Uzasadnienie
G., zwana dalej stroną skarżącą, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Finansów, nr [...], z dnia [...] grudnia 2012r., w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Wojewoda W. orzekł w przedmiocie zwrotu przez G. kwoty [...] zł stanowiącej pobraną z budżetu państwa w 2010 r. w nadmiernej wysokości część dotacji celowej na dofinansowanie świadczeń pomocy materialnej dla uczniów o charakterze socjalnym oraz w przedmiocie określenia terminu naliczania odsetek w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Powyższa decyzja została doręczona G. w dniu [...] maja 2012 r. Jak wynika z akt sprawy, od powyższej decyzji odwołanie wniósł r.pr. K.S. reprezentujący G. na podstawie upoważnienia złożonego do akt sprawy w dniu [...] grudnia 2011 r. Ustalono, że powyższe pełnomocnictwo nie zostało odwołane. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012r. Minister Finansów na podstawie art. 134 w związku z art. 61 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm)- dalej k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania z dnia [...] czerwca 2012r.
W ocenie Ministra Finansów, doręczenie decyzji Wojewody W. z dnia [...] maja 2012 r. stronie skarżącej, dokonane z pominięciem art. 40 § 2 k.p.a., oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych. Na poparcie powyższej oceny organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. W ocenie Ministra Finansów, w świetle przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ich wykładni dokonanej w powołanym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia orzecznictwie sądowoadministracyjnym, niedoręczenie w niniejszej sprawie decyzji Wojewody W. ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi oznacza brak skutecznego jej wprowadzenia do obrotu prawnego. Powyższe oznacza także, że określony w art. 129 § 2 k.p.a. 14 - dniowy termin przewidziany na wniesienie odwołania, niewątpliwie nie rozpoczął biegu. Odwołanie jest zatem, zdaniem organu, niedopuszczalne. Minister Finansów stwierdził, że aby decyzja z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], mogła być skutecznie zaskarżona w trybie odwoławczym Wojewoda W. powinien dokonać skutecznego jej doręczenia ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, G., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2012 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji.
Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej nie ulega wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie Wojewoda W. kierując decyzję na adres strony, a nie pełnomocnika naruszył przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Niemniej jednak działanie organu pierwszej instancji nie ograniczyło prawa strony do udziału w postępowaniu i do przedstawienia swoich racji, w efekcie nie pociągnęło za sobą negatywnych dla niej skutków - umożliwiając wniesienie odwołania.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. Badając skargę w tym zakresie, Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie narusza prawo, a zatem skarga podlega uwzględnieniu.
Przedmiotem rozpoznania jest postanowienie Ministra Finansów o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z uwagi na to, że wniesione zostało, zdaniem organu, przedwcześnie albowiem termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu, w skutek błędnego doręczenia decyzji.
Stanowisko organu, na tle ustalonego i niekwestionowanego przez strony stanu faktycznego sprawy, jest wadliwe. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, strona skarżąca była, już na etapie sprzed wydania decyzji, reprezentowana przez pełnomocnika r.pr. K. S. (k.60 akt adm.). Na dokumencie pełnomocnictwa widnieje bowiem data [...] grudnia 2011r. (data uwierzytelnienia pełnomocnictwa) podczas, gdy dniem wydania decyzji, od której wniesiono odwołanie jest [...] maja 2012 r. Organ, mimo posiadanej wiedzy co do tego, że strona skarżąca jest reprezentowana w postępowaniu administracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika, doręczył decyzję stronie skarżącej. Jak wynika z dowodu doręczenia decyzja została doręczona stronie skarżącej dnia [...] maja 2012 r. (k. 79 akt adm.). [...] czerwca 2012 r. (data nadania pocztowego) r.pr. K. S. wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2012 r.
Jak stanowi art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja z [...] maja 2012 r. została błędnie doręczona stronie skarżącej, która następnie przekazała ją pełnomocnikowi, a ten wniósł w jej imieniu odwołanie od decyzji. Zdaniem Sądu odwołanie takie należy uznać za wniesione prawidłowo.
Należy stwierdzić, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, mimo iż doręczenie decyzji nastąpiło z uchybieniem art. 40 § 2 k.p.a., to brak było podstaw do przyjęcia, iż złożone poprzez pełnomocnika odwołanie jest przedwczesne.
W odniesieniu do treści art. 40 § 2 k.p.a. wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II GSK 3/08, w którym stwierdził, że wykładnia art. 40 § 2 k.p.a. dokonana w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazująca, iż doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika jest bezskuteczne, miała na celu to, aby ochronić stronę przed negatywnymi, arbitralnymi działaniami organów administracji publicznej tak, aby nie pozbawić strony prawa do sądu. Strona ustanawiając pełnomocnika chce się ustrzec przed skutkami nieznajomości prawa, więc jeżeli organ pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to w ten sposób niweczy skutki wspomnianej staranności strony w dążeniu do ochrony jej praw i interesów oraz zapewnienia sobie ochrony jaką powinna uzyskać w państwie prawa. W celu tak rozumianych praw strony, gdy pominięcie pełnomocnika prowadziło do tego, że albo odwołanie do organu administracji publicznej, albo skarga do sądu administracyjnego były uznane za spóźnione, Sądy stawały w obronie zagwarantowania przewidzianego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że sytuacja faktyczna w rozpoznawanej sprawie była zgoła odmienna aniżeli w orzeczeniach, w których wskazano, że doręczenie decyzji stronie z pominięciem pełnomocnika jest bezskuteczne. W niniejszej sprawie fakt doręczenia stronie decyzji z uchybieniem art. 40 § 2 k.p.a. nie uniemożliwił stronie wniesienia odwołania przy udziale pełnomocnika, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, iż wniesione w ten sposób odwołanie jest przedwczesne.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 stycznia 2007 r. (sygn. akt II OSK 136/06, zbiór Lex nr 319187), sam fakt doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stronie, a nie jej pełnomocnikowi, w sytuacji gdy nie pociągnęło to za sobą negatywnych dla niej skutków umożliwiając mimo to wniesienie odwołania przez pełnomocnika strony skarżącej, jest naruszeniem art. 40 § 2 k.p.a., ale nie takim, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W wyroku tym NSA zaakceptował pogląd Sądu I instancji, iż odwołanie wniesione przez stronę przy udziale pełnomocnika, któremu nie doręczono decyzji, było złożone w terminie.
Zatem orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ukształtowane na tle stanu faktycznego tożsamego z tym, jaki ustalono w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej nie tylko nie traktuje naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. w kategorii kwalifikowanej wady decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ale nie uznaje go nawet jako uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z 6 listopada 2008 r. sygn. akt II GSK 440/08)
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w tym składzie podziela pogląd wyrażony w przywołanych wyrokach. Dostrzega przy tym, że w orzecznictwie prezentowane jest także takie stanowisko, jakie przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2006 r., sygn. V SA/Wa 725/06 (publ. Lex 265549) Sąd wywodził, że jeżeli decyzja została wysłana jedynie do strony, natomiast nie została w ogóle doręczona pełnomocnikowi zainteresowanego, to tym samym należy stwierdzić, iż w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 40 § 2 w zw. z art. 109 § 1 oraz art. 32 k.p.a. Zauważyć jednak należy, że po pierwsze to rozstrzygnięcie zapadło w innym stanie faktycznym. Po wtóre przyjmując, że uchybienie wskazanym przepisom stanowiło w istocie pominięcie strony, a zatem przesłankę wznowieniową, Sąd uznał, że jest to kwalifikowana wada decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W niniejszej sprawie naruszenie art. 40 2 k.p.a. nie stanowi przesłanki wznowieniowej albowiem strona skarżąca mogła i skorzystała z pomocy swego pełnomocnika.
Działanie organu nie ograniczyło prawa strony do udziału w postępowaniu i do przedstawienia swoich racji. Na marginesie należy zauważyć, że pełnomocnik strony skarżącej wnosząc odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2012 r. nie powoływał się na naruszenie art. 40 § 2 k.p.a., a zatem wolą strony skarżącej w niniejszej sprawie było merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania narusza art. 134 k.p.a., zatem zachodzi podstawa do jego uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a