Uzasadnienie
Olga K. wystąpiła w dniu 22 czerwca 1998 r. o wymianę karty stałego pobytu, wydanej na podstawie ustawy z dnia 29 marca 1963 r. o cudzoziemcach /Dz.U. 1992 nr 7 poz. 30 ze zm./ na nową na podstawie art. 110 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach /Dz.U. nr 114 poz. 739/, do Wojewody.
Pomimo obszernej korespondencji prowadzonej przez Olgę K. z Urzędem Wojewódzkim w K., pisemnych interwencji w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wymiany karty stałego pobytu, Wojewoda nie dokonał tej czynności, nie wydał również żadnej decyzji administracyjnej.
Pismem z dnia 13 listopada 1998 r. Olga K. zwróciła się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o wydanie nowej karty stałego pobytu lub dokumentu podróży.
Od marca 1998 r. zarówno Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, jak również Wojewoda prowadzą z Olgą K. obszerną korespondencję, ale żaden z tych organów nie wydał decyzji administracyjnej.
W dniu 25 sierpnia 2000 r. Olga K. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz z prośbą o pomoc w uzyskaniu nowych dokumentów: karty stałego pobytu i dokumentu podróży.
W uzasadnieniu skargi podała, że do Polski przyjechała w czerwcu 1992 r. na podstawie zaproszenia od przyszłego męża - Włodzimierza K. Legitymowała się wówczas paszportem wydanym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich ważnym do 13 czerwca 1996 r.
Decyzją Wojewody z dnia 17 lutego 1993 r. uzyskała zezwolenie na pobyt stały na terytorium Polski oraz w dniu 26 marca 1993 r. otrzymała kartę stałego pobytu ważną do dnia 25 czerwca 1998 r.
Od marca 1998 r. skarżąca jest informowana korespondencyjnie o możliwości uzyskania nowej karty stałego pobytu na podstawie par. 23, par. 25 i par. 27 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 grudnia 1997 r. /Dz.U. 1998 nr 1 poz. 1/, ewentualnie dokumentu podróży na podstawie par. 32 i n. cytowanego wyżej rozporządzenia. Przy czym do wydania karty stałego pobytu zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami niezbędny jest ważny dokument paszportowy, zaś do uzyskania dokumentu podróży cudzoziemiec obowiązany jest złożyć kartę stałego pobytu.
Organy administracji początkowo informowały skarżącą, iż w celu uzyskania nowego dokumentu paszportowego winna się udać do kraju swego pochodzenia, lecz w momencie gdy paszport Olgi K. utracił ważność Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich już nie istniał. Wobec uporczywego stanowiska skarżącej odmawiającej wyjazdu do powstałej Federacji Rosyjskiej, dopiero w listopadzie 1999 r. poinformowano Olgę K., iż może ona uzyskać nowy dokument paszportowy bez konieczności wyjazdu z Polski - w Konsulacie Generalnym Federacji Rosyjskiej w K. Jak twierdzi w uzasadnieniu skargi Olga K. w placówce tej również odmówiono jej wydania nowego dokumentu.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, twierdząc, iż skarżąca mimo prowadzonej z nią korespondencji od marca 1998 r. oraz informowania o obowiązujących przepisach odmawia wystąpienia z wnioskiem do Konsulatu Generalnego Federacji Rosyjskiej w K. o wydanie nowego paszportu, bez którego nie jest możliwe wydanie jej nowej karty stałego pobytu.
W celu uzyskania dokumentu podróży, który zastępuje dokument paszportowy skarżąca zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji winna zwrócić się natomiast do Wojewody, a nie do Ministra zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Wprawdzie jak zaznaczył to Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1997 r. o cudzoziemcach /Dz.U. nr 114 poz. 739 ze zm./ istnieje możliwość wydania bezpośrednio przez ten organ dokumentu podróży, jeżeli przemawia za tym ważny interes cudzoziemca.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie stwierdzić należy, że prośba skarżącej o pomoc Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzyskaniu przez nią wnioskowanego dokumentu nie znajduje uzasadnienia w przepisie art. 23 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Z przepisu tego wynika, że znajduje on zastosowanie w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4. Przepis ten nie znajduje natomiast odniesienia do skargi na bezczynność organu, zatem Sąd nie jest władny do wkraczania w kompetencje organu.
Przechodząc do oceny zasadności skargi na bezczynność organu, skargę tę należało uwzględnić wobec oczywistej, rażącej, naruszającej art. 35 Kpa i art. 36 Kpa bezczynności organów administracji.
Wniosek skarżącej o wymianę karty stałego pobytu lub dokumentu podróży wpłynął w marcu 1998 r. do Wojewody, w zakreślonym w art. 110 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, w którym to jak pisze we wniosku skarżąca zgodnie z brzmieniem przepisu "karty stałego pobytu wydane przed wejściem w życie ustawy podlegają wymianie". Wniosek skarżącej złożony do Wojewody pozostaje niezałatwiony - jak wynika z pisma skierowanego w ramach interwencji już w marcu 1998 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych. Konsekwencją wymiany korespondencji pomiędzy skarżącą a Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji było pismo Olgi K. z dnia 13 listopada 1998 r. zatytułowane "podanie", w którym zwraca się do Ministra o wymianę karty stałego pobytu lub wydanie dokumentu podróży.
Wbrew wymogom zakreślonym w art. 35 Kpa wniosku nie załatwiono w żadnym z zakreślonych w art. 35 Kpa terminów. Poza informacjami odnośnie obowiązujących przepisów, nie zachowano również trybu przewidzianego w art. 36 par. 1 Kpa zobowiązującego organ do zawiadomienia strony o przyczynach zwłoki i terminie załatwienia sprawy.
Istotnie, organem właściwym do wydania karty stałego pobytu lub dokumentu podróży jest w tym wypadku Wojewoda /par. 27 i par. 32 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 grudnia 1997 r./, który pozostaje w tej sprawie w bezczynności od 3 lat. Jednakże przedmiotem skargi jest bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który od 3 lat nie załatwił wniosku Olgi K. ani w terminie określonym w art. 35 Kpa, ani w trybie przewidzianym w art. 37 Kpa.
Zasadność skargi na bezczynność organu stanowi podstawę do zobowiązania Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania decyzji administracyjnej przewidzianej w art. 83 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w zakreślonym w wyroku terminie - stosownie do treści art. 26 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy o NSA.