Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J.B. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] września 2014 r., w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
J. B. złożyła w dniu [...].06.2014 r. w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013.
Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z [...].09.2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] w której odmówił przyznania pomocy finansowej wskazując na niespełnienie warunku określonego w § 2 ust. 7 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia wykonawczego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.10.2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. /. 2014 r., poz. 201. z późn. zm.).
W wyniku rozpatrzenia odwołania jakie skarżąca wniosła od ww. decyzji, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" jest przyznawana osobie fizycznej, która z zastrzeżeniem § 7 do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie prowadziła działalności rolniczej i po raz pierwszy rozpocznie prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 55 3 Kodeksu cywilnego.
Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia pomoc finansowa jest przyznawana osobie fizycznej, której małżonek do dnia złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy nie prowadził działalności rolniczej. Jednocześnie zaznaczono, że w § 2 ust. 7 rozporządzenia wskazano, iż pomoc może być przyznana osobie fizycznej także w przypadku, gdy jej małżonek, przed dniem złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy, prowadził działalność rolniczą - pod warunkiem, że wcześniej niż 15 miesięcy przed dniem złożenia wniosku, zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem w odniesieniu do małżonka nie zaistniał żaden z przypadków określonych w ust.
2. W § 2 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia wskazano natomiast, iż uznaje się, że osoba fizyczna prowadziła działalność rolniczą, jeżeli wystąpiła o przyznanie płatności na podstawie przepisów o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności cukrowej lub przepisów o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej.
Organ wyjaśnił, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że mężowi skarżącej - A. B. – w związku ze złożonym przez niego wnioskiem z [...].06.2004 r. została przyznana w dniu [...] 10.2004 r. płatność obszarowa, która następnie została wypłacona w dniu [...].10.2004 r. Powyższe oznacza, że mąż skarżącej prowadził działalność rolniczą od dnia złożenia wniosku o płatności obszarowe, tj. od dnia [...].06.2004 r. i wówczas również otrzymał on numer identyfikacyjny producenta (...]).
W związku z powyższym skarżąca nie spełniła warunków do otrzymania pomocy. Organ zauważył, że skarżąca nie kwestionowała powyższych okoliczności i przyznała, iż jej mąż w roku 2004 złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych do gruntów rolnych z powodu złego stanu zdrowia właścicielki gruntów - jego matki, jednakże sam nie prowadził gospodarstwa rolnego. Jednocześnie organ zaznaczył, że strona – pomimo wezwania – nie przedłożyła dokumentów potwierdzających okoliczności wskazujące na przyczyny złożenia wniosku przez jej męża.
Organ uznał zatem, że skoro mąż skarżącej rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej w okresie wcześniejszym niż 15 miesięcy przed dniem złożenia wniosku przez J. B., tj. przed dniem [...].06.2014 r., to zasadnym było odmówienie przyznania wnioskowanej pomocy.
J. B. nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze zarzuciła:
- 1. naruszenie art. 7 kpa - zasady obiektywizmu oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego kroków, skutkujące wydaniem błędnej decyzji poprzez brak uwzględnienia przez organ rozstrzygający, iż A.B. w 2004 roku nie był we władaniu ani posiadaniu działki rolnej o nr ewidencyjnym [...] o powierzchni 3,1950 ha i w związku z tym nie mógł rozpocząć prowadzenia działalności rolniczej z dniem [,..] 06.2004 r. mimo, że w tej dacie złożył on wniosek o przyznanie płatności obszarowej.
- 2. naruszenie § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż małżonek wnioskodawcy rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej z dniem [...].06.2004 r. — mimo że nie władał on wówczas gospodarstwem rolnym;
- 3. naruszenie § 2 ust. 2 pkt 2 a w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że dokonanie czynności w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności obszarowej przez skarżącą lub jej małżonka jest równoznaczne z rozpoczęciem działalności rolniczej, mimo że jest to wyłącznie domniemanie które może podlegać obaleniu na podstawie dowodów przeciwnych.
Uzasadniając zarzuty skargi skarżąca wyjaśniła, że jej mąż złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowej jedynie z uwagi na zły stan zdrowia jego rodziców - właścicieli działki nr [...], jednakże sam nie był w posiadaniu gruntów rolnych wskazanych we wniosku.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie wyjaśnić trzeba, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. 2012, poz. 270]).
Istotą sporu między stronami niniejszego postępowania jest prawidłowość rozstrzygnięcia, którym odmówiono skarżącej przyznania pomocy finansowej – z tytułu działania Ułatwianie startu młodym rolnikom.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.10.2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz.U. z 2014 r., poz. 201. z późn. zm.) pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", jest przyznawana osobie fizycznej, która z zastrzeżeniem § 7 do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie prowadziła działalności rolniczej i po raz pierwszy rozpocznie prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 55 3 Kodeksu cywilnego.
Zgodnie natomiast z treścią § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia pomoc finansowa w ramach działania Ułatwianie startu młodym rolnikom jest przyznawana osobie fizycznej, której małżonek do dnia złożenia przez nią wniosku o przyznanie, pomocy nie prowadził działalności rolniczej. Jednocześnie pomoc może być przyznana osobie fizycznej także w przypadku, gdy jej małżonek, przed dniem złożenia przez nią wniosku o przyznanie pomocy, prowadził działalność rolniczą - pod warunkiem, że: wcześniej niż 15 miesięcy przed dniem złożenia wniosku, zarówno w trakcie trwania małżeństwa, jak i przed jego zawarciem w odniesieniu do małżonka nie zaistniał żaden z przypadków określonych w ust. 2 rozporządzenia (§ 2 ust. 7 rozp.).
Z § 2 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozp. wynika natomiast, że osoba fizyczna prowadziła działalność rolniczą, jeżeli wystąpiła o przyznanie płatności na podstawie przepisów o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności cukrowej lub przepisów o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej.
W niniejszej sprawie mężowi skarżącej w związku ze złożonym przez niego w dniu [...]06.2004 r. wnioskiem przyznana została [...].10.2004 r. płatność obszarowa, która następnie została wypłacona [...].10.2004 r.
Organ uznał więc, że mąż skarżącej prowadził działalność rolniczą od dnia złożenia wniosku o płatności obszarowe, tj. od dnia [...] 06.2004 r., zatem rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej w okresie wcześniejszym niż 15 miesięcy przed dniem złożenia wniosku przez skarżącą, tj. przed dniem [...].06.2014 r.
Zauważyć jednakże należy, iż decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w A. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o przyznaniu A. B. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Ww. decyzję z dnia [...] maja 2015 r. skarżąca przedłożyła na rozprawie w dniu 18.06.2015 r.
Organ wyjaśnił, że płatności bezpośrednie do gruntów przysługują producentowi rolnemu na będące w jego posiadaniu grunty rolne. Tymczasem A. B. nie był faktycznym użytkownikiem zgłoszonej we wniosku działki, która na podstawie umowy dzierżawy pozostawała w posiadaniu osób trzecich.
W ocenie Sądu powyższa okoliczność ma również znaczenie w niniejszej sprawie. Skoro bowiem kwestia prowadzenia przez męża skarżącej działalności rolniczej w okresie wcześniejszym niż 15 miesięcy przed dniem złożenia wniosku przez skarżącą, tj. przed dniem [...].06.2014 r. nie została ostatecznie wyjaśniona, to nie można twierdzić, że skarżąca nie spełnia warunku określonego w § 2 ust. 7 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 lit. a) ww. rozporządzenia.
Rozpatrując sprawę ponownie organ winien mieć na uwadze, iż z materiału dowodowego zebranego w sprawie męża skarżącej jak i w niniejszej sprawie nie wynika w sposób jednoznaczny, że A. B. użytkował w 2004 r. działkę rolną zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Z zeznań świadków: K. W., P. G., K.B., I. Z. i T. B. nie wynika w sposób nie budzący wątpliwości posiadanie przedmiotowej działki przez męża skarżącej. Natomiast ustalenie faktu jej nieużytkowania przez dzierżawcę nie jest wystarczające do zajęcia stanowiska w sprawie.
Orzekając ponownie w sprawie organ winien mieć na uwadze wskazane powyżej okoliczności. Winien również przeprowadzić postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Tak przeprowadzone postępowanie będzie czynić zadość zasadzie pogłębiania zaufania do organów Państwa wyrażonej w art. 8 Kpa. Ponadto poczynione przez organ ustalenia powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, którą sporządzić należy z zachowaniem wymogów wynikających z art. 107 § 3 Kpa.
W tych warunkach Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.