Uzasadnienie
A. F. (dalej: skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes UOKiK, organ) w przedmiocie rozpoznania wniosku dotyczącego praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów.
Skarżący podniósł, że Prezes UOKiK nie podjął działań oraz nie udzielił odpowiedzi na wniosek dotyczący możliwych praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w związku ze sposobem prezentowania wyników wyszukiwania przez wyszukiwarkę internetową Google.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie skargi, ewentualnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Podkreślenia wymaga, że każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 2a i § 3 oraz art. 4 p.p.s.a.).
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności w nim niewymienionych nie są objęte właściwością sądu administracyjnego, a zatem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargi takie podlegają odrzuceniu. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, zaś odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
Ze skargi wynika, że zarzucana bezczynność odnosi się do braku działań oraz braku odpowiedzi na wniosek z 17 lipca 2025 r. o podjęcie działań wyjaśniających w sprawie praktyk polegających na manipulowaniu wynikami wyszukiwania, preferowaniu określonych źródeł informacji, potencjalnym wprowadzaniu użytkowników w błąd w zakresie informacji dotyczących zdrowia i bezpieczeństwa.
W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że 17 lipca 2025 r. na adres skrzynki e-maliowej UOKiK wpłynęła wiadomość od skarżącego, w której poinformował Prezesa UOKiK o zauważonej różnicy w prezentowaniu wyników wyszukiwania zagadnień związanych ze zdrowiem przez poszczególne wyszukiwarki internetowe, a w szczególności, że wyszukiwarka Google pokazuje wyniki odmienne od innych wyszukiwarek. Wiadomość została zakwalifikowana jako sygnał z rynku pozostający poza zakresem właściwości Prezesa UOKiK. Skarżący otrzymał autonomiczną odpowiedź (tzw. "autoresponder") jako potwierdzenie odbioru wiadomości. Zawierała ona pouczenie, że nie na wszystkie wiadomości wysyłane są odpowiedzi, dlatego aby otrzymać informację zwrotną, należy złożyć formalne zgłoszenie na piśmie, czego skarżący nie uczynił.
Z kolei z akt sprawy przekazanych wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że nie toczy się żadne postępowanie dotyczące przedmiotu sprawy, w której miało dojść do bezczynności, a zatem uznać należy, że zarzucana bezczynność nie dotyczy aktu lub czynności podejmowanych w toku postępowania toczącego się na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej (w tym decyzji i postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-2 p.p.s.a.), ani postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (wskazanych w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Z uwagi na to, podstawy prawnej wniesienia takiej skargi nie mógł stanowić art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. (który odnosi się do aktów lub czynności podejmowanych w postępowaniu administracyjnym lub podatkowym, innych niż akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.), natomiast taką podstawę prawną mógłby potencjalnie stanowić art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., o ile bezczynność dotyczyłaby przypadku określonego w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Innymi słowy, dopuszczalność wniesienia przez skarżącego skargi na bezczynność wymaga oceny, czy zarzucony brak działania Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów polegał na niewydaniu innego niż określony w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podejmowanego poza postępowaniem administracyjnym lub podatkowym.
Zdaniem Sądu, różnicowanie wyników wyszukiwania tematów zdrowotnych w Internecie nie jest czynnością opisaną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym brak podjęcia działań przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w tym zakresie nie dawał skarżącemu podstawy do wniesienia skargi na bezczynność.
W orzecznictwie przyjmuje się, że art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. odnosi się do aktów lub czynności, które: 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia (bo te są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.);
2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, 3) muszą mieć charakter publicznoprawny, 4) dotyczą uprawnień i obowiązków wynikających z przepisu prawa (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 1756/06). Oczekiwana przez skarżącego czynność, której brak był powodem złożenia skargi na bezczynność, nie byłaby czynnością podejmowaną w sprawie indywidualnej skarżącego, jak też nie dotyczy uprawnień i obowiązków skarżącego wynikających z przepisu prawa, wymagających potwierdzenia przez organ administracji publicznej właśnie w drodze usunięcia określonych informacji ze strony internetowej danego podmiotu.
Wobec tego Sąd uznał, że zaskarżona bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie należy do spraw mieszczących się w kognicji sądu administracyjnego. Brak bowiem przepisu prawa zobowiązującego organ do wydania aktu lub podjęcia czynności dotyczących ogólnie ujętych praktyk związanych z prezentowaniem wyników wyszukiwania przez wyszukiwarkę Google, które dotyczyłyby uprawnień lub obowiązków skarżącego wynikających z przepisów prawa. Złożona skarga na bezczynność jest zatem niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Ze wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.