Uzasadnienie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 22 lipca 2016 r.) skarżący D. M. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada stałego źródła dochodów – utrzymuje się z prac dorywczych, a także korzysta z pomocy rodziców, którzy są emerytami. Jego majątek wyczerpuje działka o powierzchni 89 arów z rozpoczętą inwestycją (stacja paliw) i wartości 280.000 zł. Przedmiotowa nieruchomość, na której jest posadowiony budynek w stanie surowym i niezamkniętym, została zajęta przez komorników sądowych. W kwietniu br. skarżący otrzymał sądowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, orzeczony na wniosek jednego z jego wierzycieli. Do formularza wniosku skarżący załączył:
- 1) złożony w dniu [...] kwietnia 2016 r. w Sądzie Rejonowym w P. ([...] Wydział [...]) wniosek skarżącego jako dłużnika o ogłoszenie jego upadłości obejmującej likwidację majątku,
- 2) wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (dalej CEIDG), aktualny na dzień 7 kwietnia 2016 r., z której wynika, że skarżący jest aktywnym przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "B. [...] D.M.",
- 3) wydruk z CEIDG, aktualny na dzień 7 kwietnia 2016 r., z której wynika, że skarżący został wykreślony z ewidencji z dniem [...] stycznia 2014 r. jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "D. P. D. M.",
- 4) spis wierzycieli na dzień 26 kwietnia 2016 r. wykazujący zadłużenie skarżącego na kwotę [...] zł.
W piśmie z dnia [...] września 2016 r. (stanowiącym uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy) skarżący wskazał, że do kwietnia br. osiągał dochody z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą "[...] D. M.", jednak na skutek orzeczenia o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej, zmuszony był zlikwidować tę działalność. Aktualnie skarżący pracuje dorywczo – uzyskuje z tego tytułu kwoty nieprzekraczające 500 zł w skali miesiąca.
Skarżący oświadczył również, iż ma dwóch synów w wieku 12 i 14, którzy mieszkają z ich matką. Skarżący, w miarę możliwości, przekazuje matce dzieci zarobione pieniądze na ich utrzymanie, a rodzicom daje jedynie symboliczne kwoty (do stu zł).
Do ww. pism z 5 września 2016 r. załączył:
- - zeznanie podatkowe za 2014 rok (PIT-36L wraz z załącznikiem PIT/B), z którego wynika, że z tytułu działalności gospodarczej skarżący w 2014 roku osiągnął dochód w wysokości 6.142,60 zł przy przychodzie w kwocie 7.400 zł,
- - zeznanie podatkowe za 2015 rok (PIT-36L wraz z załącznikiem PIT/B), z którego wynika, że z tytułu działalności gospodarczej oraz innych źródeł skarżący w 2015 roku osiągnął dochód w wysokości 33.088,56 zł przy przychodzie w kwocie 40.009,65 zł,
- - potwierdzenie salda na rachunku bankowym skarżącego, prowadzonym w [...] Banku [...], które na dzień 5 września 2016 r. było ujemne i wynosiło -670,50 zł,
- - zestawienie operacji na rachunku bankowym skarżącego, prowadzonym w [...] Banku [...], za okres od 1 stycznia 2015 r. do 5 września 2016 r., na którym saldo końcowe wynosiło 0 zł,
- - zestawienie operacji na rachunku bankowym skarżącego, prowadzonym w [...] Banku [...], za okres od 1 stycznia 2014 r. do 5 września 2016 r., na którym saldo końcowe wynosiło 0 zł,
- - dokumenty wykazujące przychód skarżącego w wysokości 8.000 zł (a dochód w wysokości 7.043,81 zł) z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą "[...] D. M." za okres styczeń – kwiecień br.,
- - wydruk z [...], aktualny na dzień [...] września 2016 r., z której wynika, że skarżący został wykreślony z ewidencji z dniem[...] września 2016 r. jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...] D.M.",
- - dokumenty potwierdzające egzekucje prowadzone z majątku skarżącego (obwieszczenie o drugiej licytacji nieruchomości, wydruki z księgi wieczystej).
Natomiast w dniu 14 września 2016 r. do akt niniejszej sprawy wpłynęła kserokopia wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 2015 r. (sygn. akt [...]) orzekającego m.in. o pozbawieniu skarżącego na okres 5 lat prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu, który to wyrok został opatrzony w dniu [...] lutego 2016 r. klauzulą wykonalności.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Oceniając aktualną sytuację majątkową skarżącego podkreślić należy, że z CEIDG wynika, iż skarżący z dniem [...] grudnia 2013 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie detalicznej sprzedaży paliw do pojazdów silnikowych na stacjach paliw (prowadzonej pod nazwą "D. P. D. M."), a z dniem [...] sierpnia 2016 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie pozostałej działalności pocztowej i kurierskiej (prowadzonej pod nazwą "[...]. M."). Od dnia [...] września 2016 r. skarżący nie figuruje w [...] jako aktywny przedsiębiorca – został z niej wykreślony. Zaprzestanie prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej nastąpiło na skutek prawomocnego orzeczenia wobec niego (wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z [...] grudnia 2015 r., sygn. akt [...]) na okres 5 lat zakazu prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu.
Obecnie skarżący nie posiada stałego zatrudnienia, utrzymuje się z prac dorywczych. Z tego tytułu jego średnie dochody miesięcznie oscylują wokół kwoty 500 zł. Prawie całość tych dochodów skarżący oddaje matce jego synów z przeznaczeniem na ich utrzymanie. Sam natomiast w zasadzie pozostaje na utrzymaniu swoich rodziców, których jest w stanie wesprzeć jedynie drobnymi kwotami (do stu zł).
Przedłożone do akt sprawy dokumenty potwierdzają fakt, że majątek skarżącego został zajęty w wyniku licznych postępowań egzekucyjnych. Jego zadłużenie wobec 25 wierzycieli – według stanu na dzień [...] kwietnia 2016 r. – sięga kwoty 38.638.078,00 zł.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, w szczególności jeśli zważy się fakt, iż wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 100.000 zł. Zatem zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.