Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) w pełnym składzie podjęło w dniu 30 października 1995 r. uchwałę, w której postanowiło wystąpić do Naczelnego Sądu Administracyjnego o udzielenie odpowiedzi na pytanie przytoczone na wstępie.
Zagadnienie przedstawione Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu powstało w związku ze sprawą w której Burmistrz Miasta S. wydał na podstawie art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ i art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ decyzję z dnia 5 września 1995 r (...) o ustaleniu Spółdzielni Inwalidów "P. w S podatku od nieruchomości za lata 1993-1995 od części budynku rehabilitacyjnego. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że Spółdzielnia Inwalidów "P." w S., będąca zakładem pracy chronionej na podstawie decyzji Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych z dnia 29 czerwca 1992 r. (...), jest właścicielem zabudowanej nieruchomości, w której skład wchodzi budynek przychodni rehabilitacyjnej. W 1993 r. część pomieszczeń budynku została wynajęta Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy w K. na potrzeby Rejonowego Urzędu Pracy w S. oraz Przedsiębiorstwu Handlowo-Usługowemu "P." Od wynajętych pomieszczeń spółdzielnia nie naliczała i nie odprowadzała podatku od nieruchomości, powołując się na status zakładu pracy chronionej. Organ podatkowy uznał za niesłuszne stanowisko spółdzielni, że na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych w związku z art. 7 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ korzysta ona ze zwolnienia od podatku od nieruchomości od wszystkich nieruchomości będących jej własnością. Zdaniem organu podatkowego, interpretacja, wedle której zakład o statusie zakładu pracy chronionej w każdym wypadku korzysta ze zwolnień podatkowych, jest interpretacją rozszerzającą i sprzeczną z celem ustawy, to jest realizacją zasady równości szans osób niepełnosprawnych, tworzenia polityki ich zatrudnienia w celu rehabilitacji zawodowej i społecznej. Z tego wywiedziono wniosek, że spółdzielnia była obowiązana naliczać i odprowadzać podatki od nieruchomości od części budynku wynajmowanych innym podmiotom.
W odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta S. spółdzielnia zarzuciła, że w decyzji tej bezpodstawnie przyjęto, iż zwolnieniu podatkowemu podlegają nieruchomości spółdzielni, a nie ona sama jako podmiot gospodarczy. Wskazano, że art. 20 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych stanowi samodzielną podstawę prawną zwolnienia podatkowego, a decyzja nie powołuje przepisu, z którego miałoby wynikać wyłączenie ze zwolnienia podatkowego wynajętych części nieruchomości zakładu pracy chronionej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpatrując odwołanie, powzięło wątpliwość co do zwolnienia od podatku od nieruchomości tych nieruchomości i budynków lub ich części należących do zakładu pracy chronionej, które są wynajmowane innym podmiotom.
Rozpatrując przedstawione pytanie prawne, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według postanowień art. 7 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ zwalnia się od podatku od nieruchomości te nieruchomości lub ich części, które są zwolnione od podatku od nieruchomości na podstawie odrębnych ustaw.
Artykuł 20 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1991 r. o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych /Dz.U. nr 46 poz. 201 ze zm./ stanowi, że zakład pracy chronionej, uznany za taki w trybie art. 19 tej ustawy, jest zwolniony, z zastrzeżeniem ust. 2, z podatków, niepodatkowych należności budżetowych oraz z wpłat na Fundusz Pracy; wyłączenia zawarte w art. 20 ust. 2 nie obejmują podatku od nieruchomości. Stosownie do art. 20 ust. 3 tej ustawy środki uzyskane z tytułu zwolnień podatkowych, z wyjątkami nie obejmującymi podatku od nieruchomości, zakład pracy jest obowiązany przekazać: na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - 10 procent i na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych - 90 procent. (...)
Zwolnienia od podatku od nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych mają charakter przedmiotowy, natomiast zwolnienia określone w art. 20 ust. 1 powołanej ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych przysługują oznaczonym podmiotom - zakładom pracy chronionej i są zwolnieniami generalnymi. Oznacza to, że w odniesieniu do każdego podmiotu będącego zakładem pracy chronionej nie występują zobowiązania podatkowe w zakresie podatków objętych treścią art. 20 ust. 1.
Cytowana ustawa z dnia 9 maja 1991 r. nie zawiera przepisów ograniczających zakres wprowadzonego zwolnienia od podatku od nieruchomości, uzależniających zwolnienie od spełnienia dodatkowych warunków. Ograniczenia takiego nie można również wywieść z unormowań powołanej wyżej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wprawdzie wszystkie zwolnienia podatkowe nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz w rozpatrywanej sprawie zasada ta nie ma zastosowania wobec brzmienia przepisów wprowadzających zwolnienia, przy czym ograniczenie zwolnienia podatkowego ustalonego ustawą może nastąpić tylko wtedy, kiedy wynika bezpośrednio z przepisów ustawowych.
Ze sformułowań art. 20 ust. 1 i 2 powołanej ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych wynika wyraźnie, że zakład pracy chronionej jest zwolniony z określonych podatków, w tym od podatku od nieruchomości, bez żadnych ograniczeń i - jak wyżej wskazano - nie ma unormowania ustalającego, iż to zwolnienie obejmuje tylko wyznaczone kategorie nieruchomości lub budynków. Warunkiem uzyskania omawianego zwolnienia od podatku od nieruchomości, wyznaczonego podmiotowo, jest tylko spełnienie warunku, aby podmiot ten był zakładem pracy chronionej, i na zakres zwolnienia nie ma wpływu fakt wynajmowania nieruchomości lub ich części stanowiących własność zakładu.
Trzeba także podnieść, że zwolnienia podatkowe ustanowione ustawą z dnia 9 maja 1991 r. są późniejsze niż regulacje w tym przedmiocie zawarte w cytowanej ustawie o podatkach i opłatach lokalnych i nie występują żadne przesłanki do stosowania w rozpatrywanym przypadku interpretacji celowościowej, w szczególności wobec treści art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 1991 r., z której wynika, że środki uzyskane z tytułu zwolnień podatkowych są przekazywane na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych.
W świetle powyższych stwierdzeń i wniosków, które są wynikiem rozpatrzenia w trybie art. 50 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ przytoczonego na wstępie pytania prawnego, przedstawionego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...), Sąd udzielił odpowiedzi jak w sentencji uchwały.