Uzasadnienie
W skardze strona wskazała, że w dniu 27 października 2014 r. złożyła podanie zawierające skargę w sprawie nieprawidłowości panujących w Okręgowym Inspektoracie Rybołówstwa Morskiego w Gdyni. Skarżąca podała, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotychczas nie wykonał odpowiedniej czynności administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.; dalej: "Ppsa"), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Kompetencje wojewódzkich sądów administracyjnych w zakresie rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych określone zostały w art. 3 p.p.s.a., który stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują kontrolę sądową i stosują środki określone w tych przepisach.
W przedmiotowej sprawie strona złożyła skargę do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z prośbą o wyjaśnienie sprawy dotyczącej postępowania wyjaśniającego, wskazując na wadliwość działania Okręgowego Inspektoratu Rybołówstwa Morskiego w Gdyni. W piśmie z dnia 4 grudnia 2014 r. organ ustosunkował się do skargi. Następnie w dniu 8 grudnia 2014 r. strona złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które organ odpowiedział w dniu 2 stycznia 2015 r. Skarga złożona w dniu 12 grudnia 2014 r. przez Stowarzyszenie... w T. do Sądu dotyczy bezczynności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie postępowania wyjaśniającego.
Stosownie do art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Sąd uznał, że powyższy przepis stosuje się do skargi złożonej przez Stowarzyszenie... w T. do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 27 października 2014 r.
W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, iż powyższy tryb "ogólnoskargowy" jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną, a mianowicie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. Na zawiadomienie to nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Zawiadomienie z art. 238 § 1 k.p.a. nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności.
Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., III SA1636/97, postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r. III SAB 108/99). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99).
Podkreślić należy, że skuteczne wniesienie skargi jest tylko możliwe co do aktu lub czynności (bezczynności) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Zatem uznanie, że spór dotyczący sprawy związanej ze skargą przewidzianą przez dział VIII k.p.a. (w niniejszej sprawie – skagą strony z dnia 27 października 2014 r.) nie podlega kognicji sądów administracyjnych, bez wątpienia musi prowadzić do odrzucenia skargi skierowanej do sądu administracyjnego (w niniejszej sprawie – skargi datowanej na 11 grudnia 2014 r.), co mając na uwadze - zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. - Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.