Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 29 sierpnia 2016 r. – data stempla pocztowego) skarżąca K. P. zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. Oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe z dwojgiem małoletnich dzieci (w wieku: 13 lat i 3 lata). Jako jedyny składnik majątku trzyosobowej rodziny skarżąca wskazała mieszkanie o powierzchni 55 m kw, a jako źródło utrzymania rodziny podała umowę o pracę za miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 2.500 zł netto. Natomiast do miesięcznych wydatków skarżąca zaliczyła: czynsz – 390 zł, opłatę za wodę – 40 zł oraz kredyt – 670 zł.
Mając na uwadze, iż informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, w wykonaniu zarządzenia starszego referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia 19 września 2016 r., skarżąca została wezwana do uzupełnienia w terminie 14 dni wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów:
- a) zeznania podatkowego skarżącej za 2015 rok,
- b) zaświadczenia pracodawcy skarżącej o wysokości jej miesięcznego wynagrodzenia za pracę,
- c) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane w ww. okresie,
- d) dokumentów potwierdzających podaną w rubryce nr 11 formularza PPF informację o udzielonym skarżącej kredycie oraz miesięcznych wydatkach związanych z jego spłatą (np. kopia umowy kredytowej, harmonogram spłaty rat kredytu),
- e) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon) oraz innych obciążeń.
Ponadto wezwano skarżącą do udzielenia w ww. terminie następujących informacji:
- a) wskazania wartości szacunkowej lokalu mieszkalnego wymienionego w rubryce nr 7.1. formularza PPF,
- b) wyjaśnienia kwestii pokrywania kosztów utrzymania dzieci skarżącej przez drugiego z rodziców, tj. ojca dzieci,
- c) oświadczenia, czy skarżąca zbyła nieruchomości rolne położone na terenie Gminy R.– jeżeli tak, to zobowiązano skarżącą do przedstawienia umowy ich sprzedaży, a jeśli nie – to zobowiązano do wskazania ich łącznej powierzchni i szacunkowej wartości.
Powyższe wezwanie Sądu doręczono osobiście skarżącej 6 października 2016 r. (vide zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 36 akt sądowych) i dotychczas nie zostało ono wykonane.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy oraz stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów, nie można stwierdzić, iż K. P. nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.