19,98 złotych.
W aktach administracyjnych dotyczących skarżącej dołączonych do sprawy o sygn. akt V SA/Wa 35/08 znajduje się m.in. decyzja Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] stycznia 2006r. przyznająca skarżącej pomoc społeczną w postaci zasiłku celowego w wysokości 80 złotych, decyzja Marszałka Województwa [...] w K. z dnia [...] października 2001r. umarzająca pozostałą do spłaty kwotę zadłużenia, decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2006r. przyznająca mężowi skarżącej dodatek mieszkaniowy w kwocie 142,30 złotych miesięcznie za okres od 1 listopada 2006r. do 30 kwietnia 2007r.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego.
Zważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem skargi Stanisławy Fąfary jest decyzja dotycząca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, zatem skarżąca jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co oznacza że koszty te obciążają budżet państwa, a jej wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Zauważyć należy, iż skarżąca nie była wzywana do uiszczenia wpisu od skargi.
W związku z tym, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ich ponoszenia, postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie pomocy prawnej z urzędu zauważyć należy, iż zgodnie z art. 262 ustawy p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe.
Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Oceniając wniosek skarżącej wzięto pod uwagę jej sytuację majątkową oraz dochody. Łączny dochód uzyskiwany przez skarżącą i jej rodzinę wynosi obecnie ok. 934 złotych (świadczenie emerytalne, zasiłek, dopłata do mieszkania) i pozwala wyłącznie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. Już sama okoliczność, iż skarżąca otrzymuje pomoc od państwa polskiego świadczy o jej trudnej sytuacji materialnej. Wobec tego należy uznać, iż skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.