Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2017 r. przyznano B. P. prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, w związku z zamiarem wystąpienia ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 1084/16.
Pismem z dnia [...] r. wyznaczony pełnomocnik – adwokat A. W. – poinformowała, że sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, którą przesłała wnioskodawcy. Do pisma załączyła również odpis przedmiotowej opinii, sporządzonej w dniu [...] r.
Jednocześnie wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, iż pomoc prawna nie została opłacona w całości ani w części.
Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, iż przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), dopuszczają możliwość przyznania prawa pomocy przed wszczęciem postępowania (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, iż strona może skorzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika przy sporządzeniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Jednakże udzielenie wnioskującej stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie musi wiązać się z tym, że skarga taka zostanie rzeczywiście złożona, bowiem może się okazać, iż brak jest podstaw do jej wniesienia.
Pomimo tego, iż ustawodawca dopuścił przypadek ustanowienia pełnomocnika przed wszczęciem postępowania, to brak jest regulacji w zakresie wynagrodzenia takiego pełnomocnika w wypadku, gdy skarga nie zostanie złożona. Stosownie do treści przepisu art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714; zwane dalej: "rozporządzeniem").
Rozporządzenie określa jednakże opłaty w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Natomiast w niniejszej sprawie postępowanie przed sądem administracyjnym o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie zostało wszczęte, bowiem skarga, o której mowa w przepisach Działu VIIa p.p.s.a., nie została złożona.
Jednakowoż w ocenie referendarza sądowego przyjąć należało, iż wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną z urzędu należy się pełnomocnikowi ustanowionemu przed wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, także w przypadku, gdy stwierdzi on, że brak jest podstaw do jej złożenia.
Skoro bowiem adwokat podjął czynności zmierzające do zbadania czy zaistniały przesłanki do skorzystania z omawianej instytucji, to nie może być tak, że w razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do wniesienia skargi, o której mowa w art. 258a p.p.s.a., odmawia się mu wynagrodzenia z uwagi na brak podstawy do określenia należnej opłaty. Prowadziło by to w konsekwencji do sytuacji, w której podstawę do przyznania wynagrodzenia dawałoby tylko zainicjowanie postępowania, choć pełnomocnik zdawałby sobie sprawę z jego niedopuszczalności i czynił to wyłącznie z uwagi na należne wynagrodzenie.
Zdaniem referendarza dla określenia wysokości wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi w niniejszej sprawie należy per analogiam przyjąć opłatę przewidzianą za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Przemawia za tym treść przepisu art. 285l p.p.s.a., zgodnie z którym, do postępowania wywołanego wniesieniem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej.
W myśl § 21 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia, opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, zatem opłata należna w niniejszej sprawie – zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c – wynosi 240 zł, zaś 50% tej stawki – 120 zł.
Jednocześnie stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług.
Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały pokryte przez stronę – na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.