Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 8

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 821/08

prawomocnyRozstrzygnięcie: za organemTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Skład
Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Asesor WSA - Piotr Kraczowski
- Izabela Zdzieszyńska protokolant
Rozpoznanie
na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2008 r.
Sprawa
sprawy ze skargi W.A. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia... stycznia 2008 r. nr... w przedmiocie odmowy potwierdzenia represji; oddala skargę

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi z 8 lutego 2008 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez W. A., jest decyzja Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z... stycznia 2008 r. nr..., utrzymująca w mocy decyzję własną z...listopada 2007 r. nr... o odmowie potwierdzenia, że Wnioskodawca został odebrany rodzicom w celu poddania przymusowemu wynarodowieniu.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Pismem z 3 listopada 2006 r. (data wpływu do organu: 12 grudnia 2006 r.) W. A. wystąpił do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu; dalej powoływanego jako: "Prezes IPN" z wnioskiem o potwierdzenie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371 ze zm.); dalej powoływanej jako: "ustawa o kombatantach". Motywując wniosek wskazał, iż w okresie od pierwszych dni października 1939 r. do 27 czerwca 1940 r. wraz z całą rodziną (matką, ojcem i dwojgiem rodzeństwa) przebywał w obozie w... (...). Wnioskodawca, jego brat Z. i siostra J. zostali osadzeni wraz z innymi dziećmi w oddzielnym baraku bez prawa widzenia rodziców. Przychodzące do baraku dwie Niemki o imionach... i... były, jego zdaniem, zatrudnione, aby germanizować i pod przymusem wynarodowić dzieci.

Zaznaczył, iż po wypuszczeniu całej jego rodziny z obozu powrócił do dziadków S. w T., a w 1943 r. jego ojciec – W. A. został ponownie aresztowany i wywieziony do niewoli w L., skąd powrócił przed Bożym Narodzeniem 1945 r. po powtórnym spaleniu rodziny przez bandy UPA i ucieczce do H.. Stwierdził nadto, że wykaz miejsc odosobnienia zawarty w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. nie jest pełny oraz, że w obozie... oprócz jeńców wojennych przebywali również cywile i dzieci, co wynika z oświadczeń świadków i z dokumentacji tworzonego muzeum obozu w Olsztynku.

Zainteresowany zaznaczył, iż przedmiotowy wniosek został skierowany do IPN w związku z pismem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 27 listopada 2003 r. oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 9 września 2003 r. sygn. akt II SA/Lu 1558/02 uchylającym decyzję Kierownika Urzędu z... października 2002 r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich

Jak wynika z akt sprawy, w wyniku rozpatrzenia wniosku W. A. z 21 marca 2000 r. o przyznanie uprawnień kombatanckich, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z... września 2002 r. nr..., wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 oraz art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o kombatantach, odmówił Wnioskodawcy przyznania uprawnień kombatanckich stwierdzając, iż okoliczności rozpatrywanej sprawy nie dają podstaw do uznania pobytu Zainteresowanego w obozie jenieckim jako represji wynikającej z przepisów ustawy o kombatantach. Nadto zaznaczył, iż rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. nr 106, poz. 1154), nie wymienia obozu w... jako spełniającego kryteria określone w art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach.

Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ww. decyzja została utrzymana w mocy decyzją Kierownika Urzędu z... października 2002 r. nr...

Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 9 września 2003 r. sygn. akt II SA/Lu 1558/02 uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż organ orzekający nie rozważał sprawy w aspekcie art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach, podczas gdy Skarżący w kilku pismach złożonych w toku postępowania twierdził, że każdy z rodziców był w osobnym baraku, a sam Skarżący - oddzielony od rodziców - przebywał z dziećmi, w stosunku do których prowadzono germanizację. Skarżący wnosił też o przesłuchanie świadków, którzy pośrednio mają wiadomości o charakterze jego pobytu w obozie w...

Wobec powyższego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pismem z 27 listopada 2003 r. poinformował Wnioskodawcę, iż o potwierdzenie okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach tj. odebrania dzieci rodzicom w celu poddania eksterminacji lub przymusowego wynarodowienia, należy wystąpić do Prezesa IPN. Następnie postanowieniem z 28 listopada 2003 r., działając na podstawie art. 97 § pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071), dalej powoływanej jako: "k.p.a.", Kierownik Urzędu zawiesił postępowanie w sprawie wyjaśniając, iż wydanie decyzji w przedmiocie uprawnień kombatanckich jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia Prezesa IPN potwierdzającego okoliczności wskazane w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach..

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku W. A. z 3 listopada 2006 r., Prezes IPN, decyzją z... listopada 2007 r. nr..., na podstawie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o kombatantach, odmówił potwierdzenia, że Wnioskodawca został odebrany rodzicom w celu poddania przymusowemu wynarodowieniu.

W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w wyniku kwerendy archiwalnej zakończonej we wrześniu 2007 r. nie odnaleziono żadnych nowych dokumentów dotyczących wojennych losów rodziny A.. Wyjaśnił, że okoliczność odebrania dzieci rodzicom w celu poddania przymusowemu wynarodowieniu na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach należy rozumieć jako odebranie w drodze przymusu, z powziętym z góry zamiarem zerwania między nimi na zawsze wszelkich więzów, niszczenie i pozbawienie ich poczucia przynależności do narodu polskiego, zacieranie pochodzenia przez zmianę danych personalnych. W praktyce oznaczało to odłączenie dziecka od rodziny i włączenie go do rodziny niemieckiej z jednoczesną dyrektywą całkowitego zatarcia dawnych więzów i cech narodowych.

Zauważył, iż z oświadczeń Wnioskodawcy oraz z zeznań świadków wynika, że w obozie w... przebywał on wraz z całą rodziną od października 1939 r. do czerwca 1940 r. Członkowie rodziny zostali umieszczeni w oddzielnych barakach, a do baraku zajmowanego przez dzieci przychodziły dwie Niemki, które zmuszały je do używania w trakcie rozmowy wyłącznie języka niemieckiego.

Biorąc powyższe pod uwagę Prezes IPN stwierdził, iż sytuacja, w której znalazł się Wnioskodawca nie odpowiada wskazanemu powyżej rozumieniu przepisu art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach. Ustosunkowując się do twierdzeń Strony organ zauważył, iż oddzielanie dzieci od rodziców w obozach było powszechnie stosowaną praktyką głównie dlatego, by dzieci nie przeszkadzały rodzicom w ciężkiej pracy. Z kolei rozmowy z dziećmi tylko w języku niemieckim trudno uznać za "początek germanizacji", gdyż mógł to być jedyny język, jakim posługiwały się osoby sprawujące nadzór nad dziećmi. Organ podkreślił, iż Wnioskodawca przebywał przez cały czas w tym samym obozie co rodzice, a już... czerwca 1940 r. wraz z całą rodziną został wypuszczony z obozu i powrócił do dziadków S. w T..

Z tych względów, zdaniem organu, represje jakich doznał Wnioskodawca w wyniku tragicznych wydarzeń wojennych, choć bardzo bolesne w swej wymowie, nie wypełniają dyspozycji art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach.

Na skutek złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes IPN decyzją z... stycznia 2008 r., nr..., działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję własną z... listopada 2007 r.

W uzasadnieniu zwrócił uwagę, iż z treści art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach jednoznacznie wynika, że ustawodawca miał na myśli rzeczywiste intencje i czynności o charakterze eksterminacyjnym, a nie samo stworzenie bolesnych przeżyć powstałych w wyniku odłączenia od rodziców. Zaznaczył, iż sam fakt oddzielenia dziecka od matki, nie wypełnia przesłanek powołanego wyżej przepisu.

Ustosunkowując się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego organ stwierdził, iż postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone rzetelnie i zgodnie z wymogami k.p.a. W celu wyjaśnienia stanu faktycznego organ dopuścił wszystkie dowody (w tym zeznania świadków), rozpatrzył cały materiał dowodowy i dokonał jego oceny. Podkreślił, iż właśnie na podstawie zeznań świadków uznano za prawdziwe twierdzenia Wnioskodawcy dotyczące jego pobytu w obozie w... zaznaczając, iż w aktach sprawy brak jest innego dowodu potwierdzającego tę okoliczność.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję W. A. wniósł o jej uchylenie zarzucając naruszenie przepisów art. 7, 8, 9 w związku z art. 75, 77 i 80 k.p.a.

W motywach skargi podniósł m.in., iż wbrew twierdzeniom organu orzekającego spełnił wszystkie wymogi przewidziane w ustawie o kombatantach, a sposób załatwienia niniejszej sprawy stanowi obejście ustawy skutkujące bezprawnością zaskarżonej decyzji na podstawie art. 58 Kodeksu cywilnego.

Zarzucił, iż organ dokonał błędnej interpretacji art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach pomijając fakt, iż represje, jakich doznał Skarżący w obozie oznaczały w istocie początek germanizacji. Podniósł nadto, że wnioski zgłaszane na etapie postępowania administracyjnego, m.in. w piśmie z 5 października 2007 r., dotyczące włączenia do akt sprawy znajdujących się w IPN akt J. K. i S. C. oraz dokumentów z powstającego muzeum obozu....., nie zostały przez organ uwzględnione. Prezes IPN nie ustosunkował się również do jedynego zachowanego pisma z obozu w.... z 17 maja 1940 r., nie uwzględnił też rekomendacji Związku Kombatantów RP – Zarząd Okręgowy w Z., jak i Koła Związku Kombatantów w H..

W odpowiedzi na skargę Prezes IPN wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

W piśmie procesowym z 21 kwietnia 2008 r. W. A. wniósł o przyznanie uprawnień kombatanckich oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Ponownie podniósł zarzut nieuwzględnienia przez organ wniosków dotyczących analizy akt J. K. i S. C. oraz dokumentów z powstającego muzeum obozu... Wskazał również, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę organ nie ustosunkował się do złożonego do akt sprawy oświadczenia S. C. z 24 października 2006 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a., a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Wobec powyższego, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa IPN w dniu.... stycznia 2008 r., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. przepisów oraz w oparciu o akta sprawy na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a., tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami k.p.a., jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie o kombatantach, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i na tej podstawie skargę oddalił.

Jednocześnie Sąd zaznacza, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracji. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej poprzez przyznanie uprawnień kombatanckich, zgodnie z wnioskiem Skarżącego zawartym w piśmie procesowym z 21 kwietnia 2008 r. Sąd kontroluje bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu - w przedmiotowej sprawie decyzji Prezesa IPN z... stycznia 2008 r., nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny, przyznając stronie określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków.

Sąd zważył, iż zgodnie z dyspozycją art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach, przepisy ustawy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia. Natomiast w myśl art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. b powołanej ustawy, na wniosek osoby zainteresowanej Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu potwierdza okoliczność, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy.

Jak zatem wynika z treści art. 8 ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy o kombatantach, kompetencja Prezesa IPN została ograniczona do potwierdzenia faktu odebrania dzieci rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia. Unormowanie to stanowi podstawę do rozgraniczenia właściwości Prezesa IPN od właściwości Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, który zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach, właściwy jest do orzekania w formie decyzji o spełnieniu warunków przyznania uprawnień kombatanckich. Ma to określone konsekwencje prawne dla wykładni art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach przez zawężenie właściwości Prezesa IPN do potwierdzenia na podstawie posiadanej dokumentacji faktów, o których stanowi art. 4 ust. 2 tej ustawy, a nie prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia okoliczności będących podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich (por. wyrok NSA z 20 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 886/05, LEX nr 266485).

W świetle powyższego zasadne jest stanowisko organu orzekającego, który - wobec treści wniosku Skarżącego z 3 listopada 2006 r. oraz żądania rozpatrzenia sprawy również "w oparciu o inne artykuły ustawy kombatanckiej, oprócz art. 4 ust. 2" zawartego w piśmie Skarżącego z 5 października 2007 r. - wyjaśnił, iż właściwość Prezesa IPN w rozpatrywanej sprawie jest ograniczona wyłącznie do potwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach, natomiast rozpatrywanie wniosku dotyczącego przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie innych przepisów ustawy o kombatantach leży w kompetencji Kierownika Urzędu. W tym kontekście nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Prezesa IPN przepisów postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w toku postępowania o przyznanie uprawnień kombatanckich wszczętego na wniosek z 21 marca 2000 r. oraz ustosunkowania się do okoliczności dotyczących wojennych losów rodziny Skarżącego, pozostających bez znaczenia dla oceny sprawy niniejszej z perspektywy przesłanek, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach.

Dotyczy to w szczególności faktu osadzenia i pobytu w obozie w... całej rodziny Skarżącego, którego - co należy podkreślić - nie kwestionuje Prezes IPN, ponownego aresztowania ojca Skarżącego i jego pobytu w niewoli w L., czy też wartości dowodowej zaświadczenia komendanta obozu... z... maja 1940 r., rekomendacji Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych – Zarząd Okręgowy w Z. oraz Koła Związku Kombatantów w H., które były już przedmiotem oceny Kierownika Urzędu w postępowaniu o przyznanie uprawnień kombatanckich, poddanej następnie weryfikacji przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Jak wskazano powyżej, przepis art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach stanowi tytuł prawny do ubiegania się o uprawnienia kombatanckie przez osobę, która jako dziecko została odebrana rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia. Zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w wyroku z 4 lutego 1994 r., sygn. akt III ARN 86/93 (OSNC 1994/11/221), odebrane rodzinie dziecko miało być na stałe wyobcowane ze swego naturalnego środowiska rodzinnego, w celu stopniowego wynaradawiania, czyli całkowitego wyobcowania go nie tylko ze środowiska rodzinnego, ale także wyeliminowania - w granicach istniejących możliwości - jakichkolwiek wpływów kultury, obyczajów i tradycji polskich, poddanie zinstytucjonalizowanym wpływom rozległej struktury społeczeństwa i państwa niemieckiego. W uzasadnieniu cytowanego powyżej wyroku wskazano ponadto, że odebranie dziecka rodzicom polegało z reguły na jego uwięzieniu lub fizycznym unicestwieniu, zniszczeniu lub konfiskacie domu rodzinnego i arbitralnym zdecydowaniu o jego dalszych losach.

Nieomal regułą było, że po uwięzieniu rodziców i zniszczeniu gniazda rodzinnego dziecko polskie bądź podlegało fizycznej eksterminacji, bądź przekazywane było instytucjom, organom lub rodzinom niemieckim. Jak wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w omówionym przez organ orzekający wyroku z 19 marca 1997 r., sygn. akt V SA 1705/95 (ONSA 1998/1/19), dzieci były odbierane rodzicom w drodze przymusu, a zatem wbrew ich woli, z powziętym z góry zamiarem zerwania między nimi na zawsze wszelkich więzów emocjonalnych wynikających z więzów krwi i poddanie ich programom wychowania w duchu narodowości niemieckiej, germanizację i zniszczenie w nich poczucia przynależności do narodu polskiego, a także zespolenie ich z autentyczną rodziną niemiecką przez adopcję.

Rozważając w powyższym kontekście stan faktyczny kontrolowanej sprawy, Sąd w składzie orzekającym stwierdza, iż Prezes IPN zasadnie odmówił potwierdzenia, że Wnioskodawca został odebrany rodzicom w celu poddania przymusowemu wynarodowieniu. Wydarzenia, jakich doświadczył Skarżący we wczesnym dzieciństwie w związku z pobytem w obozie w..., jakkolwiek dramatyczne i bolesne w swej wymowie, nie mieszczą się bowiem w ramach represji, o której stanowi art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach.

Po pierwsze wskazać należy, iż sam fakt kilkumiesięcznego pobytu Skarżącego we wskazanym obozie nie wyczerpuje przesłanek, wymienionych w powołanym przepisie. Jak wynika z twierdzeń Skarżącego, w obozie tym został uwięziony wraz z całą rodziną (matką, ojcem i dwojgiem rodzeństwa) w pierwszych dniach października 1939 r., przy czym okoliczność osadzenia kobiet, mężczyzn i dzieci w osobnych barakach bez prawa wzajemnego widzenia - w istocie powszechnie praktykowana przez okupanta jako jeden z elementów represji - nie może być interpretowana jako odebranie dziecka rodzicom, w rozumieniu art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach. Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, iż - jak wynika z oświadczeń Skarżącego - przebywając w jednym baraku z siostrą i bratem, nie został przymusowo rozdzielony z rodzeństwem.

Z kolei sprawowanie nadzoru nad uwięzionymi dziećmi przez osoby posługujące się językiem niemieckim oraz zakaz porozumiewania się przez więźniów w języku polskim, nie pozwala uznać, że Skarżący był podany procesowi wynarodowienia poprzez germanizację, rozumianego jako metodyczny, zinstytucjonalizowany tryb asymilacji z narodem niemieckim m.in. poprzez całkowite wyobcowanie ze środowiska rodzinnego i zniszczenie poczucia przynależności do narodu polskiego. W ocenie Sądu wskazane przez Skarżącego represje, jakim poddawano dzieci przebywające w obozie – zmuszanie do posługiwania się językiem niemieckim, bicie, poniżanie, wydzielanie głodowych racji pożywienia, stwarzanie warunków bytowych urągających prawom normalnego życia – stanowiły fragment realizacji szerokiej polityki represji, prowadzonej przez okupanta hitlerowskiego w stosunku do wszystkich osób osadzonych w podobnych miejscach odosobnienia w czasie II wojny światowej.

Z tych powodów, w ocenie Sądu, twierdzenia Skarżącego, iż represje jakim został poddany jako dziecko w obozie w... stanowiły "początek germanizacji" nie znajduje uzasadnienia faktycznego ani prawnego. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż - jak wynika z oświadczeń Skarżącego - w dniu 27 czerwca 1940 r. został on wraz z całą rodziną wypuszczony z obozu by następnie powrócić do rodziny zamieszkującej w T.. Tym samym nie można przyjąć, że w przypadku Skarżącego nastąpiło zerwanie więzów rodzinnych i wynarodowienie w wyniku arbitralnego zadecydowania o jego losach przez niemieckiego okupanta.

Powyższe wskazuje jednoznacznie, że w ustalonym stanie faktycznym obie przesłanki wymienione w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach nie zostały spełnione, a interpretacja ww. przepisu dokonana przez Prezesa IPN – wbrew zarzutom skargi – nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący załatwienia kontrolowanej sprawy w sposób polegający na obejściu ustawy o kombatantach skutkujący - jak zaznaczył Skarżący - nieważnością zaskarżonej decyzji na podstawie art. 58 Kodeksu cywilnego

Nie można natomiast odmówić trafności podniesionemu w skardze zarzutu naruszenia przez organ orzekający przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8, 77 oraz 107 § 1 k.p.a. poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich twierdzeń i wniosków Skarżącego zgłoszonych w toku postępowania administracyjnego, w tym podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dotyczy to w szczególności wniosku o dołączenie do akt rozpatrywanej sprawy, znajdujących się zdaniem Skarżącego w IPN, akt S. C. oraz J. K. (obecnie już nieżyjącego), którzy - jak wynika z oświadczenia Skarżącego - również przebywali w obozie w... Podkreślić jednak należy, że zaniechanie ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przedmiotowego wniosku, jakkolwiek stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, nie mogło mieć - zdaniem Sądu - istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy, a tylko takie, zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Zaznaczyć bowiem należy, iż dokonując oceny materiału dowodowego w sprawie niniejszej, zebranego również - jak zaznaczono w uzasadnieniu decyzji I instancji - w oparciu o kwerendę archiwalną, Prezes IPN nie odmówił wiarygodności twierdzeniom Skarżącego oraz oświadczeniom zgłoszonych przez niego świadków odnośnie samego faktu pobytu rodziny A. w obozie w.... w okresie październik 1939 r. – czerwiec 1940 r. Nie zakwestionował również w żaden sposób zeznań ww. osób odnośnie represji, jakim władze niemieckie poddawały ludność cywilną osadzoną w tym obozie. Wydając w kontrolowanej sprawie negatywną decyzję, Prezes IPN kierował się oceną okoliczności dotyczących pobytu Skarżącego w obozie z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach. W następstwie prawidłowo dokonanej wykładni prawa materialnego, podjął - zdaniem Sądu - trafne rozstrzygnięcie.

Dodatkowo Sąd zauważa, że powoływane w toku postępowania administracyjnego oraz w piśmie procesowym z 21 kwietnia 2008 r. oświadczenie S. C. z 24 października 2006 r., złożone - jak wynika z jego treści - na prośbę Skarżącego, stanowi wyłącznie potwierdzenie tego, że S. C. został wraz z rodziną osadzony w obozie jenieckim..., gdzie przebywał od kwietnia do września 1940 r.

Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

Zaznaczenia wymaga, iż błędy w nazwiskach niemieckich strażników obozowych znajdujące się w uzasadnieniu decyzji I instancji oraz powtórzone w odpowiedzi na skargę, należy zakwalifikować jako oczywiste omyłki pisarskie wynikające z zastosowanych technik komputerowych, które - jakkolwiek nie zasługujące na aprobatę - nie mogą mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.

Końcowo, odnosząc się do wniosku Skarżącego o zwrot kosztów postępowania zawartego w ww. piśmie procesowym Sąd zauważa, iż zwrot kosztów postępowania między stronami regulują przepisy art. 199 – 207 p.p.s.a. Postępowanie przed sądami administracyjnymi opiera się na zasadzie, zgodnie z którą zwrot kosztów postępowania może nastąpić na rzecz skarżącego w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona (z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 201 p.p.s.a.). Zważywszy jednak, iż w sprawie niniejszej skargę oddalono, brak jest podstaw do zasądzenia kosztów postępowania na rzecz Skarżącego.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.