Uzasadnienie
Zaskarżonym pismem z dnia [...] lutego 2010r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - dalej zwana Agencją Restrukturyzacji, poinformowała M. R., że jego odwołanie dotyczące zwrotu kwoty pomocy w okresie związania celem projektu o znaku [...] złożonego w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006" w zakresie działania 1.2 "Ułatwianie startu młodym rolnikom" zostało rozpatrzone negatywnie. W ocenie Agencji Restrukturyzacji, powodem odmowy był fakt poniesienia kosztów kwalifikowanych w formie gotówkowej, niezgodnie z umową.
W skardze na ww. pismo Agencji Restrukturyzacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. R. podniósł m.in., iż informacja z [...] lutego 2010r. jest w całości nieprawidłowa i jako taka winna zostać uchylona przez Sąd.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wniósł o odrzucenie skargi ze względu na niedopuszczalność drogi sądowo -administracyjnej w sprawie, wskazując, że źródłem przedmiotowej sprawy jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", a w związku z tym sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "ppsa") sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Na podstawie art. 3 § 2 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje, akty, czynności w nim wymienione. Ponadto zgodnie z § 3 tego artykułu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Rozważając sprawę na wstępie należy podkreślić, że jej źródłem jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu złożonego w ramach SPO "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich" w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Podstawę prawną wspomnianego SPO stanowiło rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 września 2004 r.(Dz. U.197,poz. 2032 ze zm.) i rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r.(Dz. U. 207, poz. 2117 ze zm.). Ww. rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U 114, poz.1208 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 8 ust. 1 wspomnianej ustawy, dla realizacji Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006, o którym mowa w ustawie, tworzy się m.in. sektorowe programy operacyjne. Finansowanie realizacji planu określone zostało w art. 24 ust.1 ustawy, zaś zgodnie z ust. 2 tego art. "wydatki finansowe, są dla celów w tym ustępie wskazanych identyfikowane według kategorii interwencji stosowanej dla publicznych środków wspólnotowych". Stosownie zaś do art. 26 ust. 1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, ubiegający się o dofinansowanie ze środków, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 "projektów w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3, składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tych programach".
W przedmiotowej sprawie Skarżący złożył w dniu [...] listopada 2004r. stosowny wniosek o dofinansowanie do instytucji wdrażającej działanie programu tj. do Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa. Efektem zaaprobowania wniosku przez Agencję, było podpisanie w dniu [...] marca 2005 r. między Agencją i M. R. umowy określającej prawa i obowiązki stron związane z realizacją projektu w ramach Programu i Uzupełnienia Programu w zakresie "Wspierania zmian i dostosowań w sektorze rolno-żywnościowym" (priorytet) oraz "Ułatwianie startu młodym rolnikom"(działanie).
Umowa przewidywała m.in. w § 5 ust. 1 pkt 9, że Beneficjent zobowiązuje się do uzupełnienia wykształcenia w celu spełnienia wymogu dotyczącego kwalifikacji zawodowych w przypadku, gdy wymóg ten nie był spełniony w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.
Pismem z [...] września 2009r. Skarżący został poinformowany przez [...] OR Agencji Restrukturyzacji, iż w związku z nie złożeniem odpowiednich dokumentów dotyczących uzupełnienia wykształcenia w celu spełnienia wymogu dotyczącego kwalifikacji zawodowych, zostanie uruchomiona procedura windykacji należności w celu odzyskania wypłaconej pomocy w kwocie [...] zł wraz z odsetkami. Beneficjent naruszył bowiem § 5 ust.1 pkt 9 umowy.
Jak wynika z powyższego stanu faktycznego przedmiotem sporu stron, jest kwestia wywiązania się przez beneficjenta z umowy zawartej przez strony i prawo do otrzymania - zgodnie z tą umową - pierwotnie przyznanej należności.
Sąd w tym miejscu wyjaśnia, że strony - co wskazano wyżej - łączyła umowa, zatem wszelkie kwestie dotyczące tego, czy były podstawy do jej zmiany oraz podstawy do dokonania korekty w wypłacie określonej w niej kwoty dofinansowania, muszą być traktowane jako kwestie podlegające rozstrzygnięciu na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Bardzo jasne stanowisko dotyczące drogi sądowej i określenia w jakich granicznych sytuacjach właściwy jest sąd administracyjny a w jakich powszechny (w rozumieniu sądu cywilnego), zawarte jest w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29.03.2006 r. II GPS 1/06 ONSAiWSA 2006/4/95. Podobne zagadnienie dotyczące drogi sądowej i rozumienia pojęcia sprawy administracyjnej a związane ze stosowaniem przepisów ustawy z 20.04.2006r. o Narodowym Planie Rozwoju, uwzględniające stanowisko wynikające ze wspomnianej uchwały NSA, rozstrzygane było w wyroku NSA z 8.06. 2006 r. II GSK 63/06 oraz w wyroku z dnia 18.10.2007r. o sygn akt II GSK 199/07.
W wyrokach tych bardzo wyraźnie podkreślono, że ustawa o Narodowym Planie Rozwoju, przewiduje dwuetapowość postępowania związanego z realizacją wskazanych w niej m.in. sektorowych programów operacyjnych. Pierwszy z tych etapów, związany z oceną złożonych wniosków o dofinansowanie, o jakim mowa jest w treści art. 26 ust. 2 w/w ustawy, jest postępowaniem administracyjnym i powinien kończyć się wydaniem decyzji, czego konsekwencją jest, że w przypadku sporów wynikłych na tym tle, zainteresowanym dofinansowaniem, służy skarga do sądu administracyjnego. Drugi etap postępowania, który jest wynikiem zawarcia umowy, o jakiej jest mowa w art. 26 ust.5 ustawy powoduje, że spory powstałe na tle wywiązania się z umowy będącej umową cywilną, podlegają sądowi cywilnemu. Rozważając wspomniane zagadnienie na tle niniejszej sprawy należy stwierdzić, że bez znaczenia w związku z tym jest to, że umowa zawierana jest przez strony na stosownym formularzu według wzoru, którego treść określona została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2005 r. (Dz. U.154 poz. 1290), ponieważ okoliczność ta nie zmienia charakteru wspomnianej umowy.
W przedmiotowej sprawie doszło do realizacji drugiego etapu realizacji projektu w związku z zawarciem umowy, co powoduje, że powyższą sprawę - zdaniem Sądu - należy zakwalifikować do szeroko rozumianej "sprawy cywilnej" określonej w art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeksu postępowania cywilnego (Dz. U. z dnia 1 grudnia 1964 r.), w związku z czym wydanie rozstrzygnięcia przez Sąd Administracyjny naruszyłoby dyspozycję omawianego przepisu art. 3 ppsa.
W związku z powyższym złożoną skargę na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010r. do Sądu Administracyjnego należało uznać jako niedopuszczalną i na mocy art. 58 § 1 pkt. 6 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o jej odrzuceniu.