Uzasadnienie
W. Sp. z o.o. w W. (zwane dalej: skarżącym) wnosząc skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] grudnia 2010 r. wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż kapitał zakładowy Spółki wynosi [...] zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok [...] zł. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, jednakże na koniec roku obrotowego poniosła ona stratę w wysokości – 69.213,64 zł. Skarżąca wskazała, iż uzyskała dofinansowanie z ARiMR w wysokości 15.499,16 złotych oraz posiada 2 serwery o wartości 24.311,96 złotych, cztery rolki o wartości 12.327,97 złotych i trzy wózki pod kontenery hakowe o wartości 34.500 złotych. Wyjaśniła, że posiada rachunek bankowy ze stanem konta w wysokości 282.758,75 złotych. Do pisma załączyła bilans spółki za 2010 rok oraz rachunek zysków i strat.
Rozpoznając powyższy wniosek postanowieniem z 30 marca 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż zasadniczy wpływ na odmowę przyznania wnioskowanej pomocy wywarła okoliczność, iż skarżący posiada rachunek bankowy, na którym zgromadzono środki pieniężne w wysokości pozwalającej na udział w postępowaniu sądowym – ponad 282.758 zł. Dodatkowo zwrócił uwagę, iż skarżący nadal prowadzi działalności gospodarczą, reguluje swoje zobowiązania i zgodnie z odpisem KRS nie znajduje się w stanie upadłości, ani nie jest prowadzone wobec niego postępowanie układowe, posiada kapitał zakładowy w wysokości [...].
Pismem z 13 kwietnia 2011 r., działający w imieniu skarżącego ustanowiony w sprawie profesjonalny pełnomocnik, wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 30 marca 2011 r. zarzucając naruszenie art. 246 § 2 p.p.s.a. poprzez nie przyznanie skarżącemu prawa pomocy, pomimo tego, iż wykazał, że nie posiada dostatecznych środków na ich uiszczenia oraz wnioskując o rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez Sąd.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego to ogólna wysokość zysku lub straty z prowadzonej działalności powinna być brana pod uwagę przez Sąd przy ocenie zdolności osoby prawnej do poniesienia kosztów sądowych bowiem to ogólny zysk lub strata przesądza o sytuacji finansowej osoby prawnej. W ocenie pełnomocnika skarżącego referendarz sądowy nie wziął również pod uwagę istniejących zobowiązań spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. - w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosowanie natomiast do zasady obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez Wnioskującą udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie.
Podnieść należy, iż zasadność wniosku skarżącej Spółki rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu z drugiej zaś strony jej możliwości majątkowe i finansowe. W odniesieniu do drugiego z przedstawionych aspektów rozpatrywania wniosku, istotnym jest nie tylko to, jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe skarżącego, ale również przyczyny takiego stanu rzeczy.
Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których skarżący byłby zobowiązany składa się w przedmiotowej sprawie wpis od skargi w wysokości 200 złotych (stosownie do § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z akt sprawy wynika natomiast, iż skarżąca posiada rachunek bankowy, na którym zgromadzono środki pieniężne w wysokości ponad 282.758 zł. Z załączonego do skargi odpisu aktualnego z KRS z dnia 28 października 2010 r. wynika również, iż skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, reguluje swoje zobowiązania i nie znajduje się w stanie upadłości. Skarżący poniósł, co prawda stratę za ostatni rok obrotowy ale, jak zasadnie zwrócił na to uwagę referendarz sądowy, wskazana strata powstała na skutek nadwyżki kosztów nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Nie bez znaczenia jest również fakt, iż skarżący posiada znaczny majątek, w tym np. towary w wysokości 64.975,93 złotych oraz posiada należności krótkoterminowe od innych jednostek w wysokości 1.656.108,03 złotych.
Na podstawie powyższej analizy sytuacji majątkowej skarżącego nie sposób przyjąć aby zasadne było uwzględnienie żądania strony tym bardziej, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
W ocenie Sądu zgromadzone przez skarżąca na rachunku bankowym środki finansowe oraz okoliczność dalszego, stałego prowadzenia działalności gospodarczej pozwolą skarżącemu na uiszczenie wymaganego w sprawie wpisu sądowego i udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 260 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.