Uzasadnienie
Przedmiotem skargi L P do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2009 r. odmawiające ponownego rozpatrzenia sprawy o umorzenie należności z tytułu składek z uwagi na uchybienie 14-dniowego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym:
Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2009 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił L P umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł. od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres [...] w kwocie [...] zł. Decyzja ta została doręczona w dniu 16 stycznia 2009r., odebrał ją JP – brat skarżącego. Od powyższej decyzji L P złożył w dniu [...] lutego 2009 r. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Opisanym wyżej postanowieniem Prezes ZUS stwierdził, iż wniosek ten został wniesiony z uchybieniem terminu. Wskazał, że decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 16.01.2009r. – skutecznie do rąk brata, w decyzji zawarto pouczenie o terminie wniesienia środka odwoławczego i termin ten upłynął w dniu 30 stycznia 2009 r. Dlatego też na zasadzie art.134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071; z późn. zm.), w związku z art. 123 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.) organ orzekł o odmowie ponownego rozpoznania sprawy z uwagi na uchybienie terminu do złożenia środka odwoławczego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie L P wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniósł, że brat doręczył mu decyzję z[...] stycznia 2009r. dopiero w dniu 27 stycznia 2009r. Na rozprawie w dniu 3 września 2009 r, dodatkowo wyjaśnił, że brat J P nie jest jego domownikiem, mieszka oddzielnie, w domu położonym ok. [...] m od jego domu.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, iż decyzja została skutecznie doręczona do rąk dorosłego domownika zgodnie z art. 43 k.p.a., wobec czego termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy upłynął w dniu 30 stycznia 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie natomiast z unormowaniem zawartym w art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten pozwala więc na uwzględnienie skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Jak wynika z treści tego przepisu o skuteczności doręczenia zastępczego decyduje doręczenie do rąk osoby wymienionej w art. 43, osoba odbierająca pismo zobowiąże się do jego oddania adresatowi osobiście oraz na drzwiach mieszkania adresata doręczyciel winien zamieścić zawiadomienie o doręczeniu zastępczym dokonanym do rąk innych osób niż domownicy (tj. do rąk sąsiada lub dozorcy). Z treści zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji nie wynika, że J P zobowiązał się do oddania pisma adresatowi, nie wynika też, że o doręczeniu do jego rąk pozostawiono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Oznacza to, że doręczenie to można uznać za skuteczne jedynie pod warunkiem, że J P jest domownikiem L P tj. gdy zamieszkują w jednym gospodarstwie domowym.
Faktowi temu skarżący zaprzecza – twierdzi, że brat mieszka w odrębnym domu, położonym nawet nie w bezpośrednim sąsiedztwie jego domu. Gdyby ta informacja się potwierdziła doręczenia dokonanego do rąk J P nie można uznać za skuteczne i w tym przypadku należy uznać doręczenie za dokonane z datą, w której – zgodnie z deklaracją skarżącego – brat przekazał mu przesyłkę tj. z dniem 27 stycznia 2009r.
Wobec nieustalonego statusu osoby, która pokwitowała odbiór decyzji z [...].01.2009 r. postanowienie należało uchylić. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ ustali czy w dacie doręczenia powyższej decyzji J P zamieszkiwał pod adresem skarżącego i od powyższego ustaleń będzie uzależnione uznanie czy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy można uznać za wniesiony w terminie.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.