Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 18 kwietnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 652/11

Uzasadnienie

UZASADNIENIA

1. 1. J. D. – S. (dalej zwana Skarżącą) złożyła wniosek (nr kancelaryjny [...]) o dofinansowanie projektu realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. 2007-2013 (RPO WM).
2. 2. M. jednostka Wdrażania Programów Unijnych (dalej MJWPU) pismem z dnia [...].09. 2010 r. poinformowała Skarżącą, iż projekt przeszedł pomyślnie etap oceny formalnej. Następnie pismem z dnia [...].10.2010 r. wezwano Skarżącą do uzupełnienia wniosku zgodnie z sugestią ekspertów.
3. 3. Pomimo uzupełnienia wniosku pismem z dnia [...].11.2010 r. MJWPU poinformowała Skarżącą, iż wniosek nie przeszedł pomyślnie pierwszego etapu oceny merytorycznej. Lakonicznie zwrócono uwagę, że projekt "został odrzucony przez niezależnych członków Komisji Konkursowej oceniającej wnioski złożone w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. 2007-2013. Dokumentacja wniosku dostępna jest do wglądu w siedzibie MJWPU. W celu zapoznania się z dokumentacją konieczne jest skierowanie pisma do dyrektora MJWPU o udzielenie wglądu do dokumentacji wniosku. W załączeniu przekazuję kopie kart oceny merytorycznej z zachowaniem zasady ochrony danych osobowych".
4. 4. Pismem z dnia [...].01.2011 r. poinformowano Skarżącą, iż wniesiony protest został uwzględniony. W dalszym piśmie – z dnia [...].01.2011 r. – MJWPU wezwała Skarżącą do kolejnego uzupełnienia wniosku "zgodnie z sugestią ekspertów".
5. 5. Ostatecznie pismem z dnia [...].03.2011 r. MJWPU poinformowała Skarżącą, że projekt nie przeszedł pomyślnie pierwszego etapu oceny merytorycznej (oceny wykonalności), przeprowadzonej w wyniku pozytywnego rozstrzygnięcia protestu. Następnie wskazano - w pouczeniu – regulacje ustawy z dnia 6.12.2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009 r. Nr 84 poz. 712 ze zm.), dalej u.z.p.p.r., dot. trybu zaskarżenia ww. pisma.

W motywach wskazano, że w ramach oceny wykonalności – w systemie 0/1 – ocenia się czy projekty są wykonalne pod względem technicznym, technologicznym i finansowym uzyskanie oceny "0" w ramach któregokolwiek z kryteriów wyklucza projekt z dalszej oceny.

Oceniany projekt – weryfikowany przez niezależnych członków Komisji Konkursowej – nie uzyskał pozytywnej oceny wykonalności w ramach kryterium "wykonalność finansowa". Dalej skopiowano formułkę o udostępnieniu dokumentacji ujętą wyżej w cudzysłowie (vide pkt 3).

1. 6. W skardze – żądającej stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i postulująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez MJWPU, a także zasądzenie kosztów postępowania sądowego – zarzucono naruszenie:
2. I. art.30b ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. i §9 "procedury odwoławczej dla wniosków o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. 2007-2013", przyjętej przez Zarząd Województwa M. o uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., zmienionej uchwałą nr [...] w dniu [...] czerwca 2010 r. poprzez brak rzetelnego uzasadnienia wyników oceny projektu;
3. II. art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. poprzez brak rzetelnej oceny projektu;
4. III. art. 30b ust.3 w zw. z art.31 ust.3 u.z.p.p.r. poprzez utajnienie danych osobowych ekspertów uniemożliwiające zbadanie czy w rozpatrywaniu środków odwoławczych brały udział osoby podlegające wyłączeniu;
5. IV. art.26 ust. 2 u.z.p.p.r. w związku z zasadami wyboru projektów RPO WM w trybie konkursowym zamkniętym bez preselekcji określonymi w rozdziale 6 Opis systemu wyboru Projektów Szczegółowego Opis Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013 – Uszczegółowienie RPO WM (Uszczegółowienia RPO WM), przyjętego przez Zarząd Województwa M. uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., poprzez naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów polegające na niewezwaniu wnioskodawczyni do złożenia wyjaśnień i stosownych poprawek w konkretnym obszarze złożonego wniosku.

W uzasadnieniu podniesiono uargumentowane wywody przemawiające za uwzględnieniem wniesionego środka zaskarżenia.

1. 7. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Przede wszystkim zwrócić uwagę należy na fakt, iż przeprowadzone w sprawie postępowanie narusza §5 oraz §9 i §14-15 Procedury odwoławczej dla wniosków o dofinansowanie projektów realizowanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego 2007-2013.

Pierwszy z powołanych przepisów w ust. 2 §3 stanowi, iż w przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawca otrzymuje od MJWPU informację, która zawiera w szczególności uzasadnienie negatywnej oceny projektu. Ani pismo z dnia [...].11.2010 r., ani dokument noszący datę [...].03.2011 r. sporządzone przez MJWPU nie zawierają – prócz lakonicznych informacji – rzeczowych argumentów przemawiających za negatywnym rozpatrzeniem złożonego wniosku.

Taka pogłębiona analiza ocen eksperckich jest konieczna chociażby z tego względu, iż niewiadomo co oznaczają twierdzenia eksperta, którego opinii sąd też nie rozumie: "Analiza finansowa i ekonomiczna nie została sporządzona poprawnie i rzetelnie. Dotacja nie została prAnaliza finansowa i ekonomiczna nie została sporządzona poprawnie i rzetelnie. Dotacja nie została prawidłowo rozliczona z godnie z Art.41 ust.1 pkt 2" (pisownia oryginalna).

Nie tylko strona ale również Sąd chciałby się dowiedzieć z uzasadnienia o jaki akt normatywny opiera swoje rozstrzygnięcie ekspert, a także co w praktyce oznacza skrót "prAnaliza finansowa". Nie ulega wątpliwości, że jest to konieczne zwłaszcza w kontekście twierdzeń innego eksperta, który z pominięciem "nowomowy" rzeczowo wskazał – w kwestii wykonalności finansowej – że "Koszty kwalifikowane zostały prawidłowo ustalone oraz są niezbędne do realizacji projektu i osiągnięcia jego celów. Poprawnie został ustalony poziom dofinansowania z uwzględnieniem przepisów w zakresie pomocy publicznej oraz przepisów dotyczący projektów generujących dochód. Analiza finansowa wykonana poprawnie. Założenia do analizy, w tym analiza przychodów są uzasadnione i rzetelne. Analiza sytuacji finansowej wnioskodawcy wskazuje na jego zdolność do realizacji projektu. Harmonogram rzeczowo-finansowy projektu jest czytelny i realny do przeprowadzenia oraz umożliwia prawidłową i terminową realizację przedsięwzięcia".

Zwrócić też należy uwagę, iż drugi z ekspertów – negatywnie oceniający projekt – nie zdążył dokończyć swojej opinii. In fine – w zakresie wykonalności finansowej – dostrzegł: "Nie widać także uzasadnienia (poza nawykami pacjentów) dla braku możliwości dokonania przeprowadzki w przypadku wystąpienia wspomnianej wcześniej >>zmienności<< przed któ", a więc i ten fragment opinii wymaga interpretacji, na która mogła liczyć strona w uzasadnieniu pisma z dnia [...] marca 2011 r.

W ocenie Sądu wskazane cytaty – z wyjątkiem stanowiska eksperta pozytywnie oceniającego projekt – są niezrozumiałe i wymagają odniesienia do tych kwestii w uzasadnieniu, które będzie odpowiadało regułom określonym w Procedurze odwoławczej.

9. Na marginesie – nie będąc związany granicami skargi – Sąd pragnie podkreślić, że zakwestionowane wyżej formularze eksperckie – w rubryce "Wynik oceny (tak-1/nie-0)" nie zawierają jakiejkolwiek oceny. Jest to dodatkowa okoliczność dyskwalifikująca kompetencje ich twórców, a także obiektywizm oceny MJWPU; vide wadliwie wypełnione formularze przesłane stronie wraz z pismem z dnia [...] marca 2011 r.

10. W kontekście przedstawionego sposobu procedowania i treści motywów zaskarżonego rozstrzygnięcia należy zwrócić uwagę na treść uzasadnienia wyroku z dnia [...] września 2009 r. sygn.akt [...], w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu trafnie podkreślił, że "Przede wszystkim, informacja podlegająca ocenie Sądu musi wskazywać powody, które zdecydowały o negatywnym wyniku kontroli i w konsekwencji o odrzuceniu wniosku, wraz z ich wnikliwym uzasadnieniem. Dopiero bowiem w oparciu o taką treść informacji, Sąd rozpatrujący skargę, jest w stanie poznać stanowisko organu, odnieść się do zarzutów przedstawionych w skardze i następnie stwierdzić, czy zawarta w tym stanowisku ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z obowiązującym prawem, czy też to prawo narusza".

Wskazania zawarte w tym judykacie winny zostać zrealizowane przy ponownej ocenie projektu (wniosku).

11. Kolejną – obok rzetelności i przejrzystości – zasadą postępowania, która przy rozpoznaniu wniosku mogła doznać uszczerbku, jest zasada obiektywizmu, znajdująca odbicie w wielu przepisach u.z.p.p.r., a w szczególności jej art.

31. W myśl art. 30b ust.3 u.z.p.p.r., w rozpatrywaniu środków odwoławczych nie mogą brać udziału osoby, które na jakimkolwiek etapie dokonywały czynności związanych z określonym projektem, w tym były zaangażowane w jego ocenę. Z kolei w §5 Procedury odwoławczej w celu zachowania obiektywizmu zachowano przesłanki wyłączenia danej osoby z rozpatrywania protestu.

Tymczasem w sprawie utajniono nazwiska wszystkich ekspertów powołanych do oceny projektu.

Skarżąca, jak też Sąd, nie ma więc możliwości weryfikacji, czy dochowano wymogów ustawowych, mających na celu zapewnienie obiektywizmu oceny.

1. 12. Reasumując, oceny projektu – zdaniem Sądu – dokonano w sposób daleki od rzetelności i przejrzystości. Tak np. rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2011 r. jest – w warstwie uzasadnienia – powierzchowne, oderwane od opinii wszystkich powołanych w sprawie ekspertów, a ich opinie – negatywnie oceniające wniosek – pozbawione są cech rzetelnego opracowania z racji braku odniesienia do jakichkolwiek źródeł lub obiektywnych i weryfikowalnych danych.
2. 13. Zdaniem Sądu, taki sposób oceniania wniosku stanowi naruszenie elementarnych zasad i wskazanych na wstępie przepisów, co przemawia za uwzględnieniem skargi.
3. 14. Rozstrzygnięcie uzasadnia treść art.30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.)