Uzasadnienie
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej "organ", "UP" lub "Urząd Patentowy") postanowieniem z dnia z dnia [...] lutego 2020 r., znak [...], działając na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 15217 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 776 z późn. zm.), dalej "p.w.p.", po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wydanego postanowienia z dnia [...] września 2019 r., znak [...], o pozostawieniu bez rozpoznania sprzeciwu wniesionego przez R. P. (dalej "skarżący", "strona", "wnoszący sprzeciw") wobec zgłoszenia znaku towarowego słownego ClUPAGA [...] zgłoszonego przez A. B., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Do wydania postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 21 lutego 2019 r. został zgłoszony znak towarowy słowny CIUPAGA przez A. B., przeznaczony do oznaczania towarów i usług w kl. 32, 33 i 43. Znak ten został opublikowany w Biuletynie Urzędu Patentowego w dniu 1 kwietnia 2019 r. (nr ZT 14). W dniu 3 lipca 2019 r. do Urzędu Patentowego wpłynął sprzeciw wniesiony przez skarżącego.
Urząd Patentowy postanowieniem z dnia [...] września 2019 r., znak [...], pozostawił sprzeciw bez rozpoznania, wskazując, iż zgodnie z art. 15217 p.w.p. uprawniony do wcześniejszego prawa może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia znaku towarowego w terminie 3 miesięcy od daty ogłoszenia o zgłoszeniu znaku towarowego. Z uwagi, iż sprzeciw został opublikowany w dniu 1 kwietnia 2019 r. termin do wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu 1 lipca 2019 r. Natomiast nadanie sprzeciwu w firmie kurierskiej w dniu 2 lipca 2019 r. nastąpiło po upływie ustawowego terminu.
W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ utrzymał w mocy ww. postanowienie. W uzasadnieniu podkreślił, że termin do wniesienia sprzeciwu rozpoczyna bieg od dnia ogłoszenia przez UP o zgłoszeniu znaku towarowego. Jest to termin ustawowy, który nie może być przez organ wydłużany. Co więcej, jako termin prekluzyjny (zawity) nie może być przywrócony, a jego uchybienie powoduje bezskuteczność danej czynności procesowej. Dlatego też, organ musiał pozostawić wniesiony sprzeciw bez rozpoznania, ponieważ ustawowy termin do jego wniesienia, upłynął w dniu 1 lipca 2019 r., a sprzeciw wpłynął do UP 3 lipca 2019 r. Nadanie go w dniu 2 lipca 2019 r., było również dokonane po terminie, a ponadto jako dokonane u operatora pocztowego innego niż Poczta Polska S.A., nie mogło być brane pod uwagę.
Na postanowienie Urzędu Patentowego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisu art. 1291 ust. 1 pkt 12 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, a także naruszenie art. 7, 8, 9 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) dalej "k.p.a.", w zw. z art. 252 p.w.p., art. 1526a p.w.p. poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważania okoliczności sprawy i zbadania wszystkich dokumentów złożonych w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, w tym zwłaszcza dokumentu z dnia 13 kwietnia 2019 r., które zatytułowane zostało "ZAWIADOMIENIE. Uwaga do zgłoszonego znaku nazwa Ciupaga. Numer zgłoszenia [...]", a które zważywszy, że złożone zostało w terminie do wniesienia sprzeciwu, potraktowane powinno zostać jako skutecznie wniesiony sprzeciw, zwłaszcza że Urząd Patentowy jako organ administracji publicznej powinien działać w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa.
Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest bezzasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz.2325 t.j.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Kontrolując zaskarżone postanowienie, pod kątem powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przez organ przepisów prawa w stopniu uzasadniający jego uchylenie.
Art. 152 17 ust.1-7 p.w.p. znajdujący zastosowanie, w sprawie sprzeciwu wniesionego przez stronę stanowi że:
- 1. W terminie 3 miesięcy od daty ogłoszenia o zgłoszeniu znaku towarowego uprawniony do wcześniejszego znaku towarowego, uprawniony z wcześniejszego prawa osobistego lub majątkowego, a także osoba uprawniona do wykonywania praw wynikających z chronionej nazwy pochodzenia lub chronionego oznaczenia geograficznego może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia znaku towarowego z przyczyn, o których mowa w art. 1291 ust. 4 lub art. 1321 ust. 1-3. Termin ten nie podlega przywróceniu.
- 2. Od sprzeciwu należy wnieść opłatę.
- 3. Sprzeciw zawiera oznaczenie stron, wskazanie podstawy faktycznej i prawnej wraz z uzasadnieniem i zakresem sprzeciwu oraz podpis wnoszącego sprzeciw.
- 4. Sprzeciw oraz inne pisma wnosi się wraz z ich odpisami dla strony przeciwnej.
- 5. Materiały i dokumenty sporządzone w języku obcym wnosi się wraz z ich tłumaczeniami na język polski.
- 6. Urząd Patentowy, w drodze postanowienia, pozostawia bez rozpoznania sprzeciw, który:
- 1) został wniesiony po upływie terminu lub
- 2) nie wskazuje zgłoszenia znaku towarowego, wobec którego jest wnoszony, lub
- 3) nie wskazuje wcześniejszego prawa, o którym mowa w art. 132 1 ust. 1-3
- - chyba, że braki te zostały uzupełnione w terminie, o którym mowa w ust. 1.
- 7. Jeżeli sprzeciw nie spełnia wymogów formalnych, Urząd Patentowy wyznacza wnoszącemu sprzeciw termin do usunięcia braków pod rygorem umorzenia postępowania.
Z powyższej regulacji wynika, iż sprzeciw może zostać wniesiony przez uprawnionego do wcześniejszego znaku towarowego lub uprawnionego z wcześniejszego prawa osobistego lub majątkowego w terminie 3 miesięcy od daty ogłoszenia o zgłoszeniu znaku towarowego. Podstawą sprzeciwu mogą być wyłącznie przyczyny określone w art. 1321 ust. 1-3 p.w.p., co wynika z przyjętego w polskiej ustawie modelu postępowania w sprawie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy. Przyczyny określone w art. 1291 p.w.p. są bowiem przedmiotem badania merytorycznego przeprowadzanego przez Urząd Patentowy.
Termin do wniesienia sprzeciwu (3 miesiące od daty ogłoszenia o zgłoszeniu znaku towarowego) jest terminem, który nie podlega przywróceniu. Po upływie tego terminu jedynie w drodze wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy możliwe będzie unicestwienie przyznanej ochrony.(por. Lampart Marta, Prawo własności przemysłowej. Komentarz do zmian wprowadzonych ustawą z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1615), LEX/el. 2016 – komentarz).
Odnosząc się do zarzutu niezastosowania w sprawie art.129 1 p.w.p., Sąd wskazuje, iż przepis ten nie może być podstawą sprzeciwu z art.152 17 p.w.p. Okoliczności wskazane przez skarżącego, o których mowa w art.129 1 p.w.p. mogą podlegać badaniu w postępowaniu o unieważnienie zarejestrowanego znaku towarowego, po spełnieniu oczywiście pozostałych warunków ustawowych (art.164 - 167 p.w.p.).
W rozpoznawanej sprawie zaskarżeniu do Sądu podlega postanowienie o pozostawieniu sprzeciwu bez rozpoznania. Sąd jest związany granicami zaskarżenia, a więc w tym postępowaniu, nie mogły zostać rozpoznane, zarzuty skargi co do istoty sprawy oraz ich uzasadnienie zawarte w skardze.
Przechodząc do podnoszących zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego dotyczących zachowania terminu na wniesienie sprzeciwu przez stronę, wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1461 ust. 1 p.w.p. stanowi, iż Urząd Patentowy niezwłocznie dokonuje ogłoszenia w "Biuletynie Urzędu Patentowego" o zgłoszeniu znaku towarowego, co do którego nie stwierdzono braku warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy z przyczyn, o których mowa w art. 1291, art. 136 i art. 136 3.
Natomiast zgodnie z art. 252 p.w.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie organ pozostawił sprzeciw strony bez rozpoznania zgodnie z art.152 17 ust.6 pkt 1 p.w.p. stwierdzając, iż został wniesiony po terminie.
W ocenie Sądu organ trafnie przyjął, odwołując się do art.57 § 3 k.p.a, zgodnie z którym terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było-w ostatnim dniu tego miesiąca.
W świetle powyższego skoro ogłoszenie w Biuletynie Urzędu Patentowego o zgłoszeniu znaku towarowego [...] nastąpiło w dniu 1 kwietnia 2019 r.(okoliczność nie sporna w sprawie), to 3-miesięczny termin na wniesienie sprzeciwu upłynął z dniem 1 lipca 2019 r.(poniedziałek).
Skarżący terminu tego nie dochował. Jak wynika z akt sprawy sprzeciw wpłynął do organu w dniu 3 lipca 2019 r.
Istotną w sprawie okolicznością jest również to, że sprzeciw został nadany, przez stronę w dniu 2 lipca 2019 r. w firmie kurierskiej z naruszeniem art. 57 § 2 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Skutki zaś nadania pisma u operatora innego niż wyznaczony było już przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądowym, powołanym w zaskarżonym postanowieniu przez organ. Wskazuje się w nim, że w przypadku nadania przesyłki u operatora pocztowego niebędącego operatorem wyznaczonym, czynność złożenia odwołania (sprzeciwu) uważa się za dokonaną w dacie wpływu pisma do organu, nie zaś w dacie nadania przesyłki (vide np. wyrok z dnia 30 marca 2016 r., I SA/Po 1791/15; z dnia 28 kwietnia 2015 r., I SA/Rz 227/15,, wyrok z dnia 21 lipca 2016 r., II SA/Bk 277/16 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA).
Zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 ze zm.) Poczta Polska S.A. pełniła obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy tj. do dnia 31 grudnia 2015 r. Zgodnie jednak z decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 71 ust. 1 w związku z ust. 3 i 4 Prawa pocztowego, Poczta Polska S.A. została wybrana operatorem wyznaczonym do świadczenia usług powszechnych na lata 2016-2025, z dniem rozpoczęcia wykonywania tego obowiązku od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. (decyzja dostępna na stronie https://www.uke.gov.pl).
Powyższe oznacza, że skoro rolę operatora wyznaczonego na lata 2016 – 2025 pełni Poczta Polska S.A., to nadanie przesyłki u operatora innego niż ten podmiot skutkuje zachowaniem terminu dopiero wówczas, gdy przed upływem terminu przesyłka wpłynie do organu. Inaczej rzecz ujmując, w takiej sytuacji zachowanie terminu ocenia się nie według daty nadania przesyłki, a według daty wpływu do organu.
Zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w dniu 19 października 2015 r. w sprawie sygn. akt I OPS 1/15 podjął uchwałę z której wynika, że oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 178 ust. 1 Prawa pocztowego nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie (uchwała dostępna w CBOSA). Co prawda uchwała ta odnosi się do procedury sądowoadministracyjnej, jednakże z uwagi na identyczne brzmienie art. 83 § 3 p.p.s.a. oraz art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. jej treść można wprost odnieść do sytuacji jaka ma miejsce w sprawie niniejszej.
Reasumując, nadanie przez skarżącego sprzeciwu u operatora innego niż wyznaczony (Poczta Polska) skutkować musiało oceną zachowania terminu do wniesienia sprzeciwu, według daty wpływu do organu a nie według daty nadania przesyłki u operatora. Ta zaś w sprawie niniejszej wskazuje, że sprzeciw był spóźniony, bowiem wpłynął do organu w dniu 3 lipca 2019 r.
Istota zarzutów skargi zarzuty skargi dotyczących naruszenia przez organ art.7, art. 8, art.9 i art.77 k.p.a., w szczególności poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia okoliczności sprawy i złożonych do akt dokumentów przez stronę, sprowadza się do nieuwzględnienia przez organ jako sprzeciwu wniesionego w terminie, pisma strony z dnia 13 kwietnia 2019 r., które w formie elektronicznej wpłynęło do Urzędu Patentowego w dniu 16 kwietnia 2019 r. zatytułowanego "Zawiadomienie", opisanego jako: " Uwaga do zgłoszonego znaku nazwa Ciupaga. Numer zgłoszenia [...].". Pismo takie rzeczywiście znajduje się w aktach administracyjnych, jednakże w aktach jest również pismo organu z 9 maja 2019 r. [...] skierowane do strony wraz z urzędowym poświadczeniem odbioru przez stronę, z którego wynika, iż organ zawarł w powyższym piśmie szczegółowe pouczenie o możliwości wniesienia przez skarżącego, sprzeciwu z wyjaśnieniem procedury jego wniesienia w tym 3 miesięcznego terminu.
Nie budzi też wątpliwości, iż powyższe pouczenie (informacja), zostało skierowane do strony, w związku powołanym wyżej pismem z 13 kwietnia 2019 r. Organ w piśmie z 9 maja 2019 r. jednoznacznie wskazał, iż " W nawiązaniu do pisma z dnia 13 kwietnia 2019 r. Urząd Patentowy informuje, że po badaniu znaku słownego CIUPAGA nr [...] i stwierdzeniu braku bezwzględnych przeszkód udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy Urząd dokonał w dniu 01.04.2019 r. ogłoszenia o zgłoszeniu tego znaku towarowego w "Biuletynie Urzędu Patentowego" i od tego terminu płynie 3 miesięczny termin na wniesienie sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego. Jeśli więc uważa Pan, że znak CIUPAGA nr [...] narusza prawo do znaku nr [...] należy wnieść sprzeciw do zgłoszenia znaku CIUPAGA nr [...], stosownie do przytoczonych poniżej przepisów." Po czym w dalszej części pisma organ przytoczył pełną treść przepisów: art.152 17 p.w.p. oraz art.132 1 p.w.p.
Organ wyjaśnił również, iż: " Podstawą sprzeciwu, o którym mowa w art. 152 6a ust. 1 lub art. 152 17 ust. 1, mogą być również zgłoszenia znaków towarowych z wcześniejszym pierwszeństwem, o których mowa w ust. 1 pkt 2-4, o ile udzielone zostanie na nie prawo ochronne. Do czasu prawomocnego zakończenia wcześniejszych postępowań zgłoszeniowych, postępowanie w sprawie sprzeciwu zawiesza się (ust. 2). Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, w przypadku, gdy wcześniejszy znak towarowy został zgłoszony lub zarejestrowany w trybie określonym w art. 4 (ust. 3). Ochrona znaku towarowego zawierającego oznaczenia, o których mowa w art. 129 1 ust. 1 pkt 8-11, lub oznaczenia odnoszące się do pochodzenia towaru, nie wyłącza możliwości uzyskania prawa ochronnego przez inną osobę na znak towarowy zawierający takie same elementy dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli znaki te mogą być w obrocie łatwo odróżniane (ust. 4)."
W ocenie Sądu przesłana do strony informacja, odnosi się jednoznacznie do pisma skarżącego z 13 kwietnia 2019 r. i spełnia wymogi informacyjne nałożone na organ w art. 9 k.p.a. oraz zasad określonych w art.7 i art.8 k.p.a. Urząd patentowy wywiązał się należycie z obowiązku wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Pismo zawiera niezbędne wskazówki i wyjaśnienia, dla strony, do których gdyby się skarżący zastosował, wniósłby sprzeciw w terminie mimo, nieznajomości przepisów prawa.
Skarżący jednakże nawet nie ustosunkował się do powyższego pisma ani też nie poinformował organu, iż swoje "Zawiadomienie" z 13 kwietnia 2019 r. traktuje jako sprzeciw w rozumieniu art.152 17 p.w.p. Zarzut ten podniósł dopiero w skardze, dlatego też organ w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do tej kwestii. W ocenie Sądu mając na uwadze treść skierowanego do strony pisma z 9 maja 2019 r. i brak na nie, odpowiedzi skarżącego organ nie miał podstawy przypuszczać, iż pismo zatytułowane " Zawiadomienie ", stanowi sprzeciw w rozumieniu art.152 17 p.w.p. Okoliczności faktyczne sprawy, jak wykazała sądowa kontrola akt postępowania, nie uzasadniają zarzutów naruszenia powołanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego, podniesionych w skardze.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.