Uzasadnienie
P. N. wniósł skargę na uchwałę Rady [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w sprawie uchwalenia cen za usługi przewozowe środkami lokalnego transportu zbiorowego w [...] w brzmieniu nadanym uchwałą Rady m.st. Warszawy z dnia 18 października 2018 r. nr LXXV/2144/2018 (Dz.Urz.Woj.Maz. poz. 10159) – domagając się zmiany § 1 pkt 11 załącznika taryfowego poprzez przyznanie uprawnienia do bezpłatnych przejazdów środkami lokalnego transportu zbiorowego [...] także dla osób z niepełnosprawnością psychiczną. Skarżący wskazał, że posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności z symbolem [...] (choroby [...]). Zdaniem Skarżącego zaskarżona uchwała wadliwie kreuje uprawnienia do ulg transportowych i w konsekwencji narusza art. 31, art. 32 i art. 51 ust. 2 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że Skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego, a ewentualnie o oddalenie skargi. Z kolei w piśmie stanowiącym uzupełnienie odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niespełnienie przez Skarżącego warunku uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa.
W piśmie z dnia 20 listopada 2020 r. Skarżący uzupełnił argumentację powołaną w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy zostanie wniesiona przez uprawniony podmiot z zachowaniem wymogów formalnych.
Mając na uwadze wniosek organu o odrzucenie skargi z uwagi na niewniesienie przez Skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa wskazać należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), przepisy art. 52 i art. 53 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Wnioskując a contrario, z przepisu tego można wprost wywieść, że przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. (a więc przed dniem wejścia w życie ww. ustawy) stosuje się nadal do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych przed tym dniem.
Innymi słowy skargi do sądu administracyjnego na akty podjęte albo czynności dokonane przez organy administracji przed 1 czerwca 2017 r. powinny być poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa natomiast skargi na akty podjęte lub czynności dokonane po tej dacie mogą być wniesione do sądu bez zachowania tego trybu (vide wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2018 r. sygn. II OSK 1624/18 oraz z dnia 18 września 2018 r. sygn. II OSK 2072/18).
Należy mieć na uwadze, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie nie jest uchwała Rady [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w sprawie uchwalenia cen za usługi przewozowe środkami lokalnego transportu zbiorowego w m.st. Warszawie, lecz zmieniająca ją uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 18 października 2018 r. nr LXXV/2144/2018. Skarga na tę uchwałę nie powinna zatem być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Niezależnie od powyższego Sąd uznał jednak, że skarga podlega odrzuceniu z innego powodu.
Podkreślić należy, że stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Takim unormowaniem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506 - dalej jako: "u.s.g."), który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Z zestawienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że dopiero naruszenie interesu prawnego (uprawnienia) wnoszącego skargę otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi, zaś niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi do wniosku, że skarżący nie ma legitymacji procesowej (skargowej) do zaskarżenia uchwały, co skutkuje jej odrzuceniem.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, ugruntowany jest pogląd, że kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a zaskarżonym aktem. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa powszechnie obowiązującego, zaś o dopuszczalności skargi przesądza wykazanie przez stronę naruszenia zaskarżonym aktem konkretnej normy prawnej, wpływającej negatywnie na jej sytuację prawną. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy musi być bezpośredni, indywidualny, realny i aktualny oraz wynikać z normy prawa kształtującej sytuację prawną tego podmiotu.
Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Tym samym dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest więc wykazanie przez stronę, że w tym konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków.
Nie jest przy tym wystarczające wykazanie potencjalnego naruszenia interesu prawnego. Konieczne jest wykazanie, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony własny, indywidualny i konkretny interes albo uprawnienie skarżącego oraz wykazanie, iż skarżona uchwała powoduje ograniczenie lub pozbawienie go uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa.
Przedmiot skargi stanowi uchwała zmieniająca uchwałę w sprawie opłat za usługi przewozowe lokalnego transportu zbiorowego organizowanego przez [...] w zakresie określenia osób uprawnionych do korzystania z cen ulgowych za usługi przewozowe środkami lokalnego transportu zbiorowego [...] oraz sposobu dokumentowania tych uprawnień.
Uchwaloną zmianą zwolniono z opłat za przejazdy m.in. "osoby z niepełnosprawnością intelektualną ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności".
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że kompetencja Rady [...] do wprowadzenia bezpłatnej komunikacji gminnej wynika z art. 50a ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym. Zgodnie z dyspozycją tam zawartą rada gminy może ustalać ceny za usługi przewozowe w publicznym transporcie zbiorowym w zakresie zadania o charakterze użyteczności publicznej w gminnych przewozach pasażerskich. Za takie ustalenie należy także uznać wprowadzenie bezpłatnych usług przewozowych na terenie gminy.
Analiza argumentów przywołanych w niniejszej sprawie przez Skarżącego na uzasadnienie jego legitymacji skargowej prowadzi do wniosku, że nie wskazał on żadnych konkretnych przesłanek, które potwierdzałyby, że zaskarżona uchwała naruszyła jego interes prawny lub uprawnienie. Podniesiona przez Skarżącego argumentacja koncentruje się na kwestionowaniu zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, zarzucając jej naruszenie konstytucyjnych zasad równości i wolności. Skarżący nie wykazał natomiast naruszenia zaskarżoną uchwałą jego własnej, indywidualnej sytuacji prawnej, nie powołał się na następstwo zaskarżonej uchwały w postaci ograniczenia lub pozbawienia go konkretnych uprawnień dotychczas posiadanych lub nałożenia na niego nowych obowiązków. Podkreślenia bowiem wymaga, że Skarżący, również ma możliwość korzystania z ulg wprowadzonych kwestionowaną uchwałą, po spełnieniu warunków w niej określonych.
Tym samym Skarżący nie wykazał, aby zaskarżona uchwała nie wprowadzając zwolnienia z opłat za przejazdy środkami lokalnego transportu zbiorowego w [...] dla osób z niepełnosprawnością [...], pozbawiła go dotychczas posiadanych ulg, czy też wprowadziła dodatkowe obciążające go obowiązki.
W podsumowaniu stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał, aby kwestionowana uchwała doprowadziła do bezpośredniego, aktualnego oraz realnego naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia. Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka dopuszczalności skargi, o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., co uniemożliwia dokonanie kontroli legalności kwestionowanego aktu.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił.