Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M.M. (dalej: "Skarżący") jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy", "organ nadzoru") z dnia [...]marca 2020 r. nr [...]utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (dalej: "Naczelnik US", "organ I instancji") z dnia [...]stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność zabezpieczającą.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Naczelnik US wszczął z wniosku Wierzyciela, tj. Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich postępowanie zabezpieczające na majątku Skarżącego, na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...]listopada 2019 r. o nr [...], obejmującego obowiązek zwrotu równowartości należnego świadczenia w kwocie [...]zł nałożonego decyzją Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...]z dnia [...]listopada 2019 r. o nr [...].
W toku przedmiotowego postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny dokonał w dniu [...]listopada 2019 r. zajęć zabezpieczających wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w niżej wymienionych bankach tj.:
- - Bank [...], na podstawie zawiadomienia o nr [...], które bank otrzymał w dniu 12 listopada 2019 r. i w tej samej dacie poinformował o przeszkodach w realizacji zajęcia, z uwagi na brak środków na rachunku zobowiązanego przewyższających kwotę wolną od zajęcia,
- - [...], na podstawie zawiadomienia o nr [...], które bank otrzymał w dniu 11 listopada 2019 r., natomiast w dniu 22 listopada 2019 r. poinformował o przeszkodach w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na rachunku zobowiązanego przewyższających kwotę wolną od zajęcia,
- - Bank [...]w [...]S.A., na podstawie zawiadomienia o nr [...], które bank otrzymał w dniu 12 listopada 2019 r., natomiast w dniu 14 listopada 2019 r. poinformował o przeszkodach w realizacji zajęcia, z uwagi na brak środków na rachunku zobowiązanego,
- - [...]S.A., na podstawie zawiadomienia nr [...], które Bank otrzymał w dniu 8 listopada 2019 r. i w tej samej dacie poinformował, iż przyjął zawiadomienie do obsługi.
Odbiór ww. zawiadomień wraz z odpisem zarządzenia zabezpieczenia z [...]listopada 2019r. o nr [...], Skarżący potwierdził osobiście w dniu [...] listopada 2019 r.
W przedmiotowym postępowaniu zabezpieczającym, organ egzekucyjny dokonał także między innymi zajęcia zabezpieczającego wynagrodzenia za pracę Skarżącego w [...]Spółka komandytowo-akcyjna, dokonaną na podstawie zawiadomienia z [...]listopada 2019 r. o nr [...]. Spółka otrzymała przedmiotowe zawiadomienie w dniu 18 listopada 2019 r., natomiast Skarżący w dniu 25 listopada 2019 r.
Pismem z [...]listopada 2019 r. [...] Spółka komandytowo-akcyjna poinformowała organ egzekucyjny, iż Skarżący nie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, w związku z czym nie pobiera wynagrodzenia, ponadto nie posiada w stosunku do w/w Spółki żadnych wierzytelności, na podstawie których byłaby ona zobowiązana do świadczenia na jego rzecz.
Pismem z [...] grudnia 2019 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] grudnia 2019 r. Skarżący wniósł skargę na czynność zabezpieczającą zajęcia wynagrodzenia za pracę ww. zobowiązanego w [...]Spółka komandytowo-akcyjna, dokonaną zawiadomieniem z [...]listopada 2019 r., wnosząc przy tym o uchylenie zaskarżonej czynności.
Postanowieniem z [...]grudnia 2019 r. o nr [...]organ egzekucyjny zawiesił postępowanie zabezpieczające prowadzone na majątku zobowiązanego, na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z [...]listopada 2019 r., w związku ze zgłoszeniem przez Skarżącego w dniu [...] listopada 2019 r. zarzutów do postępowania zabezpieczającego.
Następnie, postanowieniem z [...]stycznia 2020 r. o nr [...] omawiane postępowanie zostało przez organ egzekucyjny podjęte, w związku z wnioskiem Wierzyciela z [...]grudnia 2019 r. o nr [...].
Naczelnik US postanowieniem z [...]stycznia 2020 r. oddalił skargę na ww. czynność zabezpieczającą jako nieuzasadnioną. Biorąc pod uwagę stan prawny w zakresie zajęcia zabezpieczającego wynagrodzenia za pracę, jak również stan faktyczny omawianej sprawy, organ egzekucyjny stwierdził, iż dokonał zaskarżonej czynności zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, o których mowa w art. 72 -75 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm.); dalej: "u.p.e.a.".
Skarżący wniósł w ustawowym terminie zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika US.
Dyrektor IAS, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z [...]marca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika US.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS w całości oraz o zasądzenie od organu administracji publicznej na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
- - naruszenie art. 155a § 1 pkt 1 u.p.e.a., w zw. z art. 156 § 1 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, że nie doszło do naruszenia powyższych przepisów na skutek dokonania czynności egzekucyjnej w postępowaniu zabezpieczającym wszczętym na wniosek nieuprawnionego podmiotu, a tym samym brak podstawy prawnej do podjęcia czynności egzekucyjnej i do wszczęcia postępowania zabezpieczającego;
- - naruszenie art. 155a § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że doszło do prawidłowego zarządzenia zabezpieczenia; Komisja jest organem administracji publicznej (art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2267, dalej jako "ustawa o Komisji"), a Komisja nie podjęła rozstrzygnięcia o zarządzeniu zabezpieczenia, a jedynie Przewodniczący Komisji podpisał dokument nazwany "zarządzeniem zabezpieczenia"; jednak Przewodniczący Komisji - nie będąc organem nie był uprawniony do dokonania zarządzenia zabezpieczenia. Organ egzekucyjny dokonuje zabezpieczenia na wniosek wierzyciela i na podstawie wydanego przez niego zarządzenia zabezpieczenia. Skoro nie było wniosku uprawnionego wierzyciela, ani nie było zarządzenia zabezpieczenia, to organ egzekucyjny nie był uprawniony do wszczęcia postępowania zabezpieczającego i dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej;
- - bezzasadne przyjęcie, że dokonanie czynności egzekucyjnej przez niewłaściwy miejscowo organ egzekucyjny, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie;
- - naruszenie art. 54 § 1 u.p.e.a., poprzez bezzasadne uznanie, że zarzut wszczęcia postępowania zabezpieczającego na wniosek nieuprawnionego podmiotu, zarzut wadliwości zarządzenia zabezpieczenia i prowadzenia postępowania przez niewłaściwy organ egzekucyjny wykraczają poza ramy postępowania skargowego.
- - błędne przyjęcie, że nie doszło do naruszenia art. 72 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. polegającego na dokonaniu czynności egzekucyjnej w postępowaniu zabezpieczającym, polegającej na zajęciu wynagrodzenia za pracę podczas gdy zobowiązany nie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w [...] Spółka komandytowo-akcyjna, wobec czego nie pobiera wynagrodzenia za pracę.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2019 r. poz. 2325), dalej: "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy - czy to prawa materialnego, czy postępowania - sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Jednocześnie, stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, kierując się tymi przesłankami uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Należy zauważyć, iż w rozpoznawanej sprawie, pismem z [...] grudnia 2019 r., Skarżący wniósł skargę na czynność zajęcia zabezpieczającego wynagrodzenia za pracę w [...]Spółka komandytowo-akcyjna, dokonaną na podstawie zawiadomienia z [...]listopada 2019 r.
Naczelnik US, w postępowaniu prowadzonym w związku ze złożoną skargą, dokonał oceny zaskarżonej czynności, tj. zajęcia zabezpieczającego wynagrodzenia za pracę Skarżącego w [...]Spółka komandytowo-akcyjna i uznał, że czynność została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Stanowisko to zostało podtrzymane przez organ odwoławczy, który stwierdził, że zaskarżona czynność zabezpieczająca została przeprowadzona prawidłowo, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Zawiadomienie o zajęciu zabezpieczającym wynagrodzenia za pracę z [...]listopada 2019 r. zostało doręczone Skarżącemu w dniu [...] listopada 2019r., przy czym odbiór zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...]listopada 2019 r. Skarżący osobiście pokwitował we wcześniejszym terminie, tj. w dniu [...] listopada 2019 r. Natomiast [...]Spółka komandytowo-akcyjna otrzymała przedmiotowe zawiadomienie w dniu [...] listopada 2019 r.
Wystawione przez organ egzekucyjny zawiadomienie sporządzono na obowiązującym wzorze, zawiera również elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a, w tym oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego, numer zarządzenia zabezpieczenia oraz kwotę zabezpieczanych należności. Dokument zawiera też stosowne pouczenia, zarówno dla pracodawcy, jak i zobowiązanego. W sporządzonym zawiadomieniu wezwano również pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia zobowiązanemu, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu celem zabezpieczenia należności pieniężnych, co wypełnia normę prawną art. 72 § 1 u.p.e.a.
W ocenie Sądu, w analizowanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 72 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. polegającego na dokonaniu czynności egzekucyjnej w postępowaniu zabezpieczającym, polegającej na zajęciu wynagrodzenia za pracę podczas gdy zobowiązany nie jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w spółce [...]Spółka komandytowo-akcyjna, wobec czego nie pobiera wynagrodzenia za pracę.
Wskazać bowiem należy na treść art. 7 u.p.e.a. zgodnie z którym organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku. Zauważyć też należy, iż zajęcie wynagrodzenia jest środkiem dopuszczonym do egzekucji administracyjnej na podstawie art. 1a pkt 12 lit. a. Zgodnie zaś z art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, z zastrzeżeniem § 2-8. Tym samym, w przedmiotowej sprawie dokonanie zajęcia zabezpieczającego wynagrodzenia za pracę zobowiązanego było możliwe.
Sąd podziela pogląd organu nadzoru, iż w art. 72 u.p.e.a., normującym sposób dokonania czynności zajęcia wynagrodzenia za pracę, nie zawarto regulacji warunkującej dokonanie czynności od posiadania potwierdzonej informacji o aktualnym zatrudnieniu zobowiązanego u konkretnego pracodawcy. Natomiast, w treści art. 72 § 4 pkt 2 u.p.e.a. ustawodawca dał pracodawcy możliwość poinformowania organu egzekucyjnego o zaistniałych przeszkodach w przekazaniu kwoty zajętego wynagrodzenia. Bezspornie fakt, iż Skarżący nie jest zatrudniony w Spółce i nie pobiera wynagrodzenia należy do takich przeszkód. Wskazana okoliczność poddaje w wątpliwość skuteczność zastosowanego środka zabezpieczającego, nie przesądza natomiast o wadliwości czynności zabezpieczającej.
Odnosząc się do stanowiska Skarżącego wskazującego, że prowadzone postępowanie zabezpieczające zostało wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu, wystawione zarządzenie zabezpieczenia jest wadliwe, a postępowanie prowadzi niewłaściwy organ egzekucyjny, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż podniesione kwestie wykraczają poza zakres uregulowany w art. 54 ustawy egzekucyjnej. Niesporne jest bowiem, iż skarga na czynność egzekucyjną nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia, którym można negować całe prowadzone postępowanie egzekucyjne czy też zabezpieczające. Organ egzekucyjny nie był zatem uprawniony do dokonywania analizy, w postępowaniu zainicjowanym skargą na czynność egzekucyjną, kwestii poprawności wydania zarządzenia zabezpieczenia, uprawnień wierzyciela czy też kwestii właściwości organu egzekucyjnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem zarzut prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, może zostać podniesiony jedynie w trybie art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji), a nie art. 54 u.p.e.a. (skarga na czynności).
Ponadto uchybienia z art. 67 § 2 pkt 1, 4 i 5 u.p.e.a., polegające na błędnym określeniu wierzyciela, braku informacji o terminie płatności należności i rodzaju odsetek, błędnym określeniu rodzaju zobowiązania z tytułu wykonawczego, nie stanowią naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie dokonanej czynności. Nawet gdyby przyjąć, że błędnie określono wierzyciela, to uchybienie to i tak nie skutkowałoby nieważnością dokonanej czynności egzekucyjnej.
W kontrolowanej sprawie Skarżący skorzystał z trybu uregulowanego w art. 33 u.p.e.a., wnosząc pismem z 25 listopada 2019 r. zarzuty (identycznej treści, co w skardze) do przedmiotowego postępowania zabezpieczającego.
W świetle przywołanych okoliczności Sąd nie stwierdził żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.