Uzasadnienie
Wyrokiem z 9 października 2007 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. S. i M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2006 r. o numerze [...].
Wnioskiem – sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z 4 marca 2008 r., M. K. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z dwójka małoletnich dzieci, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, zaś źródłem jej utrzymania jest wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż prowadzona przez nią działalność gospodarcza "zakończyła się bankructwem" z uwagi na upadłość największego dłużnika oraz nie zaspokojenie zobowiązań pieniężnych wobec spółki cywilnej. Wnioskodawczyni wskazała, iż z osiąganego wynagrodzenia prowadzona jest egzekucja komornicza, zaś na utrzymanie siebie i dzieci pozostaje jej 850 zł. Do wniosku załączył kserokopię postanowienia z 22 marca 2007 r. o ogłoszeniu upadłości A. M. wraz z kserokopią wyciągu z listy jego wierzytelności.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że omawiana instytucja, powinna być stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone.
Wniosek skarżącej jest zasadny, jednakże tylko w części ustanowienia profesjonalnego zastępcy procesowego. W tym zakresie zważono, iż z uwagi na opisaną sytuację rodzinną i majątkową, wnioskodawczyni nie jest w stanie pokryć kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i swoich dzieci.
W pozostałej części – tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – wniosek strony jest bezprzedmiotowy i jako taki podlega oddaleniu. Zauważyć bowiem należy, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa (art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a.), zatem skarżąca nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu. Natomiast wobec tego, iż przepisy ustawy p.p.s.a. nie przewidują możliwości umorzenia postępowania z wniosku o prawo pomocy w razie jego bezprzedmiotowości, należało orzec jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.
Z wyłożonych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.