Uzasadnienie
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") postanowieniem z [...] lutego 2020 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 226 ust. 3 i ust. 5 oraz art. 245 ust. 1 pkt 1 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 776, z późn. zm., dalej: "P.w.p."), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. R. (dalej: "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie z [...] marca 2019 r. o zwolnieniu w całości Strony od opłaty za I okres (1-3 rok) oraz 4-10 rok ochrony wynalazku [...] oraz odmawiające zwolnienia od opłat za 11-17 rok ochrony ww. wynalazku i wyznaczające termin trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia na uiszczenie opłat za 11-17 rok ochrony.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, UP wyjaśnił, że 9 stycznia 2019 r. do UP wpłynął wniosek Strony o zwolnienie od opłat za wszystkie lata i wszystkie okresy ochrony wynalazku zgłoszonego za numerem [...]. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku UP wydał [...] marca 2019 r. postanowienie, w którym postanowił: 1) zwolnić w całości Stronę od opłaty za I okres (1-3 rok) oraz za 4-10 rok ochrony wynalazku [...], 2) odmówić zwolnienia od opłat za 11-17 rok ochrony ww. wynalazku, 3) wyznaczyć termin trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia na uiszczenie opłat za 11-17 rok ochrony (kwoty w łącznej wysokości 6850 zł). W uzasadnieniu postanowienia I instancji UP wskazał, że przedstawione przez wnioskodawcę argumenty uzasadniają zwolnienie go od opłaty za I okres (1-3 rok) oraz 4-10 rok ochrony zgłoszonego przez niego wynalazku.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że nie ma podstaw do zwolnienia zgłaszającego od opłat za 11 i następne lata ochrony, ponieważ art. 226 ust. 3 P.w.p. dopuszcza możliwość zwolnienia od opłat za okresy nieprzekraczające 10 lat od zgłoszenia wynalazku.
Od powyższego postanowienia zgłaszający złożył 8 maja 2019 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniósł o zwolnienie go w całości od opłat za 11 - 17 rok ochrony przedmiotowego wynalazku. Podniósł, że nie jest w stanie ponieść nawet części wymaganych opłat bez uszczerbku dla swego utrzymania.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy UP wskazał, że regulacja dotycząca zwolnienia z obowiązku uiszczenia niektórych opłat, w tym opłat okresowych pobieranych przez UP została zawarta w art. 226 P.w.p. Organ stwierdził, ze brzmienie art. 226 ust. 3 P.w.p., nie pozostawia żadnych wątpliwości co do dopuszczalnego wymiaru zwolnienia od opłat okresowych za ochronę wynalazku - wskazuje bowiem wprost, że możliwość zwolnienia nie dotyczy opłat za okresy przekraczające dziesięć lat od zgłoszenia. Począwszy od jedenastego roku ochrony nie jest możliwe uzyskanie choćby częściowego zwolnienia od opłaty okresowej. UP wskazał, że nie może więc w rozpatrywanej sprawie postąpić inaczej niż zwolnić Stronę od opłat w takim zakresie, w jakim pozwalają na to obowiązujące przepisy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie UP z [...] lutego 2020 r. Skarżący wniósł o jego zmianę i zwolnienie go od opłat patentowych za dalsze okresy ochronne. Skarżący wskazał, że skoro uprawnienia patentowe są aktualne 20 lat to możliwość zwolnienia od opłat patentowych i ochronnych powinna być ważna też 20 lat plus te lata, w okresie których dokumenty patentowe są rozpoznawane (około 5 lat), ale jeszcze dokument patentowy nie został wydany. Zdarza się, że UP wydaje dokument patentowy po kilku latach od zgłoszenia ze wsteczną datą, czyli z datą zgłoszenia wynalazku. Wygląda na to, że UP postępuje w sprawie Skarżącego na zasadzie dowolności, ale nie rozpoznając istoty sprawy i nie wnioskuje do ustawodawcy o uzupełnienia prawne.
Skarżący wskazał, że jest już osobą starszą i schorowaną, nie posiada własnego dochodu poza ustawowym zasiłkiem.
W piśmie procesowym pełnomocnika Skarżącego z 17 sierpnia 2020 r. pełnomocnik podtrzymał skargę i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części utrzymującej w mocy postanowienie I instancji w zakresie pkt 2 i pkt 3 i uchylenie w tym zakresie postepowania I instancji. Pełnomocnik wniósł również o skierowanie sprawy na posiedzenie jawne oraz o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że koszty pomocy prawnej świadczonej przez radcę prawnego nie zostały opłacone w części, ani w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak uzasadnienia prawnego dla rozstrzygnięcia w zakresie niewskazania okresu początku i końca terminu obejmującego zwolnienia Skarżącego z opłat od wynalazku oraz okresu zwolnienia za ochronę wynalazku oraz naruszenie art. 7 K.p.a., poprzez nieustalenia w jakim czasie Skarżący był zwolniony z opłat za lata od złożenia wniosku o patent za wynalazek oraz opłat za ochronę wynalazku operując jedynie okresami liczbowymi nie zaś dookreślonymi w czasie (kalendarzowymi), co czyni postanowienia niezrozumiałymi.
UP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."). Z art. 119 pkt 3 wynika, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Jak wynika z powyższych przepisów rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącego w piśmie procesowym z 17 sierpnia 2020 r., wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Należy jednak wskazać, że skierowanie sprawy, która na podstawie powyższych przepisów może być rozpoznana w trybie uproszczonym, na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 22 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1705/16). Zgodnie z art. 122 P.p.s.a., Sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Oznacza to, że Sąd nie jest związany wnioskiem strony w tym przedmiocie. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym przyspieszyło jej rozpatrzenie co uzasadnia taki tryb postępowania.
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz postanowienie I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Jak wynika z art. 226 ust. 2 P.w.p., w przypadku gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść w pełnej wysokości opłaty od wniosku o wydanie decyzji w postępowaniu spornym oraz od wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Urząd Patentowy zwalnia go częściowo lub całkowicie od tej opłaty.
Z ust. 3 tego artykułu wynika, że przepis ust. 2 stosuje się także do opłat okresowych za ochronę wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego lub znaku towarowego oraz opłaty jednorazowej za ochronę wynalazku stanowiącego przedmiot patentu dodatkowego. Nie dotyczy to opłat za okresy przekraczające dziesięć lat od zgłoszenia.
Ust. 5 tego artykułu stanowi, że w sprawach, o których mowa w ust. 1-4, Urząd Patentowy wydaje postanowienia. W przypadku odmowy zwolnienia lub częściowego zwolnienia od opłaty, wyznacza się termin jej uiszczenia.
Z ust. 3 w związku z ust. 2 cyt. artykułu wynika, że w przypadku gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść w pełnej wysokości opłaty za ochronę wynalazku, Urząd Patentowy zwalnia go częściowo lub całkowicie od tej opłaty, przy czym zwolnienie to nie może obejmować okresów przekraczających dziesięć lat od zgłoszenia.
W świetle tej regulacji UP prawidłowo zwolnił Skarżącego od opłaty za I okres ochrony wynalazku obejmujący 1, 2 i 3 rok ochrony oraz za kolejne lata od 4 do 10 rok ochrony. UP nie mógł zwolnić Skarżącego od opłaty za kolejne rozpoczęte lata ochrony wynalazku od 11 do 17 roku ochrony (17 rok ochrony wynalazku zakończył się 27 sierpnia 2019 r., po wydaniu przez UP postanowienia I instancji w niniejszej sprawie). Dlatego UP zgodnie z prawem, nie mając przy tym innej możliwości, odmówił zwolnienia Skarżącego od opłat za 11-17 rok ochrony wynalazku.
Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika Skarżącego dotyczących niejasności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia I instancji, Sąd zauważa, że w przedmiotowej sprawie Skarżącemu został udzielony patent na wynalazek pt. "uchwyt nitki dentystycznej" decyzją UP z [...] listopada 2018 r. nr [...], która została Skarżącemu doręczona 27 listopada 2018 r. Jak wynika z powyższej decyzji Skarżący dokonał zgłoszenie przedmiotowego wynalazku 28 sierpnia 2002 r., w związku z czym I okres ochrony wynalazku obejmujący od 1 do 3 roku ochrony rozpoczął się 28 sierpnia 2002 r.
Z powyższego jednoznacznie wynika, że I okres ochrony wynalazku obejmujący od 1 do 3 roku ochrony rozpoczął się 28 sierpnia 2002 r. i zakończył 27 sierpnia 2005 r. Nie trudno też wywnioskować że 10 rok ochrony wynalazku, czyli ostatni rok zwolnienia od opłat, upłynął z dniem 27 sierpnia 2012 r. W konsekwencji 11 rok ochrony wynalazku rozpoczął się 28 sierpnia 2012 r., a 17 rok ochrony wynalazku, jak już wcześniej wskazano, skończy się 27 sierpnia 2019 r.
Ponadto w omawianej decyzji UP wskazał podstawę prawną opłaty w wysokości 480,00 zł, za I okres ochrony wynalazku obejmujący od 1 do 3 roku, czyli art. 224 ust. 1 P.w.p., oraz pkt II ppkt I tabeli opłat stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z 8 września 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz. U. z 2001 r. Nr 90, poz. 1000, z 2004 r. Nr 35, poz. 309, z 2008 r. Nr 41, poz. 241, oraz z 2016 r poz. 1623).
Prawodawca w pkt II tabeli opłat stanowiącej załącznik nr 1 do powyższego rozporządzenia określił wysokość opłaty za pierwszy okres ochrony wynalazku obejmujący 1., 2. i 3. rok ochrony, a także za każdy kolejny rok ochrony wynalazku.
Wszystkie wyżej wskazane informacje znajdują się w doręczonej Skarżącemu decyzji UP z [...] listopada 2018 r., bądź wynikają z analizy jej treści, powinny więc być Skarżącemu znane. UP nie miał zatem obowiązku objaśniać Skarżącemu treści decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek w postanowieniach dotyczących zwolnienia Skarżącego z opłat za poszczególne okresy ochrony wynalazku.
Z tych względów, Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez UP przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania w tym art. 7 i art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.