Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 kwietnia 2017 r. strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2016 r. nr [...]. W uzasadnieniu wniosku powołano się m.in. na stanowisko wyrażone przez Regionalną Izbę Obrachunkową we W. w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. Wskazano, że w budżecie na rok 2017 nie uwzględniono wielkości zwrotu subwencji ([...] zł). Gdyby do tego doszło, Powiat nie byłby w stanie realizować zadań własnych na poziomie wymaganym przepisami prawa ani kontynuować realizację programu naprawczego. W ocenie strony skarżącej w sprawie występują przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") dotyczące spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane.
Przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine ustawy p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677).
Wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca uprawdopodobnił wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w przypadku wyegzekwowania przez organ kwoty przypadającej do zwrotu. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego celem zwrotu przez Powiat do budżetu państwa należności w wysokości [...] zł może spowodować trudne do odwrócenia skutki w postaci utraty możliwości realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych na stronę skarżącą, która jest jednostką samorządu terytorialnego.
W załączonej do wniosku opinii, Regionalna Izba Obrachunkowa dokonując oceny sytuacji finansowej Powiatu wskazała, że w jej ocenie "nie istnieje zagrożenie realizacji zadań własnych powiatu, pod warunkiem realizacji podjętych przez organ stanowiący Powiatu działań oszczędnościowych. Powiat posiada obecnie zdolności do regulowania swoich zobowiązań, wynikających z wielkości ujętych w budżecie. Oceniając jednak możliwość dokonania przez Powiat Ś. terminowego zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej (...) należy - zdaniem Izby – uwzględnić niebagatelną wielkość tych zobowiązań. Jego jednorazowa (w pełnej wysokości), nieplanowana przez organy Powiatu spłata, mogłaby bowiem – przy ograniczonej samodzielności dochodowej i wydatkowej Powiatu – spowodować istotne perturbacje w realizacji przyjętego przez Radę Powiatu harmonogramu działań oszczędnościowych.". Regionalna Izba Obrachunkowa konkludując wyraziła opinię, że "odroczenie przez Ministra Finansów terminu płatności tego zobowiązania, bądź rozłożenie go na raty pozwoliłoby organom Powiatu na podjęcie właściwych działań pozwalających na zachowanie relacji z art. 243 ustawy o finansach publicznych.".
Niewątpliwym jest, że strona skarżąca jako jednostka samorządu terytorialnego ma ograniczoną samodzielność tak wydatkową jak i dochodową, co przekłada się, jak zauważyła Regionalna Izba Obrachunkowa w przywołanej opinii, na możliwość powstania perturbacji, czy istotnych komplikacji w realizacji jej szeroko rozumianego planu budżetowego w przypadku wystąpienia nieplanowanych lub nieprzewidzianych wydatków. Szczególnie istotne znaczenie taka okoliczność mieć będzie w sytuacji, gdy w stosunku do takiej jednostki podjęto program postępowania naprawczego, którego celem jest zachowanie relacji określonej w art. 243 ustawy o finansach publicznych, jak uczyniono to w stosunku do Powiatu Ś. uchwałą Rady Powiatu Ś. nr [...] (por. postanowienie NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. II GZ 296/16).
Sąd miał również na względzie, że Powiat jest specyficzną instytucją działającą na podstawie i w granicach określonych przepisami prawa oraz uchwałą budżetową, a zatem jego swoboda w dysponowaniu środkami pieniężnymi jest znacznie ograniczona i odmienna niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych działających w ramach swobody działalności gospodarczej (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt II GZ 371/11, z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 72/13).
Mając wskazane okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.