Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...], Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...]oddalające skargę [...] Sp. z o.o. w G. na czynność egzekucyjną.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ egzekucyjny – Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] (dalej: "Dyrektor Oddziału ZUS"), wszczął egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...], wystawionego w dniu [...] stycznia 2015 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], obejmującego należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Odpis ww. tytułu z klauzulą wykonalności nadaną w dniu [...] stycznia 2015 r. wraz z zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. w [...] S.A. z siedzibą w [...], organ doręczył zobowiązanej Spółce. [...] SA otrzymał ww. zawiadomienie w dniu [...] stycznia 2015 r.
Pismem z dnia 30 stycznia 2015 r. Spółka wniosła skargę na ww. czynność egzekucyjną wnosząc o jej uchylenie oraz wyznaczenie jednego organu, który będzie prowadził egzekucję, zarzucając rażące naruszenie prawa. Spółka stwierdziła również, że podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego winno stanowić zarządzenie Prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej oddziału, który wszczął postępowanie.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej w [...] (dalej: "Dyrektor IS"), postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. o numerze wskazanym wyżej, oddalił przedmiotową skargę. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor IS wskazał na zasady postępowania egzekucyjnego mające zastosowanie przy zaskarżonej czynności egzekucyjnej i stwierdził, że w sprawie nie doszło do nieprawidłowości w działaniu egzekutora.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Spółka wskazała, że egzekucja powinna być prowadzona przez jeden organ egzekucyjny, a obecnie wobec niej prowadzone są egzekucje przez różne organy do tego samego rachunku bankowego. Podtrzymała zarzut naruszenia prawa podnosząc, że podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego winno stanowić zarządzenie Prezesa ZUS dotyczące właściwości miejscowej oddziału, który wszczął postępowanie.
Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji Minister Finansów, po dokonaniu analizy obowiązujących przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie uznał, że zażalenie jest bezzasadne. W szczególności Minister Finansów podniósł, że w ramach skargi złożonej na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. Z 2014 r. poz. 1619 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", można wnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych. W postępowaniu tym nie rozpoznaje się żadnych innych kwestii, zatem zarzuty odnoszące się do zbiegu egzekucji, nie mogą być uwzględnione.
Jednocześnie Minister Finansów stwierdził, że zastosowanie środka egzekucyjnego było zgodne z przepisami regulującymi tę kwestię - wymogi formalnoprawne jakich należało dopełnić przy zajęciu rachunku bankowego, określone w treści art. 80 u.p.e.a., zostały dochowane.
Odnosząc się do kwestii dotyczącej niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieopublikowanie zarządzenia prezesa ZUS w sprawie właściwości miejscowej oddziału wszczynającego postępowanie egzekucyjne, Minister Finansów wskazał, że katalog aktów prawnych, których ogłoszenie ma charakter obligatoryjny zawiera ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2011 r. nr 197 poz. 1172 ze zm.). Katalog ten nie obejmuje zarządzeń prezesa ZUS. Jednocześnie Minister wskazał, że zgodnie z art. 73 § 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.) oraz § 2 ust. 3 pkt 1 statutu ZUS, prezes ZUS wydaje zarządzenia w sprawie terenowych jednostek organizacyjnych. Jednym z takich zarządzeń (nr 10 z dnia 6 marca 2008 r.) ustanowiono, że Oddziału ZUS w [...] obejmuje zakresem działania teren miasta [...].
Zgodnie zaś z art. 22 § 2 u.p.e.a. właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. W związku z faktem, że siedziba strony znajduje się w [...], właściwym miejscowo i rzeczowo jest Dyrektor Oddziału ZUS w [...].
Minister Finansów stwierdził również, iż zarzut niedopuszczalności prowadzenia egzekucji przez kilka organów do jednego rachunku bankowego jest bezzasadny bowiem prowadzenie postępowania przez kilka organów egzekucyjnych nie powoduje wadliwości dokonanych czynności egzekucyjnych.
Od postanowienia Ministra Finansów, pismem z dnia 11 marca 2016 r. [...] Sp. z o.o. w [...], złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie postanowienia i zarzucając rażące naruszenie prawa. Podniesiony zarzut nie został uzasadniony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem sprawy jest skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego.
Skarga na czynność zajęcia rachunku bankowego znajduje oparcie w treści art. 54 u.p.e.a., a zatem sprawa może być rozpatrywana jedynie w zakresie jej dotyczącym. Skarga ta służy ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Wobec tego składając skargę w związku z podjętą czynnością dłużnik może podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skarżąca kwestionując prawo organu do dokonania czynności polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność na rachunku bankowym, nie podnosi żadnych zarzutów odnoszących się do prawidłowości wspomnianej czynności, lecz formułuje generalne zarzuty, co do właściwości organu egzekucyjnego.
Odnosząc się do tych zarzutów wskazać jedynie należy, że kwestia właściwości ww. organu, tj. Dyrektora Oddziału ZUS w [...] została w ocenie Sądu prawidłowo wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ trafnie wskazał – powołując się na przepisy ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz statutu ZUS – że organem właściwym miejscowo i rzeczowo w rozpoznawanej sprawie do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest Dyrektor Oddziału ZUS w [...], a zarządzenie Prezesa ZUS określające tę właściwość nie jest aktem podlegającym obligatoryjnej publikacji. Prawidłowe było również stanowisko organu w odniesieniu do wniosku Skarżącej o wyznaczenie jednego organu do prowadzenia egzekucji w przypadku zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową.
Oceniając zaskarżoną czynność egzekucyjną – zajęcie rachunku bankowego – należało uznać, że została ona przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które bezpośrednio prowadzą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków stosuje najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W myśl art. 1a pkt 2) u.p.e.a. pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego.
Natomiast wszelkie działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12) u.p.e.a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych z grupy pierwszej dotyczącej należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z rachunków bankowych.
Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. Jak już wskazano powyżej Skarżąca nie przedstawiła żadnego zarzutu dotyczącego tej czynności. Analiza akt administracyjnych wykazuje natomiast, ze działania organu były zgodne z prawem. Wspomnianego zajęcia dokonano zgodnie z treścią art. 80 u.p.e.a., czego Skarżąca nie kwestionuje. Zajęcie było również właściwe pod względem formalnym ze względu na zastosowanie prawidłowego druku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności, który odpowiada wzorowi ustalonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 655).
Analiza akt administracyjnych wykazuje, że działania organu były zgodne z prawem, a zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami u.p.e.a., w tym zgodnie z treścią art. 7 i art. 1a pkt 12a (zastosowano środek egzekucyjny przewidziany w ustawie) oraz zgodnie z art. 80 wymienionej ustawy (sposób i chwila dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego). Organ egzekucyjny dokonujący tej czynności był do niej upoważniony w świetle treści art. 19 § 4 u. p. e. a.
W tym stanie rzeczy, uznając postanowienie za prawidłowe, działając na podstawie art. 151 p. p. s. a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.