Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. w S. od decyzji nr..., wydanej w dniu... sierpnia 2015 r. przez Dyrektora... Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznaniu środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, za okres od dnia 23 grudnia 2013 r. do dnia 22 grudnia 2014 r., to jest za 1 rok działalności w pomniejszonej wysokości Prezes ARiMR decyzją z dnia... grudnia 2015 r. nr... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu własnej decyzji organ II instancji przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu... stycznia 2015 r. [...] Sp. z o.o. w S. złożyła do... Oddziału Regionalnego ARiMR wniosek o płatności w ramach działania,, Grupy Producentów Rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od dnia 23 grudnia 2013 r. do dnia 22 grudnia 2014 r., to jest za pierwszy rok korzystania z pomocy.
Dyrektor... Oddziału Regionalnego ARiMR pismem z dnia... marca 2015 r. wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie wskazania, na jakiej powierzchni członkowie Grupy tj.: [...]." Sp. z o.o., PRU "P." Sp. z o.o. prowadzili produkcję [...] ze wskazaniem numerów działek ewidencyjnych oraz ich położeniem, jak również podaniem wydajności produkcji w okresie objętym wnioskiem o płatność.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w dniu... marca 2015 r. Strona złożyła załącznik nr 2 do wniosku o płatność, wraz z wyjaśnieniami, w których Grupa poinformowała, iż:
- 1. PRU "P." Sp. z o.o. [...] zgłoszone w załączniku nr 2 do wniosku o płatność uprawiało na powierzchni 12,79 ha, na którą składały się:
- - działka ewidencyjna nr... o powierzchni 1,66 ha (położona w woj...., powiecie..., gmina....,
- - działka nr... o powierzchni 11,13 ha (położona w woj...., powiecie..., gminie..., Wydajność w okresie wnioskowanym wyniosła 48,44 t/ha.
Plantacja [...] na działce nr... została zakupiona w dniu... czerwca 2014 r. od [...]. "A." Sp. z o.o. (faktura nr...).
2. [...]." Sp. z o.o. [...] ujęte w załączniku nr 2 do wniosku o płatność uprawiało na powierzchni 47,25 ha, na którą składały się: - działka nr... o powierzchni 16,90 ha wszystkie działki położone w woj.... powiecie....
W okresie wnioskowanym członek Grupy osiągnął wydajność 48,09 t/ha.
Plantacja [...] na działkach nr...,...... została zakupiona dnia... czerwca 2014 r. od P.P.H. "A." Sp. z o.o. (faktura nr...).
W dniu... kwietnia 2015 r. organ 1 instancji ponownie wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień wskazując konieczność uszczegółowienia, złożonego w dniu... marca 2015 r., wyjaśnienia w kwestii zakupu plantacji [...] przez P. R. "C." Sp. z o.o. od P.P.H. "A." Sp. z o.o. oraz przez P.R.U. "P." Sp. z o.o. od P. W. "A." Sp. z o.o.
Ponadto, Dyrektor... Oddziału Regionalnego wezwał Grupę do złożenia dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów produkcji [...] zakupionych w czerwcu 2014 r. przez ww. członków oraz przedłożenie kopii faktur VAT o których mowa w wyjaśnieniach z dnia... marca 2015 r., jak również, złożenia wyjaśnień w zakresie powierzchni na jakiej członek Grupy, tj.: P. R. "N." Sp. z o.o. prowadził produkcję [...] ze wskazaniem numerów działek oraz ich położeniem, jak również podaniem wydajności produkcji w okresie objętym wnioskiem o płatność.
Jednocześnie, organ I instancji poinformował Grupę, że w sytuacji, gdy [...]. Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. nie wyprodukowało zakupionych w czerwcu 2014 r. [...] w swoich gospodarstwach to należy wyłączyć wartość brutto, wartość netto i ilość [...] odpowiadającą ilości tego produktu niewyprodukowanego w gospodarstwach członków ze wskazaniem faktury VAT, której to pomniejszenie dotyczy. W dniu [...] kwietnia 2015 r. Grupa złożyła wyjaśnienia informując, że [...] Sp. z o.o. ilość [...], którą zgłosiło w załączniku nr 2 do wniosku o płatność wyprodukowało na niżej wymienionych działkach:
- • nr... o powierzchni 6,58 ha
- • nr... o powierzchni 10,18 ha
- • nr... o powierzchni 15,59 ha
- • nr... o powierzchni 1,91 ha
- • nr... o powierzchni 7,94 ha
- • nr... o powierzchni 2,78 ha
- • nr... o powierzchni 2,35 ha
- • nr... o powierzchni 9,80 ha
- • nr... o powierzchni 62,39 ha – wszystkie położone w woj.... powiecie....
- • nr [...] o powierzchni 13,90 ha (położonej w woj...., powiecie..., gmina..., obręb...),
Z tym, że plantacja [...] na działkach ewidencyjnych nr...,...,...,...,... i... o łącznej powierzchni 27,17 ha została zakupiona dnia... czerwca 2014 r. od [...]." Sp. z o.o. (faktura...).
Natomiast plantacja [...] na działce nr... o powierzchni 13,90 ha została zakupiona dnia... czerwca 2014 r. od [...] Sp. z o.o.
W okresie [...] grudnia 2013 r. do [...] grudnia 2014 r. P. R. "N." Sp. z o.o. osiągnęło wydajność wynoszącą 61,53 t/ha.
W dniach [...] maja 2015 r. w siedzibie Grupy oraz w gospodarstwach członków [...]. Sp. z o.o. P. R. "N." Sp. z o.o. przeprowadzona została kontrola na miejscu.
W dniu... maja 2015 r. do... Oddziału Regionalnego ARiMR we W. wpłynęło pismo od Marszałka Województwa... informujące, że do [...] Sp. z o.o. dołączył nowy członek, tj.: [...] Sp. z o.o.
W dniu... maja 2015 r. Biuro Kontroli na Miejscu... Oddziału Regionalnego przeprowadziło kontrole u członka Grupy, tj.: [...] Sp. z o.o.
Następnie, w dniu... czerwca 2015 r. członkowie Grupy, tj.: [...] Sp. z o.o [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. wnieśli zastrzeżenia do wyników z kontroli na miejscu nie zgadzając się z zastosowanymi przez inspektorów terenowych kodami.
Jednak w piśmie z dnia... czerwca 2015 r. Kierownik Biura Kontroli na Miejscu... Oddziału Regionalnego ARiMR poinformował ww. członków Grupy, że kontrola na miejscu została przeprowadzona prawidłowo i nie ma podstaw do zmiany wyników kontroli.
Następnie, organ 1 instancji pismem z dnia... czerwca 2015 r. wezwał Stronę do skorygowania wniosku o płatność wraz z załącznikami w zakresie pomniejszenia ilości [...] sprzedanych za pośrednictwem Grupy odbiorcom zewnętrznym, w odniesieniu do:
- - P.R. "N." Sp. z o.o. dla którego należało pomniejszyć ilość [...] do poziomu ustalonego w protokole z kontroli na miejscu nr..., tj. do ilości 1618 t,
- - P.R.U. "P." Sp. z o.o. dla którego należało pomniejszyć ilość [...]w do poziomu ustalonego w protokole z kontroli na miejscu nr..., tj. do ilości 83 t.
Ponadto należało odpowiednio pomniejszyć wartości brutto i netto do właściwych faktur VAT z załącznika nr 3 wniosku o płatność.
Pismem z dnia... czerwca 2015 r. Strona złożyła wyjaśnienia wskazując, iż zdaniem Grupy członkowie: R. Sp. z o.o., P.R. "N." Sp. z o.o. i P. R.U. "P." Sp. z o.o. wytworzyli [...] z zakupionych w czerwcu 2014 r. plantacji[...], bowiem od czerwca do listopada 2014 r. ponosili koszty (wykonali niezbędne zabiegi uprawowe) oraz zebrali [...], a więc nie nabyli produktu od innych producentów.
Dyrektor... Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu... sierpnia 2015 r. wydał decyzję nr... o przyznaniu środków z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w wysokości 61 985,26 zł czego pomoc z budżetu UE wynosi: 46 488,94 zł za okres od dnia 23 grudnia 2013 r. do dnia 22 grudnia 2014 r., to jest za 1 rok działalności.
W dniu... sierpnia 2015 r. Grupa złożyła do Prezesa ARiMR odwołanie. Uznając jego bezzasadność organ II instancji przypominał że szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Grupy producentów rolnych " objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550, z późn. zm.).
Ustalenie wysokości udzielanej pomocy w danym roku uregulowane zostało w § 8 rozporządzenia gpr zgodnie z którym:
- 1. Wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.
- 2. Sposób obliczania oraz wysokość maksymalnych dopuszczalnych kwot udzielanej pomocy są określone w art. 25 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).
- 3. Pomoc jest wypłacana w złotych, a jej przeliczenie następuje zgodnie z zasadami określonymi w art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52).
Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia gpr, pomoc wypłacana w formie rocznych płatności obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia wydania decyzji o wpisie grupy do rejestru.
Stosownie z kolei do § 7 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia gpr, do wniosku dołącza się wykazy faktur VAT i rachunków, uporządkowanych w ujęciu chronologicznym, potwierdzających przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.
Zdaniem organu odwoławczego interpretacja rozporządzenia gpr, w tym zakresie § 8 ust. 1 i § 7 ust. 2 pkt 1 lit. C musi być dokonywana w ścisłym powiązaniu z przepisami unijnymi w tym w szczególności w zakresie zgodności wykładni ww. przepisów z art. 35 ust. 1 lit a i c rozporządzenia nr 1698/2005.
Organ II instancji podkreślił, że w przedmiotowej sprawie przedmiotem sporu jest nieuwzględnienie jako kwalifikowanych przychodów netto sprzedaży [...], których produkcja była prowadzona na działkach ewidencyjnych nabytych przez członków Grupy w czerwcu 2014 r., tj. w trakcie wegetacji. Jednocześnie wskazuje, iż przez pojęcie "produktów wytwarzanych w gospodarstwie" rozumie się cały proces związany z "produkcją" [...], a nie tylko jego zbiór. Za taką wykładnią tego pojęcia przemawia fakt, iż cele zawarte w art. 35 ust. 1 lit. a, c rozporządzenia nr 1698/2005 wskazują, że obowiązkiem grupy jest dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji członków grupy oraz ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji ze szczególnych uwzględnieniem zbiorów i dostępności, a co za tym idzie, wytwarzanie produktów ma być "kontrolowane" przez grupę w całym okresie procesu produkcji, a nie w okresie samego tylko zbioru plonu.
Zdaniem organu odwoławczego za taką wykładnią pojęcia "produktów wytwarzanych w gospodarstwie" przemawia również fakt, iż grupa ma również realizować cele określone w art. 2 ustawy gpr, tj.: (...) dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Zatem, Grupa musi mieć kontrolę nad całym procesem produkcji.
Jak wskazuje literatura fachowa uprawa [...] to proces kilkumiesięczny, bardzo wymagający. Warunki do wysiewu [...] występują od początku marca do końca kwietnia. [...] potrzebują minimum ok. 180 dni aktywnej wegetacji licząc od momentu wschodów, faza tworzenia korzenia zapasowego trwa średnio od połowy czerwca do września.
Zatem, organ odwoławczy nie może uznać za kwalifikowane przychody wynikające ze sprzedaży produktów wytworzonych na działkach ewidencyjnych, które w trakcie procesu produkcyjnego znajdowały się we władaniu P.W. "A." Sp. z o.o. i P.P.H. "A." Sp. z o.o. a dopiero od czerwca 2014 r. były we władaniu członków Grupy.
Prezes ARiMR nadmienia, że na przedmiotowe działki ewidencyjne płatność obszarową otrzymały P.W. "A." Sp. z o. o. oraz P.P.H. "A." Sp. z o.o.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji wzywał Stronę do określenia ilości produktów wytworzonych na spornych działkach.
W związku z powyższym, na podstawie danych przedstawionych przez Stronę organ odwoławczy we własnym zakresie podjął się ustalenia wielkości produkcji wytworzonej na spornych działkach.
Zgodnie z § 8 ust. 3 rozporządzenia gpr, kurs Euro właściwy do wyliczenia kwoty pomocy w przedmiotowej sprawie wynosi 1 Euro - 4,2732 zł.
Na podstawie art. 35 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005 oraz załącznika II do tego rozporządzenia, zostały określone procentowo kwoty pomocy należnej dla grupy producentów.
Wysokość pomocy finansowej została wyliczona w następujący sposób:
- 1) deklarowana wartość przychodów netto wynosi [...] zł.;
- 2) deklarowana ilość dostarczonych do Grupy produktów [...] t;
- 3) średnia cena produktu [...] zł (stosunek deklarowanej wartości przychodów netto do deklarowanej ilości dostarczonych do Grupy produktów);
- 4) kwota odrzuconych przychodów wynosi [...] zł (iloczyn niezakwalifikowanej ilości produktu i średniej ceny produktu)
- 5) wartość zakwalifikowanych przychodów netto wynosi [...] zł ([...] zł - [...] zł);
- 6) kwota pomocy obliczona na podstawie zadeklarowanych przychodów netto podanych we wniosku o płatność wyniosła [...] zł ([...] zł x 5%);
- 7) kwota pomocy dla zakwalifikowanych przychodów netto Grupy wynosi [...] zł (1 [...] zł x 5%);
- 8) kwota pomocy obliczona na podstawie ww. odrzuconych przychodów netto Grupy wynosi [...] zł (różnica łącznej kwoty pomocy i kwoty pomocy wyliczonej dla zakwalifikowanych przychodów);
- 9) kwota pomocy [...] zł ([...] zł-[...] zł);
- 10) procentowy udział kwoty pomocy dla odrzuconych przychodów netto grupy w stosunku do kwoty pomocy wyliczonej dla zakwalifikowanych przychodów netto grupy wynosi 25,91 %.
Mając na uwadze art. 30 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, płatności oblicza się na podstawie tego, co uznano za kwalifikowalne podczas kontroli administracyjnych. Państwo członkowskie sprawdza wniosek o płatność otrzymany od beneficjenta i określa kwoty, które kwalifikują się do wsparcia. Państwo członkowskie określa:
- 1. kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi wyłącznie w oparciu o wniosek o płatność;
- 2. kwotę, którą należy wypłacić beneficjentowi po sprawdzeniu kwalifikowalności wniosku o płatność.
Jeżeli kwota określona zgodnie z lit. a, przekracza kwotę określoną zgodnie z lit. b, o więcej niż 3 %, do kwoty określonej zgodnie z lit. b należy zastosować zmniejszenie. Kwota zmniejszenia stanowi różnicę między tymi dwiema kwotami. Zmniejszenie nie ma jednak zastosowania, jeżeli beneficjent może udowodnić, że nie ponosi winy za włączenie niekwalifikującej się kwoty.
Wysokość zawyżenia w niniejszej sprawie przekracza 3%, zatem należało zmniejszyć kwotę płatności, którą oblicza się w ten sposób, że kwotę pomocy wyliczoną dla zakwalifikowanych przychodów netto grupy producentów rolnych pomniejsza się o wysokość wyliczonej redukcji:
[...] zł - [...] zł = [...]zł.
Organ odwoławczy podkreśla, że powyższa kwota została również przyznana decyzją nr... z dnia... sierpnia 2015 r. będącą przedmiotem zaskarżenia, tj. decyzją organu I instancji.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła w całości Sp. z o.o. [...] w S. zarzucając:
wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRRO W) w zw. z art. 30 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe fasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z dnia 27 stycznia 2011 r. poprzez przyznanie kwoty pomocy finansowej po dokonaniu zmniejszeń za I rok prowadzenia działalności w wysokość [...] zł., w wypadku, gdy zebrany w postępowaniu materiał dowodowy jednoznacznie wskazał na konieczność wydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej we wnioskowanej przez Stronę kwocie, tj. 105.337,62 zł.;
wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem § 8 ust. 1 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wyrażenie "wytworzenie produktu" dotyczy wyłącznie uprawy rośliny dokonanej w całości przez jeden podmiot i obejmującej swym zakresem każdy etap rozwoju rośliny począwszy od siewu aż po zbiór, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazanego przepisu powinna prowadzić do przyjęcia, że poniesienie kosztu zakupu plantacji we wczesnej fazie rozwoju [...], a następnie dokonywanie stosownych zabiegów agrotechnicznych koniecznych do wzrostu rośliny oraz zbiór rośliny stanowi "wytworzenie produktu";
wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 polegającym na braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło Prezesa Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa, do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i nieprawidłowych ustaleń faktycznych jakoby niektórzy Członkowie Skarżącej, tj......" Sp. z o.o., i [...] Sp. z o.o., nie wyprodukowali części sprzedanych Spółce [...];
wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego polegającym na wydaniu zaskarżonej decyzji z niedostatecznym uzasadnieniem faktycznym i prawnym, tj. pominięciem okoliczności wykonywania przez niektórych Członków Skarżącej, tj. [...] Sp. z o.o., i [...] Sp. z o.o. licznych zabiegów agrotechnicznych na zakupionych plantacjach [...], niezbędnych by [...] osiągnęły parametry uprawniające do dokonania ich zbioru, a także pominięciem okoliczności, iż pierwsza kontrola organu administracji w dniach 6-8 maja 2015 r. w [...] Sp. z o.o. nie wykazała żadnych nieprawidłowości oraz nie zawarciem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyczerpującego uzasadnienia prawnego, zawierającego wskazanie przepisów prawa, na podstawie których organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie w zaskarżonej części decyzji organu I instancji a nadto na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. zobowiązanie organu administracji do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia spraw lub jej rozstrzygnięcie, tj. przyznanie Skarżącej środków finansowych z tytułu pomocy finansowej w ramach działania "Grupy Producentów Rolnych" w wysokości 105.337,62 zł., oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, jednak w pierwszej kolejności należy wskazać, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowią przepisy krajowe: ustawa ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 173 ze zm., dalej jako: "u.w.r.o.w.), rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 81, poz. 550 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie gpr"), a także przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. WE L 277/1 Nr 277, poz. 1 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie nr 1698/2005").
Ponadto należy przypomnieć, że stosownie do art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 88, poz. 983 ze zm. – dalej: "ustawa o grupach producentów rolnych") osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne prowadzące gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub prowadzące działalność rolniczą w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej, mogą organizować się w grupy producentów rolnych w celu: dostosowania produkcji rolnej do warunków rynkowych, poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych, a także ochrony środowiska naturalnego. Treść art. 3 ustawy o grupach producentów rolnych określa szereg warunków, które muszą zostać spełnione dla prowadzenia działalności przez grupę producentów rolnych, między innymi zgodnie z ust. 1 pkt 1 art. 3 grupa musi zostać utworzona przez producentów jednego produktu lub grupy produktów. W ustawie określone zostały również wymagania jakie musi spełniać statut lub umowa, na podstawie których działa grupa (art. 4).
Na podstawie art. 7 ustawy o grupach producentów rolnych, spełnienie przez grupę warunków określonych w ustawie o grupach producentów stwierdza w drodze decyzji administracyjnej marszałek województwa właściwy ze względu na siedzibę grupy, który dokonuje również wpisu grupy do prowadzonego przez siebie rejestru grup. Nadzór nad działalnością grupy sprawuje marszałek województwa (art. 12 ustawy).
Program wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich obejmuje między innymi działanie pod nazwą "grupy producentów rolnych". W ramach tego programu grupom producentów rolnych przyznawana jest pomoc finansowa. Realizowanie programu na terytorium RP reguluje ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w tym w odniesieniu do grup producentów (art. 5 ust. 1 pkt 10).
W treści art. 10 ust. 1 u.w.r.o.w. przewidziano, że pomoc jest przyznawana, jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach rozporządzenia nr 1698/2005 oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, a także w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ustawy, czyli w rozporządzeniu gpr.
Zgodnie z § 3 rozporządzenia gpr pomoc jest udzielania grupie producentów, która prowadzi działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest wpisana do rejestru grup producentów rolnych zgodnie z ustawą czyli do rejestru prowadzonego przez właściwego marszałka województwa, została utworzona ze względu na produkty określone w załączniku do rozporządzenia i został jej nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia gpr pomoc jest wypłacana w formie rocznych płatności i obejmuje okresy kolejnych 12 miesięcy prowadzenia działalności przez grupę, liczone od dnia decyzji o wpisie grupy do rejestru.
Przytoczone wyżej przepisy krajowe nie przewidują kontrolowania przez organy ARiMR założenia i funkcjonowania grupy producentów rolnych pod kątem spełnienia wymogów formalnych. W tym zakresie organy ARiMR są związane decyzją i wpisem do rejestru dokonanymi przez właściwego marszałka województwa. Wobec uzyskania przez skarżącą wpisu do prowadzonego przez Marszałka Województwa... rejestru grup producentów rolnych, Prezes ARiMR zobowiązany był uznać, że Grupa spełnia wymogi formalne bycia grupą producentów rolnych.
Organy ARiMR wydając decyzje o płatności są natomiast zobowiązane sprawdzić, czy wnioskodawca spełnia kryteria przyznania pomocy określone w przepisach wspólnotowych oraz czy nie zachodzą określone w przepisach wspólnotowych przesłanki do odmowy wypłaty pomocy.
Tak więc przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania środków finansowych organy orzekające sprawdzają, czy przyznanie pomocy wnioskodawcy wpisanemu do rejestru będzie zgodne z przepisami rozporządzenia nr 1698/2005 i rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L 25 z 28.01.201, str. 8; dalej jako: "rozporządzenie nr 65/2011").
Na gruncie prawa wspólnotowego cele pomocy finansowej przyznawanej grupom producentów określa przepis art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, który w ust. 1 stanowi, że wsparcia ze środków dotyczących wspierania tworzenia grup producentów udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grup producentów do celów:
- a) dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup;
- b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;
- c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.
W związku z tym, że istotą pomocy jest: dostosowanie do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego, wsparcie wspólnego wprowadzania do obrotu danego produktu czy też ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, należy przyjąć, że chodzi o działania wspólne, czyli dokonywane przez wszystkich członków grupy. Jak wynika z systematyki rozporządzenia nr 1698/2005 ma to służyć poprawie konkurencyjności sektora rolnego.
Zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.
W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, że Grupa spełniła warunki formalne do otrzymania płatności. Okoliczności te nie stoją jednak na przeszkodzie badaniu przez ARiMR zasadności przyznania płatności każdorazowo przy złożeniu przez Grupę wniosku o płatność. Wynika to z tego, że wpisanie Grupy do rejestru grup producentów zależy od spełnienia przez nią wymogów formalnych określonych w treści art. 3 ustawy o grupach producentów rolnych, zaś wydanie decyzji przez ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej, jest wynikiem spełnienia wymogów określonych treścią § 3 ust. 1 rozporządzenia gpr. Badanie zasadności wypłaty pomocy za konkretny okres obejmuje ustalenie prawidłowości złożonego wniosku jak również tego, czy spełnione są cele działania Grupy określone przepisami nie tylko krajowymi ale i unijnymi.
Zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia gpr wypłata pomocy za dany okres jest dokonywana na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która jest wydawana w oparciu o złożony wniosek o płatność, spełniający warunki określone w § 7 ust. 1, do którego dołączane są dokumenty wskazane w ust. 2 tego przepisu. Zgodnie z § 8 ust. 1 tego aktu wysokość udzielanej pomocy w danym roku prowadzenia działalności przez grupę ustala się na podstawie wartości udokumentowanych rocznych przychodów netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona i wytworzonych w gospodarstwach jej członków oraz sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy. Wreszcie, jak stanowi § 7 ust. 2 lit. c rozporządzenia gpr, do wniosku o płatność dołącza się m. in. dokumenty wskazujące przychody netto grupy ze sprzedaży produktów lub grupy produktów, ze względu na które grupa została utworzona, wytworzonych w gospodarstwach jej członków i sprzedanych odbiorcom niebędącym członkami grupy.
W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego sprawy organy administracji ustaliły, iż mimo spełnienia formalnych warunków niezbędnych do utworzenia grupy producentów rolnych na gruncie prawa polskiego, nie można uznać za kwalifikowalne te przychody netto ze sprzedaży [...], których produkcja była prowadzona na działkach ewidencyjnych nabytych przez członków Grupy w czerwcu 2014 r. tj. w okresie ich wegetacji.
Organy stoją bowiem na stanowisku, iż przez pojęcie "produktów wytwarzanych w gospodarstwie" rozumie się cały proces związany z "produkcją" [...] a nie tylko jego zbiór. Uzasadnienia takiego poglądu organy upatrują w treść art. 35 ust. 1 lit. a i c Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, oraz w treści art. 2 ustawy gpr. Zdaniem Sądu powyższy pogląd jest błędny i nie znajduje uzasadnienia prawnego. Nie wynika ono bowiem w żadnym razie z przywołanych przez organ ww. przepisów.
Artykuł 35 ust. 1 lit. a i c Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 stanowi że wsparcie (....) udziela się w celu ułatwienia tworzenia i działalności administracyjnej grupy producentów do celów:
dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów którzy są członkami takich grup;
ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności.
Z kolei art. 2 ustawy gpr mówi o dostosowaniu produktów rolnych i procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych, wspólnego wprowadzenia towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności produktów rolnych, rozwijania umiejętności biznesowych, marketingowych oraz organizowania i ułatwiania procesów wprowadzania innowacji a także ochrony środowiska naturalnego.
W ocenie Sądu cytowane przepisy nie wskazują na to aby pojęcie "produktów wytwarzanych w gospodarstwie" należało wiązać z całym procesem produkcji a więc procesem zaczynającym się na właściwym przygotowaniu gleby i siewie [...]poprzez wszystkie niezbędne zabiegi agrotechniczne związane z jego uprawą (odchwaszczanie, nawożenie, ochrona przed szkodnikami) aż po zbiór i sprzedaż. To że niektórzy członkowie grupy zakupili działki obsiane [...]w m-cu czerwcu 2014 r. nie oznacza, iż nie dokonywali żadnych zabiegów na tychże działkach. To właśnie także te późniejsze zabiegi doprowadziły w istocie do wzrostu [...], a zatem w konsekwencji do uzyskania właściwych parametrów umożliwiających ich zbiór.
Zdaniem Sądu skarżący ma rację podnosząc, że przepisy prawa nie obligują Producentów/Członków Grupy Producentów Rolnych do osobistego wykonania czynności związanych z uprawą roślin. Łatwo jest bowiem wyobrazić sobie sytuację, iż Producent nie dysponuje stosowną maszyną do wykonania danego zabiegu agrotechnicznego i wobec tego zleca wykonanie usługi podmiotowi zewnętrznemu. Powyższe nie powoduje jednak, iż zaprzestał on produkcji bądź stracił nad nią nadzór.
Zdaniem Sądu, nie znajduje oparcia w przepisach prawa twierdzenie organu administracji jakoby zakupienie plantacji [...] na początku okresu wegetacyjnego rośliny, a następnie wykonywanie wszelkich zabiegów agrotechnicznych i finalnie dokonany zbiór nie jest wytworzeniem produktu.
Powyższe oznacza, iż błędne było uznanie za niekwalifikowalne tych przychodów które wynikały ze sprzedaży produktów wytworzonych na działkach ewidencyjnych które w trakcie części procesu produkcyjnego znajdowały się we władaniu podmiotów nie będących członkami grupy, a począwszy od miesiąca czerwca 2014 r. znalazły się we władaniu członków grupy.
Konsekwencją tego o czym mowa będzie konieczność ponownego obliczania przez organ I instancji kwoty należnej skarżącej pomocy.
Mając powyższe na względzie Sąd uchylił zaskarżoną decyzją w całości. W pozostałej części skargę oddalił uznając, iż brak jest podstaw do zastosowania art. 145 a § 1 p.p.s.a.
Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 p.p.s.a.