Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 9 lipca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 560/19

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] 2018 r. znak: [...] Wojewoda D. określił Fundacji Integracji Społecznej P. we W. (dalej także jako: strona skarżąca) kwotę do zwrotu dotacji celowej budżetu państwa przyznanej na dofinansowanie realizacji zadań pod nazwą C.[...]we W. ul [...] w wysokości 784,73 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez stronę, Minister Finansów (dalej także jako: organ II instancji, organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] 2019 r. znak [...]:

1. 1) Uchylił decyzję Wojewody D., o której wyżej mowa w części dotyczącej określenia terminu naliczenia odsetek od kwoty 651,79 zł stanowiącej część dotacji wykorzystywaną niezgodnie z przeznaczeniem i orzekając co do istoty w tym zakresie, określił terminy od których należy liczyć odsetki w sprawie w wysokości jak dla zaległości podatkowych:
2. a) W związku z wykorzystaniem dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w ramach środków dotacji przekazanych I transzą:
3. ● Od kwoty 435,43 zł od dnia 38 lipca 2016 r.
4. b) W ramach środków dotacji przekazanych II transzą:
5. ● Od kwoty 114,85 zł od dnia 30 sierpnia 2016 r.
6. c) W ramach środków dotacji przekazanych III transzą:
7. ● Od kwoty 101,51 zł od dnia 28 października 2016 r.
8. 2) W pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji

W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 1 i 2 ufp, dotacja udzielona z budżetu państwa wykorzystywana niezgodnie z przeznaczaniem, pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia tych okoliczności.

Ponadto stosownie do art. 169 ust. 4 ufp, zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

Natomiast w myśl art. 169 ust. 5 pkt 1 i 2 ufp, odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczaniem, stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji.

Zgodnie z § 4 pkt 1 umowy nr 41/2016, Beneficjent zobowiązał się do realizacji zadania zgodnie z Wnioskiem na realizację zadania, stanowiącym załącznik nr 1 do umowy, oraz Szczegółowym kosztorysem realizacji zadania, stanowiącym załącznik nr 2 do umowy.

We wniosku na realizację zadania w ramach programu na rok 2016 wskazano, że program działania C. "P." jest miejscem, którego głównym zadaniem jest przeciwdziałanie problemowi wykluczenia i marginalizacji dzieci i młodzieży zagrożonej wykluczeniem ze względu na pochodzenie, status społeczny i ekonomiczny. Z oferty korzysta grupa 20 R. w wieku 6-17 lat oraz dzieci i młodzież polska przychodzące do centrum wymagająca kompleksowej pomocy zarówno w zakresie edukacji szkolnej (pomoc w lekcjach, reedukacja, wsparcie w sytuacji zagrożenia brakiem promocji do następnej klasy), jak i społecznej – pomoc w integrowaniu się ze środowiskiem rówieśników, rozwój kompetencji kulturowych i interpersonalnych.

Jak wynika z § 6 ust. 10 umowy nr 41/2016, zmiany w realizacji zadania dopuszczalne są pod warunkiem ich zgłoszenia do Wojewody w formie pisemnej, przedłożenia zaktualizowanego Wniosku na realizację zadania oraz Szczegółowego kosztorysu i uzyskania pisemnej akceptacji Wojewody, w stosunku do wprowadzonych zmian, w formie aneksu do umowy. Zgłoszenie zmian musi nastąpić w terminie umożliwiającym zawarcie aneksu do umowy, jednak nie później niż 14 dni kalendarzowych przed upływem terminu wskazanego w § 2 ust. 3 umowy.

W ocenie Ministra:

1. 1. W ramach kategorii wydatków pn. Kadra pedagogiczna zasadnie za część dotacji wykorzystaną niezgodnie z przeznaczaniem uznano kwotę 10 zł wykorzystaną na wynagrodzenie H. G., wypłaconą na podstawie rachunku nr [...]dnia[...]2016 r. Jak wyjaśniono, zgodnie z kartą czasu pracy oraz stawką wynikającą z umowy zlecenia, kwota wynagrodzenia powinna wynieść 350 zł, faktycznie wypłacono ww. osobie 360 zł.
2. 2. W ramach kategorii wydatków pn. Czynsz, media zasadnie za część dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu państwa uznano
3. ● Kwotę 41,99 zł jako część dotacji niezasadnie wydatkowaną na zakup energii elektrycznej na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] 2016 r. Zgodnie z załącznikiem do ww. faktury VAT wydatek dotyczył zakupu energii na okres 15-31 grudnia 2015 r., zatem za okres, w którym nie realizowano zadania.
4. ● Kwotę 132,94 zł stanowiącą nadpłatę kosztów wody i ścieków (nadpłaty odpowiednio w kwocie 65,46 zł oraz 67,48 zł). W tej materii zdaniem organu co do zasady z dotacją pobraną w nadmiernej wysokości mamy do czynienia w przypadku stwierdzenia nadwyżki, zatem także w przypadku stwierdzonych nadpłat. W analizowanym przypadku kwota nadwyżki nie była należna za faktycznie świadczoną usługę w związku z zadaniem na które przyznano dotację. Pismem z dnia [...] 2017 r. Zarząd Zasobu Komunalnego (jednostka budżetowa Gminy W.) poinformował Fundację, że lokal przy ul. [...] jest wyposażony w wodomierze indywidualne, zatem rozliczenie dokonywane jest na zasadach obowiązujących w lokalach opomiarowanych (na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych w okresach półrocznych, czyli od stycznia do czerwca i od lipca do grudnia danego roku). Wynik dokonanego rozliczenia stanowi różnicę pomiędzy kosztem dostawy wody i odprowadzania ścieków wynikającego ze wskazań wodomierzy a naliczonymi zaliczkami z tego tytułu. W przypadku, kiedy koszt jest wyższy od zaliczek, wynik rozliczenia stanowi niedobór, natomiast kiedy wysokość zaliczek przewyższa wartość kosztu, wynik stanowi nadwyżkę.
5. 3. W ramach kategorii wydatków pn. Podwieczorki dla dzieci, napoje zasadnie za część dotacji wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem uznano kwotę 106,16 zł, wykorzystaną na zakup kawy oraz mleczka do kawy. Dotację przeznaczono na napoje, które są serwowane dzieciom i młodzieży. Wydatki na zakup artykułów spożywczych dla osób dorosłych nie były przewidziane w przyznanej kwocie dotacji. Wskazana przez Fundację kategoria Napoje nie jest odrębną kategorią wydatków. Zakup kawy i mleczka do kawy nie był zakupem celowym i niezbędnym do prowadzenia zajęć dla dzieci.
6. 4. W ramach kategorii wydatków pn. Materiały na zajęcia, pomoce naukowe, drobne wyposażenie, materiały plastyczne, techniczne, gry, książki itp. zasadnie za część dotacji wykorzystaną niezgodnie z przeznaczaniem uznano:
7. ● Kwotę 97,99 zł wykorzystaną z przyznanej dotacji na zakup: torby dekoracyjnej oraz artykułów sanitarnych (w tym szmatki, ścierka, balsam do prania, mop, emulsja CIF, mydło w płynie, płyn do naczyń, płyn Domestos, ręcznik papierowy, płyn Sidolux, żel do czyszczenia prysznica). Minister Finansów podziela pogląd, ze zakwalifikowanie zakupionych artykułów powinno mieć ścisły związek z kategoriami wydatków, które zostały zaplanowane przez Fundację we wniosku na realizację zadania. Artykuły do sprzątania oraz środki czystości nie są tożsame z materiałami na zajęcia, w tym z drobnym wyposażeniem.
8. ● Kwotę 21 zł wydatkowaną na pokrycie kosztów przesyłki na podstawie faktury VAT nr [...] z dnia [...] 2016 r. dokumentującej zakup materiałów biurowych w kwocie 110,88 zł, w której zawarto ww. koszt wysyłki. Pomimo wezwania Wojewody Fundacja nie przedstawiła uwierzytelnionej kopii dokumentu ani jego oryginału. Tym samym poniesione koszty wysyłki nie mogły być znane za wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem. Kserokopie dokumentów nie wywołują skutków prawnych.
9. 5. W ramach kategorii wydatków pn. Koszty administracyjne, papier, tonery, znaczki itp. zasadnie za część dotacji wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem uznano:
10. ● Kwotę 294,69 zł wydatkowaną na usługi telekomunikacyjne na podstawie faktur VAT nr [...] z dnia [...] 2016 r., nr [...] z dnia [...] 2016 r., nr[...]zdnia[...]2016r.oraz nr [...] z dnia [...] 2016 r. Jak ustalono na podstawie przedłożonych kopii faktur ww. kwota poniesiona przez Fundację na usługi telekomunikacyjne została przypisana do zadania Centrm Integracji dla dzieci i młodzieży r. przy ul. [...], w związku z tym nie podlega rozliczeniu w ramach zadania związanego z prowadzeniem działalności centrum integracyjnego przy ul. [...] we W.
11. ● Kwotę 0,75 zł wydatkowaną w ramach opłacenia not odsetkowych zamieszczonych w ww. fakturach VAT nr [...]za usługi telekomunikacyjne ze wskazanych powyżej przyczyn. Powyższa kwota została zwrócona do budżetu państwa i nie jest kwestionowana przez Fundację w odwołaniu.
12. ● Kwotę 79,20 zł wydatkowaną w ramach opłacenia polisy nr [...] z dnia 26 września 2016 r. od ognia i innych żywiołów za okres przekraczający czas trwania projektu (od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 26 września 2017 r.). Pismem z dnia [...] r. nr [...] Fundacja została wezwana do zwrotu kwoty 79,20 zł, wynikającej z ww. polisy ubezpieczeniowej, opiewającej na kwotę 105,21 zł. Powyższy dokument obejmował okres ubezpieczenia od dnia 27 września 2016 r. do dnia 26 września 2017 r. – również po okresie realizacji zadania określono umową nr [...]. Nie dotyczy zatem okresu, na który zawarto umowę dotacji. W toku rozliczenia wydatków związanych z realizacją zadania Fundacja skorygowała sprawozdanie, wykazując kwotę dotacji w wysokości zgodnej z okresem realizacji projektu, tj. 26,01 zł, z uwzględnieniem zasad proporcjonalnego podziału wydatku. Powyższa kwota została zwrócona do budżetu państwa i nie jest kwestionowana przez Fundację w odwołaniu.

W ocenie Ministra Finansów, Wojewoda zasadnie określił Fundacji kwotę dotacji przyznanej w roku 2016 na realizację zadania jako przypadającą do zwrotu do budżetu państwa.

Skargę na wyżej opisaną decyzję wniosła strona zarzucając jej naruszenie prawa materialnego tj. art. 169 ust 1 pkt 1 i 2 w ww. z art. 168 ust 4 i art. 150 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez uznanie że dotacje zostały w części pobrane w nadmiernej wysokości pomimo braku przesłanek na to wskazanych, wynikających z ustawy i umowy.

Podnosząc powyższe, skarżąca wniosła o:

1. ● Uchylenie zaskarżonej decyzji
2. ● Zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje

Skarga nie jest zasadna, albowiem kwestionowana nią decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie sąd podnosi, iż skarżąca mogła ponosić wydatki w części zakwestionowanej przez organ ze środków własnych, mogła też (a tego nie uczyniła) podjąć działania zmierzające do aneksowania umowy, na mocy której uzyskała dotacje i zgodnie z jej postanowieniami wydatkować uzyskane środki. Trzeba bowiem pamiętać, że zgodnie z § 4 pkt 1 umowy nr [...], Beneficjent zobowiązał się do realizacji zadania zgodnie z Wnioskiem stanowiącym załącznik nr 1 do umowy, oraz Szczegółowym kosztorysem realizacji zadania, stanowiącym załącznik nr 2 do umowy.

We wniosku na realizację zadania w ramach programu na rok 2016 wskazano, że program działania C’"P." jest miejscem, którego głównym zadaniem jest przeciwdziałanie problemowi wykluczenia i marginalizacji dzieci i młodzieży zagrożonej wykluczeniem ze względu na pochodzenie, status społeczny i ekonomiczny. Z oferty korzysta grupa 20 R. w wieku 6-17 lat oraz dzieci i młodzież polska – 15 osób, w wieku 8-18 lat. Centrum działa przez 5 dni w tygodniu po 3 godziny dziennie. Osoby przychodzące do Centrum wymagają kompleksowej pomocy zarówno w zakresie edukacji szkolnej (pomoc w lekcjach, reedukacja, wsparcie w sytuacji zagrożenia brakiem promocji do następnej klasy), jak i społecznej – pomoc w integrowaniu się ze środowiskiem rówieśników, rozwój kompetencji kulturowych i interpersonalnych.

Jak wynika z § 6 ust. 10 umowy nr [...] zmiany w realizacji zadania dopuszczalne są pod warunkiem ich zgłoszenia do Wojewody w formie pisemnej, przedłożenia zaktualizowanego Wniosku na realizację zadania oraz Szczegółowego kosztorysu i uzyskania pisemnej akceptacji Wojewody, w stosunku do wprowadzonych zmian, w formie aneksu do umowy. Zgłoszenie zmian musi nastąpić w terminie umożliwiającym zawarcie aneksu do umowy, jednak nie później niż 14 dni kalendarzowych przed upływem terminu wskazanego w § 2 ust. 3 umowy.

Odnosząc się do ustalonej w ramach kategorii wydatków pn. Czynsz, media kwoty 132,94 zł, jako pobranej w nadmiernej wysokości należy zauważyć, ze zgodnie z art. 169 ust. 2 ufp, dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu państwa m.in. w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

Nie budzi wątpliwości tak organu jak i sądu, że stwierdzona ww. kwota nadwyżki nie była należna za faktycznie świadczoną usługę w związku z zadaniem, na które przyznano dotację.

Z kopii faktur korygujących z dnia [...] r. wynika, ze podstawą korekt było rozliczenie mediów ZW S.C. za okres od dnia 1 lipca 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. Z kopii faktur korygujących z dnia 10 listopada 2016 roku wynika natomiast, ze podstawą było rozliczenie mediów ZW S.C. za okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. Wynik dokonanego rozliczenia stanowi różnicę pomiędzy kosztem dostawy wody i odprowadzania ścieków wynikającą ze wskazań wodomierzy a naliczonymi zaliczkami z tego tytułu. W przypadku, kiedy koszt jest wyższy od zaliczek, wynik rozliczenia stanowi niedobór, natomiast, kiedy wysokość zaliczek przewyższa wartość kosztu, wynik stanowi nadwyżkę. Stwierdzone nadpłaty dotyczyły roku 2016.

Zdaniem sądu w ramach kategorii wydatków pn. Podwieczorki zasadnie zakwestionowano wydatek w kwocie 106,16 zł na zakup kawy i mleczka do kawy dla rodziców biorących udział w zajęciach. Ww. wydatków nie można uznać za zasadne z uwagi na fakt, że celem zadania było prowadzenie centrum integracyjnego dla dzieci i młodzieży. Wydatki na zakup artykułów spożywczych dla osób dorosłych nie były przewidziane w przyznanej kwocie dotacji. Wskazana przez Fundację kategoria Napoje nie jest odrębną kategorią wydatków. Poza tym zajęcia dla dzieci i młodzieży odbywać się miały 5 razy w tygodniu przez 3 godziny dziennie. Zakup kawy i mleczka do kawy nie był zakupem celowym i niezbędnym do prowadzenia zajęć dla dzieci.

W ocenie sądu skarżąca nie ma racji, że w ramach kategorii wydatków pn. Materiały na zajęcia, pomoce naukowe, drobne wyposażenie, materiały plastyczne, techniczne, gry, książki itp. niezasadnie zakwestionowano wydatek z przyznanej dotacji na zakup: torby dekoracyjnej oraz artykułów sanitarnych (w tym szmatka, ścierka, balsam do prania, mop, emulsja CIF, mydło w płynie, płyn do naczyń, płyn Domestos, ręcznik papierowy, płyn Sidolux, żel do czyszczenia prysznica).

Trzeba bowiem zauważyć, że we wniosku na realizację zadania w ramach programu na rok 2016 wskazano, że celem zadania, na które przyznano dotację jest przeciwdziałanie problemowi wykluczenia i marginalizacji dzieci i młodzieży zagrożonej wykluczeniem ze względu na pochodzenie, status społeczny i ekonomiczny.

W tygodniowy program zajęć wpisane są: warsztaty plastyczne, zajęcia taneczne, zajęcia socjoterapeutyczne (z naciskiem na integrację), język angielski, zajęcia komputerowe, warsztaty z wolontariuszami. We wniosku nie ma wyszczególnionych zajęć związanych ściśle z higieną osobistą, ani innych zajęć z wykorzystaniem zakupionych artykułów sanitarnych.

W ocenie sądu organ ma rację, podnosząc, że zakwalifikowanie zakupionych artykułów powinno mieć ścisły związek z kategoriami wydatków, które zostały zaplanowane przez Fundację we wniosku na realizację zadania. Artykuły do sprzątania oraz środki czystości nie są tożsame z materiałami na zajęcia, w tym z drobnym wyposażeniem. Wskazana w ramach ww. kategorii część dotacji nie była przeznaczona na wydatki niemające ścisłego związku z zajęciami.

Sąd nie podziela poglądu skarżącej, że w ramach kategorii wydatków pn. Koszty administracyjne, papier, tonery, znaczki itp. podjęte rozstrzygnięcie stanowi dowolną interpretację stanu faktycznego.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji Ministra:

1. ● Kwota 294,69 zł wydatkowana na usługi telekomunikacyjne (na podstawie faktur VAT nr [...] z dnia [...]2016 r., nr [...] z dnia [...] 2016 r., nr [...] z dnia [...] 2016 r. oraz nr [...] z dnia [...] 2016 r.) została przypisana do zadania Centrum Integracji dla dzieci i młodzieży r. przy ul. R., w związku z tym nie podlega rozliczeniu w ramach zadania związanego z prowadzeniem działalności centrum integracyjnego przy ul. K.we W.
2. ● Kwota 0,76 zł została wydatkowana w ramach opłacenia not odsetkowych zamieszczonych w ww. fakturach VAT [...] za usługi telekomunikacyjne. Zauważono, że noty wskazują kwoty odsetek naliczonych przez wystawcę dokumentu w związku z opóźnieniem płatności za usługi telekomunikacyjne, co wskazuje na brak zachowania zasady ponoszenia wydatków w sposób oszczędny i zgodny z zakresem realizowanego zadania, na który Fundacja otrzymała dotację. Powyższa kwota została zwrócona do budżetu państwa i nie jest kwestionowana przez Fundację w odwołaniu.
3. ● Kwota 79,20 zł została wydatkowana w ramach opłacenia polisy nr [...]z dnia [...] 2016 r. od ognia i innych żywiołów za okres przekraczający czas trwania projektu (od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 26 września 2017 r.)

Pismem z dnia [...] 2017 r. nr [...] Fundacja została wezwana do zwrotu kwoty 79,20 zł, wynikającej z ww. polisy ubezpieczeniowej, opiewającej na kwotę 105,21 zł. Powyższy dokument obejmował okres ubezpieczenia od dnia 27 września 2016 r. do dnia 26 września 2017 r. – również po okresie realizacji zadania określonego umową nr [...]. Nie dotyczył zatem okresu, na który zawarto umowę dotacji.

W toku rozliczenia wydatków związanych z realizacją zadania Fundacja skorygowała Sprawozdanie, wykazując kwotę dotacji w wysokości zgodnej z okresem realizacji projektu, tj. 26,01 zł, z uwzględnieniem zasad proporcjonalnego podziału wydatku.

Powyższa kwota została zwrócona do budżetu państwa i nie była kwestionowana przez Fundację w odwołaniu.

To, o czym mowa powyżej, jednoznacznie wskazuje, że zgodnie z umową Fundacja była zobligowana do wydatkowania środków, zgodnie ze ściśle określonymi kategoriami wydatków, ujętymi w kosztorysie zadania, stanowiącym integralny załącznik do umowy, których zakres jednoznacznie wskazuje, jakiego typu wydatki mogą w nich zostać rozliczone i uznane za wykorzystane zgodnie z przeznaczaniem.

W tym stanie rzeczy skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.