Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 maja 2007 r. skarżący - S. J. i K. D. złożyli do tutejszego Sądu za pośrednictwem organu skargę na zawiadomienie Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie skargi na nienależyte wykonanie zadań przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w R. W odpowiedzi na powyższą skargę Główny Inspektor Inspekcji Handlowej wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., monitorowanie działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Oznacza to, że sąd administracyjny rozpoznaje skargi tylko i wyłącznie na akty organów administracji publicznej określone ww. 3 p.p.s.a. Przy czym akt te lub czynność muszą charakteryzować się tym, że są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane są do oznaczonego podmiotu, dotyczą uprawnień lub obowiązków określonego podmiotu, a same uprawnienia lub obowiązki, których akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Kryterium wyznaczającym zakres dopuszczalności skargi jest zaś kryterium "z zakresu administracji publicznej".
Kolejnym elementem aktów i czynności jest element władztwa administracyjnego. Władcze działanie to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną; adresat jest związany tym jednostronnym działaniem, z kolei jednostronne działanie jest zagwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego. Te trzy elementy nie zawsze muszą wystąpić łącznie. Wystarczający jest element jednostronności działania, od którego jest uzależnione korzystanie z uprawnienia, aby zakwalifikować akt lub czynność do aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.
W niniejszej sprawie pismo skierowane przez skarżących do organu II instancji Państwowej Inspekcji Handlowej stanowi, jak to wynika z jego treści, skargę na nienależyte wykonanie zadań przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w R. Sprawa dotyczyła przeprowadzenia kontroli działalności gospodarczych prowadzonych w zakresie handlu i usług na terenie działek siedliskowych przy ul. [...] i [...] w R. Zatem żądanie zbadania powyższej kwestii nie dotyczyło sytuacji, w której organ I instancji, a następnie organ II instancji byłyby zobowiązane przepisami prawa do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej lub w drodze innego aktu np. postanowienia, od których przysługiwałoby odwołanie a następnie skarga do sądu administracyjnego. Podnoszona przez skarżących kwestia, dotyczy w istocie rozpatrzenia przez Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej skargi o charakterze skargi powszechnej, określonej przepisami art. 227 i nast. k.p.a., dotyczącej dokonania kontroli w ww. zakresie przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w R. Przedmiotem skargi powszechnej określonej przepisami art. 227 i nast. k.p.a. mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Postępowanie zaś w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, których numerus clausus zawiera dyspozycja art. 3 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania.
Biorąc więc pod uwagę przedmiot skargi należy stwierdzić, że zaskarżone w niej wykonanie zadań polegających na przeprowadzeniu kontroli działalności gospodarczych prowadzonych w zakresie handlu i usług na terenie działek siedliskowych przy ul. [...] i [...] w R. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w R. nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego i nie może być rozpatrywane przez ten sąd. Z tego względu przedmiotowa skarga, jako nie mieszcząca się w katalogu spraw zawartych w art. 3 p.p.s.a. jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. podlega odrzuceniu, o czym Sąd orzekł w postanowieniu.